Theo phóng viên TTXVN tại Nhật Bản ngày 20/5, quy định hiện hành về xuất khẩu của Nhật Bản nêu rõ vũ khí hạt nhân, tên lửa, vũ khí sinh học...là những đối tượng chính bị cấm xuất khẩu, tiếp theo là máy móc công nghiệp, linh kiện điện tử, vật liệu... với các điều khoản hạn chế. Quy định này được cho chưa theo kịp với sự phát triển của khoa học công nghệ ngày nay bởi những công nghệ tiên tiến thế hệ tiếp theo dự đoán phổ cập trong tương lai dù có thể gây ra các rủi ro cho an ninh, song lại nằm ngoài đối tượng kiểm soát xuất khẩu như công nghệ ứng dụng AI và robot. Động thái của Nhật Bản được cho nhằm ngăn chặn tình trạng những công nghệ tiên tiến của nước này bị đánh cắp hoặc lọt ra nước ngoài.
Trước đó, Nhật Bản cũng đã hoàn thành bản dự thảo sửa đổi Luật Ngoại hối và Thương mại nước ngoài. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc kiểm soát các hoạt động đầu tư vào 13 lĩnh vực khoa học công nghệ chủ chốt của nền kinh tế nước này trong tình hình mới như lĩnh vực hàng không, hạt nhân nguyên tử, vũ khí, mạch tích hợp, thiết bị nhớ bán dẫn, dịch vụ phát triển phần mềm, dịch vụ xử lý thông tin... Theo nội dung sửa đổi, nhằm chống lại hoạt động thu mua doanh nghiệp để sở hữu những công nghệ tiên tiến thế hệ tiếp theo, trường hợp thu mua trên 10% cổ phần của doanh nghiệp đã niêm yết trên sàn giao dịch, hoặc chưa niêm yết hoạt động trong các lĩnh vực trên, phải báo cáo chính phủ. Chính phủ Nhật Bản sẽ thẩm tra và nếu phát hiện nghi vấn liên quan tới an ninh quốc gia, hoạt động mua bán sẽ bị yêu cầu tạm dừng.
Hiện Mỹ đang mở rộng cuộc chiến thương mại, tăng cường biện pháp trừng phạt nhằm vào các hãng công nghệ của Trung Quốc. Ngày 15/5 vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ đã bổ sung tập đoàn công nghệ viễn thông Huawei của Trung Quốc và 70 chi nhánh của tập đoàn này vào "Danh sách Thực thể", trong một động thái nhằm cấm tập đoàn khổng lồ này mua các bộ phận và công nghệ từ các công ty của Mỹ nếu chưa có chấp thuận của Chính phủ Mỹ. Nhật Bản được cho đang tham khảo các quy định mới về xuất khẩu của Mỹ để hoàn thiện chi tiết danh mục quy định về xuất khẩu của nước này hướng tới việc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ tiên tiến.
