Dự án nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa - lịch sử gắn với phát triển du lịch và hạ tầng đô thị. Mặc dù vậy, dự án đang có nhiều vướng mắc phát sinh khiến tiến độ triển khai bị chậm.
Dự án do Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách tỉnh và quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của Trung tâm Bảo tồn di tích. Theo quy hoạch được phê duyệt, dự án bao gồm 15 hạng mục, trong đó có các nội dung quan trọng như: phục hồi tuyến thành đất, hộ thành hào, xây dựng cầu cổng,... Một số hạng mục được bổ sung gần đây nhằm hoàn thiện cảnh quan, đảm bảo an toàn và mỹ quan di tích.
Được khởi công từ tháng 12/2024, đến nay toàn dự án đạt khoảng 40% khối lượng thi công. Các hạng mục bên ngoài tuyến thành đất như: hộ thành hào, trạm bơm, cầu Cổng Hậu và chỉnh trang các cổng chính cơ bản hoàn thành (khoảng 90%). Trong khi đó, hạng mục phục hồi tuyến thành đất đạt khoảng 50% và hệ thống thoát nước mưa đạt khoảng 15%.
Tiến độ dự án vẫn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Tổng diện tích đất cần thu hồi gần 75.000 m2, chính quyền địa phương đã bàn giao khoảng 60.000 m2 (đạt khoảng 75%). Vì mặt bằng bàn giao chưa liên tục nên diện tích đủ điều kiện thi công thực tế khoảng 35.000 m2. Nhiều hạng mục như tuyến đường nội bộ, khu công viên, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống chiếu sáng, bãi đỗ xe,…vẫn chưa thể triển khai đồng bộ.
Ông Đinh Quốc Phương, cán bộ Phòng Quản lý dự án 3 – Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa cho biết, một số hộ dân dù đã nhận tiền nhưng chậm bàn giao mặt bằng do đang xây dựng nhà tái định cư dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện dự án. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh chính sách theo Luật Đất đai mới có hiệu lực từ tháng 8/2024 làm phát sinh nhiều thủ tục...
Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh còn vướng một số thủ tục liên quan, phải xin ý kiến các bộ, ngành liên quan. Đợt mưa lũ (tháng 11/2025) gây thiệt hại, khiến nhà thầu phải khắc phục thi công lại, làm gián đoạn đến tiến độ chung.
Trước những khó khăn này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã điều chỉnh thời gian thực hiện dự án giai đoạn 2022–2026, đồng thời bổ sung tổng mức đầu tư để đáp ứng chi phí giải phóng mặt bằng theo quy định mới và hoàn thiện các hạng mục cần thiết.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Nguyễn Lưu Truyền, Phó Chủ tịch UBND xã Diên Khánh cho biết, Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh có ý nghĩa quan trọng trên nhiều phương diện, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử – văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Diên Khánh đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giao đất tái định cư theo đúng quy định. Cùng với đó, chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động các hộ dân sinh sống trong khu vực Thành cổ Diên Khánh nâng cao ý thức giữ gìn bảo vệ di tích.
Thành cổ Diên Khánh là một trong những di tích lịch sử cấp Quốc gia của tỉnh Khánh Hòa. Đây là tòa thành nguyên vẹn nhất của nhà Nguyễn bên ngoài Cố đô Huế còn được gìn giữ đến nay. Sau khi hoàn thành việc tu bổ, nơi đây sẽ góp phần tạo điểm nhấn cho không gian văn hóa – du lịch của địa phương.
