Hãng tin Kyodo của Nhật Bản ngày 16/8 đưa tin nước này đã quyết định không truy tố 14 nhà hoạt động người Hồng Công (Trung Quốc) bị bắt giữ trên và gần quần đảo Senkaku (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) và trao những người này cho cơ quan nhập cư. Các nguồn tin chính phủ Nhật Bản cho biết nước này sẽ trục xuất toàn bộ 14 người Trung Quốc nói trên ngay trong ngày hôm nay, 17/8.
 Hai tàu tuần duyên Nhật Bản áp sát tàu của Trung Quốc. Ảnh: Internet |
Vụ bắt giữ này đã khiến quan hệ Nhật Bản và Trung Quốc trở nên căng thẳng hơn do cuộc tranh chấp quần đảo nói trên. Chiều 15/8, hai bên đều ra tuyên bố phản đối lẫn nhau sau khi các nhà hoạt động Trung Quốc đến quần đảo tranh chấp này và bị phía Nhật Bản bắt giữ. Nhật Bản đã bắt giữ tổng cộng 14 nhà hoạt động Hồng Công (Trung Quốc), trong đó có 7 người đã đặt chân lên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư vào sáng cùng ngày, với lý do “tình nghi xâm nhập trái phép”, và giữ tàu chở những người này. Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã triệu Đại sứ Trung Quốc tại Tôkyô đến để chuyển công hàm phản đối chính thức tới Bắc Kinh.
Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda ngày 16/8 đã khẳng định “sẽ xử lý nghiêm vụ này theo quy định của pháp luật”. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Osamu Fujimura cho rằng “việc những người này lên đảo bất chấp ba lần cảnh cáo từ phía lực lượng chức năng Nhật Bản là rất đáng tiếc”. Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã triệu Đại sứ Nhật Bản tại Bắc Kinh đến để phản đối vụ bắt giữ này, coi đây là “hành động bất hợp pháp”.
Mỹ ngày 16/8 đã lên tiếng kêu gọi Nhật Bản và Trung Quốc giải quyết tranh chấp trong hòa bình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland kêu gọi hai nước nỗ lực để giải quyết vấn đề tranh chấp này thông qua các biện pháp ngoại giao và cho rằng các hành động khiêu khích đều không có lợi.
Trước đó, ngày 11/7, Nhật Bản đã ra tuyên bố và triệu Đại sứ Trung Quốc tại nước này để phản đối vụ 3 tàu tuần tra Trung Quốc đi vào vùng biển gần quần đảo tranh chấp. Phía Trung Quốc tuyên bố không chấp nhận một tuyên bố phản đối nào từ phía Nhật Bản liên quan tới hoạt động tuần tra gần đây của các tàu ngư chính Trung Quốc trên các vùng lãnh hải ngoài khơi quần đảo Điếu Ngư. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Satoshi Morimoto hôm 27/7 cho biết có khả năng Lực lượng phòng vệ (SDF) nước này sẽ được huy động tới bảo vệ lợi ích của Nhật Bản tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Các nhà quan sát cho rằng việc Nhật Bản trục xuất 14 công dân Trung Quốc nói trên chứng tỏ cả Nhật Bản và Trung Quốc đều không muốn tình hình căng thẳng dẫn tới xung đột quân sự giữa hai nước.
Hồng Hạnh
