Cục Tình báo quốc gia được nâng cấp từ Văn phòng Nghiên cứu và Tình báo Nội các, vốn trước đây có quyền hạn hạn chế. Việc thành lập cơ quan mới được thực hiện theo đạo luật thông qua hồi tháng 5, đồng thời thiết lập Hội đồng Tình báo quốc gia – cơ quan chỉ đạo cấp cao do Thủ tướng đứng đầu.
Ông Kazuya Hara, người giữ cương vị Giám đốc Văn phòng Tình báo Nội các từ tháng 6/2023 và từng đảm nhiệm nhiều vị trí cấp cao tại Cơ quan Cảnh sát quốc gia, được bổ nhiệm làm Cục trưởng đầu tiên của Cục Tình báo quốc gia.
Cơ quan mới sẽ đóng vai trò ban thư ký của Hội đồng Tình báo quốc gia, có nhiệm vụ điều phối thông tin do Cơ quan Cảnh sát quốc gia, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và các cơ quan liên quan thu thập. Đáng chú ý, cơ quan này được trao quyền yêu cầu các đơn vị chia sẻ thông tin tình báo để phục vụ công tác phân tích và hoạch định chính sách.
Theo nguồn tin Chính phủ Nhật Bản, Hội đồng Tình báo quốc gia dự kiến họp phiên đầu tiên ngay trong ngày 31/7 để khởi động việc xây dựng Chiến lược tình báo quốc gia đầu tiên của nước này.
Tuy nhiên, việc mở rộng hoạt động tình báo đã vấp phải sự phản đối của một số chuyên gia và tổ chức xã hội. Các ý kiến này cho rằng việc tăng quyền hạn cho cơ quan tình báo trong khi chưa thiết lập cơ chế giám sát độc lập có thể làm gia tăng nguy cơ giám sát công dân, sử dụng quyền lực tùy tiện và xâm phạm quyền riêng tư.
Giới chỉ trích cũng đặt câu hỏi về khả năng duy trì tính trung lập về chính trị của Cục Tình báo quốc gia và Hội đồng Tình báo quốc gia, đồng thời bày tỏ lo ngại các dự luật liên quan trong tương lai có thể ảnh hưởng đến quyền bảo vệ thông tin cá nhân của người dân.
