Trong bối cảnh một cuộc điều tra của báo chí Mỹ cho rằng nước này đang trở thành trung tâm quan trọng để Nga thu thập thông tin và tìm nguồn linh kiện phục vụ chiến dịch quân sự tại Ukraine, phát biểu ngày 13/7, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết môi trường an ninh đang thay đổi nhanh chóng khiến các hoạt động tình báo nước ngoài, đặc biệt là việc thu thập thông tin quan trọng có thể đe dọa an ninh quốc gia, trở thành thách thức ngày càng lớn đối với Tokyo.
Dù từ chối bình luận trực tiếp về nội dung cuộc điều tra, ông Kihara khẳng định Nhật Bản cần xử lý vấn đề này với mức độ quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Ông cũng cho biết Quốc hội Nhật Bản trong năm nay đã thông qua đạo luật mở đường cho việc thành lập một cơ quan tình báo quốc gia mới nhằm điều phối hiệu quả hơn các hoạt động tình báo vốn còn phân tán giữa nhiều cơ quan.
Trước đó, cuộc điều tra công bố hôm 12/7 nhận định Nga đang tận dụng các quy định chống gián điệp còn hạn chế của Nhật Bản để biến nước này thành đầu mối quan trọng phục vụ hoạt động thu thập thông tin và mua sắm công nghệ lưỡng dụng - những linh kiện có thể sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự.
Cuộc điều tra dẫn ước tính của Chính phủ Ukraine cho rằng khoảng 90% tên lửa và thiết bị bay không người lái của Nga có chứa các linh kiện do Nhật Bản sản xuất hoặc có nguồn gốc từ Nhật Bản.
Theo cuộc điều tra, do các lệnh trừng phạt khiến hoạt động xuất khẩu trực tiếp sang Nga bị hạn chế, các mạng lưới thu mua đã sử dụng doanh nghiệp trung gian và các quốc gia thứ ba như Uzbekistan và Sri Lanka để đưa linh kiện vào Nga.
Theo báo Mỹ, sau khi hàng trăm nhân viên tình báo Nga bị các nước phương Tây trục xuất kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, nhiều người đã chuyển hoạt động sang Nhật Bản. Ngành công nghệ phát triển cùng hệ thống pháp luật về chống gián điệp được đánh giá là chưa đủ chặt chẽ, một phần xuất phát từ những hạn chế được áp dụng sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đã khiến Nhật Bản trở thành địa điểm thuận lợi cho các hoạt động này.
Cuộc điều tra còn cáo buộc các hoạt động tình báo của Nga tại Nhật Bản được điều hành bởi một sĩ quan tình báo hoạt động dưới vỏ bọc nhân viên tại văn phòng của hãng hàng không Aeroflot ở Tokyo.
Ông Akihisa Shiozaki, nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền và từng tham gia xử lý các vụ gián điệp công nghiệp, cho biết Nhật Bản đang nhìn nhận vấn đề với tâm thế hết sức lo ngại. Theo ông, nước này đang thực sự cảm nhận được tính cấp bách của việc tăng cường năng lực bảo vệ an ninh quốc gia trước các hoạt động tình báo từ bên ngoài.
