Nhân chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda, ngày 1/5, lần đầu tiên Mỹ và Nhật Bản đã ra một tuyên bố chung ở cấp cao nhất kể từ khi cựu Thủ tướng Nhật Bản Junichiro Koizumi và cựu Tổng thống Mỹ George W.Bush hội đàm năm 2006.
 Tổng thống Mỹ tiếp Thủ tướng Nhật Bản tại Nhà Trắng. Ảnh: AFP/ TTXVN |
Trong tuyên bố chung, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Noda cam kết thực hiện các vai trò và trách nhiệm của mình trong việc đảm bảo sự ổn định ở châu Á. Về lĩnh vực quốc phòng, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường hợp tác song phương nhằm đảm bảo an ninh cho đồng minh trước những tình huống có thể xảy ra. Hai bên nêu rõ việc nghiên cứu lại trong thời gian gần đây kế hoạch tái bố trí các lực lượng quân sự Mỹ tại Nhật Bản có thể góp phần tăng cường các khả năng để ứng phó với nhiều tình huống khẩn cấp trong khu vực.
Tuyên bố chung khẳng định, hai nước sẽ nỗ lực xúc tiến thông qua các cuộc đàm phán song phương về vấn đề Nhật Bản tham gia tiến trình đàm phán Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ngoài ra, hai bên cũng đạt được thỏa thuận về việc tái bố trí lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở Okinawa, Nhật Bản. Thủ tướng Noda khẳng định Nhật Bản và Mỹ sẽ tăng cường hợp tác song phương trên cơ sở mối quan hệ đồng minh chiến lược, đồng thời sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc bố trí lực lượng quân đội Mỹ tại khu vực và giảm tải gánh nặng cho Okinawa. Theo thỏa thuận, khoảng 9.000 lính Mỹ hiện đang đồn trú tại đây sẽ được chuyển đến các căn cứ quân sự khác bên ngoài lãnh thổ Nhật Bản, trong đó có 5.000 lính sẽ được chuyển tới Guam và số còn lại sẽ được điều tới Hawaii (Mỹ) và Ôxtrâylia.
Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Nhật Bản cũng bày tỏ quan ngại trước những diễn biến gần đây trên bán đảo Triều Tiên. Ông Obama cảnh báo Triều Tiên không nên có thêm những hành động khiêu khích, nếu không sẽ phải đối mặt với những biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn và bị cô lập hơn trong cộng đồng quốc tế.
Tuyên bố chung cũng xác nhận Tôkyô và Oasinhtơn sẽ mở rộng quan hệ đối tác song phương sang lĩnh vực vũ trụ và không gian mạng, nhất trí hợp tác trong việc nghiên cứu và phát triển công nghệ tái chế đất hiếm. Hai nhà lãnh đạo đã quyết định thành lập một ủy ban song phương để củng cố hợp tác trong việc đảm bảo an toàn và an ninh hạt nhân, trong đó có hoạt động khử độc các vật liệu phóng xạ, sau cuộc khủng hoảng hạt nhân tại nhà máy điện Fukushima 1 tại Nhật Bản hồi năm ngoái.
H.H (Tổng hợp)
