Theo hãng tin AFP, ngày 15/3, một cố vấn chính sách cấp cao của Nhật Bản cho biết Tokyo sẽ phải cân nhắc rất thận trọng trước khả năng triển khai tàu chiến nhằm bảo vệ hoạt động vận chuyển dầu tại Trung Đông. Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các nước, trong đó có Nhật Bản, tăng cường hỗ trợ bảo đảm an ninh cho tuyến vận tải dầu mỏ qua khu vực.
Hai tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, tình hình tại vùng Vịnh vẫn căng thẳng. Giá dầu thế giới đã tăng mạnh sau khi xung đột Iran khiến Eo biển Hormuz bị phong toả, tuyến hàng hải quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số cơ sở năng lượng trong khu vực.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ “rất sớm” bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Ngày 14/3, ông cũng kêu gọi các đồng minh tăng cường hỗ trợ nhằm bảo đảm an ninh cho tuyến vận tải năng lượng chiến lược này.
Nhật Bản hiện là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới và là nước nhập khẩu dầu lớn thứ năm toàn cầu. Khoảng 95% lượng dầu nhập khẩu của nước này đến từ Trung Đông, trong đó gần 70% phải đi qua Eo biển Hormuz.
Phát biểu trên chương trình tranh luận chính trị của đài truyền hình NHK, ông Takayuki Kobayashi, người đứng đầu bộ phận chính sách của Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP) cầm quyền, cho biết theo luật hiện hành của Nhật Bản, việc điều tàu chiến tới khu vực này phải đáp ứng những điều kiện rất nghiêm ngặt.
Theo ông Kobayashi, về mặt pháp lý Nhật Bản không loại trừ khả năng triển khai lực lượng. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột đang diễn ra, quyết định điều động Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ra nước ngoài cần được cân nhắc hết sức thận trọng.
Việc triển khai Lực lượng Phòng vệ ra nước ngoài từ lâu là vấn đề nhạy cảm tại Nhật Bản, quốc gia có hiến pháp mang tính hòa bình sau Chiến tranh thế giới thứ hai và đặt nhiều hạn chế đối với hoạt động quân sự ở nước ngoài.
Tuần trước, Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết tại một phiên họp quốc hội rằng Tokyo vẫn chưa đưa ra quyết định về việc có nên điều tàu chiến tới Trung Đông để hộ tống các tàu chở dầu hay không.
Theo kế hoạch, bà Sanae Takaichi dự kiến sẽ thăm Washington trong tuần này để hội đàm với Tổng thống Donald Trump. Các vấn đề được cho là sẽ được thảo luận bao gồm an ninh khu vực châu Á –- Thái Bình Dương cũng như tình hình xung đột liên quan đến Iran.
Ông Kobayashi cho biết ông hy vọng Thủ tướng Takaichi sẽ làm rõ ý định của Tổng thống Trump đối với lời kêu gọi tăng viện nhằm bảo vệ tuyến vận chuyển dầu tại vùng Vịnh.
Quan chức này cũng bày tỏ mong muốn lãnh đạo hai nước thảo luận về cách thức để Tokyo và Washington tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm không xuất hiện “khoảng trống” trong cấu trúc an ninh tại khu vực Đông Á. Theo một số nguồn tin, quân đội và khí tài của Mỹ được cho là đang được điều chuyển từ các căn cứ tại Nhật Bản và Hàn Quốc tới vùng Vịnh trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.
