Kênh Al Jazeera ngày 14/3 dẫn lời Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ an toàn đi qua Eo biển Hormuz với phạm vi hạn chế, nhưng ông không nêu rõ có bao nhiêu tàu được phép đi qua.
Theo Al Jazeera, Đại sứ Fathali đưa ra phát biểu nêu trên khi tham dự một hội nghị do đài phát thanh - truyền hình India Today tổ chức tại New Delhi.
Động thái này được xem là một ngoại lệ hiếm hoi so với các hạn chế rộng rãi đối với hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy này, vốn phần lớn đã bị Iran ngăn chặn trong bối cảnh xung đột đang diễn ra với Mỹ và Israel.
Trong khi đó, Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết họ đang nỗ lực tìm kiếm các phương án thay thế trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu dầu qua Eo biển Hormuz bị đình trệ.
Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết thêm công tác bảo trì đang được tiến hành để khôi phục đường ống dẫn dầu giữa thành phố Kirkuk của Iraq và trung tâm dầu mỏ Ceyhan tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về các kế hoạch cụ thể.
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.
Kể từ khi IRGC tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz vào ngày 2/3, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công gần đây vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất.
Theo dữ liệu của hệ thống theo dõi tàu MarineTraffic, số lượng tàu chở dầu qua lại đã giảm khoảng 90% chỉ trong vài ngày sau khi xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu.
Báo The Wall Street Journal của Mỹ cho biết hơn 1.000 tàu chở hàng đã không thể đi qua hành lang vận tải sau khi Iran trên thực tế đóng cửa tuyến đường thủy.
Giá dầu Brent đã tiến gần mốc 100 USD/thùng khi các nhà giao dịch đánh giá nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu sự gián đoạn tại eo biển này kéo dài thì nền kinh tế thế giới, đặc biệt là ở châu Á và châu Âu, có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Sự tắc nghẽn ở Eo biển Hormuz đã khiến chi phí vận tải biển và bảo hiểm tăng mạnh, đồng thời đẩy giá dầu toàn cầu đi lên, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy kinh tế tiềm tàng trên phạm vi toàn cầu.
Hãng tin Reuters của Anh dẫn ước tính của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho hay, cứ mỗi 10% giá dầu tăng thêm, lạm phát toàn cầu sẽ bị đẩy lên thêm 0,4 điểm phần trăm và làm giảm sản lượng kinh tế toàn cầu khoảng 0,2%.
Ngoài năng lượng, gián đoạn tại Eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến thị trường phân bón toàn cầu, khi có khoảng 30% lượng phân bón xuất khẩu của thế giới được vận chuyển qua tuyến đường này.
Trang Nikkei Asia dẫn dữ liệu của công ty nghiên cứu vận tải Kpler cho biết, tính đến ngày 10/3, có 21 tàu hàng rời chở urê, lưu huỳnh, phốt phát và các loại phân bón khác đang bị đình trệ trong khu vực. Tổng khối lượng hàng hóa ước tính khoảng 980.000 tấn.
Trong số này có các tàu treo cờ Panama và Malta và khoảng một nửa được cho là đang trên hành trình tới các thị trường châu Á.
Vì thế, việc gián đoạn vận chuyển khiến chi phí sản xuất nông nghiệp tăng lên và có nguy cơ đẩy giá lương thực tăng cao, đặc biệt tại các quốc gia nghèo.
