Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, Chính phủ Nhật Bản và Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) dự kiến sớm nhất trong tài khóa 2026 sẽ thành lập một liên minh gồm các doanh nghiệp, nhà sản xuất và trường đại học để thúc đẩy ứng dụng robot và thiết bị bay không người lái sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình tháo dỡ Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1.
Các công nghệ này trước hết sẽ được sử dụng để khảo sát khu vực có mức phóng xạ cao và hỗ trợ thu hồi khoảng 880 tấn mảnh vụn nhiên liệu hạt nhân còn lại trong 3 lò phản ứng.
TEPCO - đơn vị vận hành nhà máy trên - đánh giá việc thu hồi lượng mảnh vụn nhiên liệu này là một trong những công đoạn khó khăn nhất của quá trình tháo dỡ và có kế hoạch bắt đầu triển khai trên quy mô lớn tại lò phản ứng số 3 sớm nhất từ tài khóa 2037.
Trước khi lắp đặt thiết bị thu hồi, TEPCO cần khảo sát bên trong lò phản ứng và các tòa nhà, đồng thời loại bỏ vật cản. Do mức độ phóng xạ cao khiến con người khó tiếp cận trực tiếp, các phương án đang được xem xét gồm sử dụng thiết bị bay không người lái để khảo sát bên trong công trình, robot thu thập dữ liệu về phóng xạ và nhiệt độ tại những khu vực trước đây không thể tiếp cận, cùng cánh tay robot để cắt và tháo dỡ đường ống.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đang đề nghị dành khoảng 400 tỷ yen (2,5 tỷ USD) trong ngân sách tài khóa 2027 cho các khoản chi liên quan đến Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1. Ngoài ra, Chính phủ Nhật Bản cũng sẽ trợ cấp cho các doanh nghiệp tham gia nghiên cứu và phát triển AI.
TEPCO hiện đã sử dụng thiết bị bay không người lái và robot điều khiển từ xa để khảo sát bên trong các tòa nhà nhằm hạn chế nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ cho nhân viên. Tháng 3 vừa qua, một thiết bị bay không người lái đã chụp ảnh bên trong bình chứa lò phản ứng số 3. Việc ứng dụng AI được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả vận hành, trong bối cảnh nhân viên điều khiển từ xa phải trải qua thời gian đào tạo dài mới có thể đạt trình độ kỹ thuật cần thiết.
Chính phủ Nhật Bản và TEPCO đặt mục tiêu hoàn tất quá trình tháo dỡ Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 vào năm 2051.
