Theo Nikkei Asia, văn phòng mới dự kiến đi vào hoạt động từ ngày 1/4, với nhiệm vụ trọng tâm là tháo gỡ các rào cản khiến doanh nghiệp Nhật còn dè dặt khi đầu tư vào Ấn Độ. Các vấn đề được phía Nhật Bản đặc biệt quan tâm bao gồm khác biệt lớn về quy định giữa các bang, tính minh bạch trong thực thi pháp luật và hệ thống thuế phức tạp.
Tại hội nghị thượng đỉnh Nhật Bản - Ấn Độ vào tháng 8/2025, hai bên đã đặt mục tiêu đạt 10.000 tỷ yen đầu tư khu vực tư nhân vào Ấn Độ trong vòng 10 năm tới. Văn phòng mới sẽ đóng vai trò thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp và khoáng sản chiến lược.
Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp Nhật Bản hiện diện tại Ấn Độ vẫn tăng trưởng chậm. Theo Đại sứ quán Nhật Bản tại Ấn Độ, có 1.434 công ty Nhật hoạt động tại nước này vào năm 2024, gần như không thay đổi so với năm 2018. Con số này thấp hơn đáng kể so với khoảng 6.000 doanh nghiệp tại Thái Lan và 4.500 tại Singapore.
Khảo sát của Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản cho thấy các nhà sản xuất Nhật đã đánh giá Ấn Độ là điểm đến đầu tư triển vọng nhất trong bốn năm liên tiếp. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế vẫn tồn tại, khi nhiều doanh nghiệp cho rằng môi trường kinh doanh tại đây còn nhiều rủi ro và khó khăn mà họ khó tự giải quyết.
Tokyo xác định hai lý do chính để ưu tiên hợp tác kinh tế với New Delhi. Đầu tiên, Ấn Độ là quốc gia có dân số lớn nhất thế giới và duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mở ra tiềm năng thị trường đáng kể. Một số dự báo cho rằng tổng sản phẩm quốc nội danh nghĩa của Ấn Độ có thể vượt Nhật Bản ngay trong năm 2026, đưa nước này trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.
Thứ hai, yếu tố chiến lược đóng vai trò quan trọng trong quyết định của Nhật Bản. Hai nước cùng chia sẻ các giá trị như dân chủ và pháp quyền, đồng thời đều là thành viên của nhóm Bộ tứ (Quad) cùng với Mỹ và Australia. Quan hệ này giúp tăng cường ảnh hưởng trong việc định hình trật tự khu vực và quốc tế.
Trong khi đó, Ấn Độ theo đuổi chính sách ngoại giao đa hướng, duy trì quan hệ với nhiều đối tác khác nhau. Nhật Bản lo ngại rằng nếu quan hệ song phương suy yếu, New Delhi có thể xích lại gần hơn với các đối tác như Nga. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác kinh tế được xem là công cụ quan trọng để giữ Ấn Độ trong quỹ đạo hợp tác.
Dữ liệu từ Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cho thấy nước này thu hút khoảng 50 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong năm tài khóa 2024, tăng 13% so với năm trước. Singapore là nhà đầu tư lớn nhất với 15 tỷ USD, tiếp theo là Mauritius và Mỹ, trong khi Nhật Bản đứng thứ sáu với 2,5 tỷ USD.
Việc thành lập văn phòng mới phản ánh nỗ lực của Nhật Bản trong việc chuyển hóa tiềm năng hợp tác thành dòng vốn thực tế, trong bối cảnh cạnh tranh địa kinh tế tại khu vực ngày càng gia tăng.
