Tọa lạc bên núi Kỳ Vân, bên bờ biển Long Hải, huyện Long Đất, Dinh Cô ban đầu chỉ là một miếu thờ nhỏ, nhưng theo thời gian đã phát triển thành ngôi đền quy mô để tưởng nhớ cô gái trẻ tên Lê Thị Hồng, tử nạn trên biển và trôi dạt vào bờ biển Long Hải cách đây khoảng 2 thế kỷ. Được ngư dân chôn cất, cô gái trẻ vì vậy trả ơn ngư dân bằng cách phù trợ ngư dân đánh bắt thuận buồm xuôi gió. Ngư dân cũng lại ghi ân sự phù trợ của Cô mà thờ cúng trang trọng hơn. Nghĩa ân như thế nối dài qua năm tháng thành lễ hội. Khác với nhiều ngư dân miền biển thờ cúng cá Ông, ngư dân miền biển Long Hải thờ cúng Cô, coi Cô như thần hộ mệnh trên biển, gọi Cô là Long Hải Thần nữ.
Năm nay, lễ hội được tổ chức nhiều hoạt động phong phú như: Giải bóng chuyền bãi biển nam - nữ cấp khu vực; chương trình nghệ thuật; chương trình sân khấu hóa quá trình hình thành lễ hội; các chương trình đờn ca tài tử, ca cổ; thi thả diều, biểu diễn diều nghệ thuật; các hoạt động ẩm thực đường phố, diễu hành, biểu diễn lân sư rồng…
Chị Nguyễn Thị Minh Tâm, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ: Ở đây, chị cảm nhận được sự linh thiêng, trang nghiêm. Chị đến đây để cầu mong cho gia đình và tất cả mọi người được bình an, sức khỏe, quan trọng nhất là công việc thuận lợi.
Anh Nguyễn Thanh Hiếu, du khách tỉnh Bình Phước cho biết: Nét đẹp truyền thống của Dinh Cô cộng thêm phần tâm linh nên bà con đến rất đông. Tại khu vực Dinh Cô, an ninh trật tự được quản lý rất tốt, thiên nhiên hòa với biển, không khí đông vui, nhộn nhịp. Anh cũng rất hài lòng với công tác đảm bảo an toàn vệ sinh môi trường nơi đây.
Phần lễ của lễ hội Dinh Cô năm 2025 vẫn giữ những nghi thức truyền thống, riêng điểm nhấn của phần hội năm nay là 2 chương trình nghệ thuật diễn ra trong tối 8 và 9/3. Chương trình được đầu tư quy mô, dàn dựng công phu, quy tụ nhiều nghệ sỹ, ca sỹ nổi tiếng đến từ Thành phố Hồ Chí Minh biểu diễn phục vụ người dân địa phương và du khách.
Anh Trần Văn Trung, người dân thị trấn Long Hải, huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu chia sẻ: Anh thấy rất vui và cảm thấy tự hào về quê hương của mình. Lễ hội là dịp quảng bá được hình ảnh Long Hải đến mọi người dân trên đất nước.
Lễ hội Dinh Cô không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là cơ hội để quảng bá du lịch địa phương. Trong những năm gần đây, lễ hội đã thu hút sự quan tâm của nhiều du khách quốc tế, góp phần nâng cao hình ảnh của vùng đất này trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Ông Nguyễn Xuân Tiến, Bí thư Đảng ủy thị trấn Long Hải cho biết, mặc dù là ngày thứ Ba trong kỳ Lễ hội nhưng du khách đến tham quan, thưởng lãm lễ rước long vị rất đông, chứng tỏ rằng quy mô của lễ hội Dinh Cô ngày càng được nâng cao, xứng tầm với Di sản văn hóa Phi vật thể Quốc gia đã được công nhận.
Lễ hội Dinh Cô được duy trì tổ chức thường niên (từ những thập niên 30 của thế kỷ XX cho đến nay). Trước năm 2010, lễ hội do chính quyền và nhân dân thị trấn Long Hải tổ chức; từ năm 2010 đến nay, lễ hội nâng cấp lên do huyện tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo nhân dân và du khách gần xa. Hằng năm, Khu di tích lịch sử, văn hóa Dinh Cô thu hút trên 200.000 lượt du khách đến hành hương cúng viếng.
Lễ hội Dinh Cô năm 2025 với những hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao phong phú không chỉ là dịp để tôn vinh các vị thần biển cả mà còn là cơ hội để gắn kết cộng đồng và phát huy giá trị truyền thống văn hóa - lịch sử.
