Bên trong cuộc chạy đua nghẹt thở giải cứu 7 người kẹt trong hang ngập nước ở Lào

Hiện trạng của những người bị mắc kẹt

Các chuyên gia cứu hộ cho biết đây là một trong những chiến dịch phức tạp nhất khu vực trong nhiều năm gần đây, với sự tham gia của hơn 100 nhân viên cứu hộ, trong đó có các thợ lặn hang động và chuyên gia quốc tế từng tham gia vụ giải cứu đội bóng thiếu niên Thái Lan mắc kẹt trong hang Tham Luang năm 2018.

Theo các lực lượng cứu hộ Lào và Thái Lan, nhóm dân làng đã đi vào hang hôm 20/5 để tìm vàng thì bất ngờ gặp mưa lớn gây lũ quét, khiến nước dâng cao và chặn toàn bộ lối thoát ra ngoài. Từ đó đến nay, họ bị cô lập hoàn toàn bên trong hệ thống hang động ngầm.

Hãng thông tấn nhà nước Lào cho biết những người mắc kẹt hiện đang trú tại một gờ đá cao bên trong hang, nơi vẫn có luồng không khí lưu thông liên tục. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng cơ hội sống sót cho nhóm người này sau nhiều ngày bị cô lập.

Thợ lặn người Thái Lan Kengkad Bongkawong, một thành viên tham gia chiến dịch cứu hộ, cho biết lực lượng chức năng đang làm việc dựa trên bản đồ hang động được đánh giá là khá chính xác. Theo ông, các dữ liệu hiện có cho thấy nhóm dân làng nhiều khả năng đang ở “vị trí an toàn nhất” bên trong hệ thống hang động.

“Xét về địa hình và điều kiện sinh tồn tại khu vực đó, nếu họ vẫn ở đúng vị trí mà chúng tôi dự đoán thì cơ hội sống sót là rất cao”, thợ lặn Bongkawong nói với CNN.

Chính quyền địa phương được báo động về vụ việc sau khi một thành viên trong nhóm may mắn thoát ra ngoài trước khi dòng nước phong tỏa hoàn toàn cửa hang. Theo ông Bongkawong, người này đã tự tìm đường thoát bằng cách lội qua dòng nước xiết trong hang nhờ thông thuộc địa hình khu vực.

Ông cho biết cư dân địa phương có một thuật ngữ riêng để mô tả cách thoát hiểm này, bởi chỉ những người quen thuộc với hệ thống hang động mới có thể xác định được hướng đi trong điều kiện nước lũ và tầm nhìn gần như bằng không.

Địa hình hiểm trở và rủi ro chết người

Các chuyên gia cứu hộ nhận định chiến dịch hiện nay đặc biệt nguy hiểm do hệ thống hang động hẹp, dài, thiếu oxy và gần như bị ngập nước ở nhiều khu vực.

Thợ lặn người Phần Lan Mikko Paasi, thành viên nhóm cứu hộ quốc tế, cho biết các nhân viên cứu hộ trước tiên phải đi bộ khoảng 4 km xuyên rừng núi để tiếp cận khu vực hang động. Sau đó, họ tiếp tục phải vượt qua hàng trăm mét đường hầm hẹp, trơn trượt và lầy lội.

Ông Paasi đã đăng tải nhiều video lên mạng xã hội ghi lại cảnh các thợ lặn phải luồn lách giữa những khối đá sắc nhọn và dòng nước đục ngầu trong bóng tối gần như hoàn toàn.

“Bên trong hang, bạn phải vượt qua các đoạn đường hẹp, nước lũ, nguy cơ sập hang và nguy cơ ô nhiễm không khí rất cao”, ông viết trên Facebook ngày 27/5.

Dù vậy, ông vẫn bày tỏ hy vọng nhóm dân làng còn sống do họ mang theo đủ lương thực và vật dụng để có thể cầm cự nhiều ngày dưới lòng đất.

Theo Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát Metta Tham Kalasin (MTK), một trong những đơn vị điều phối chiến dịch, để tiếp cận được nhóm mắc kẹt, lực lượng cứu hộ phải đi qua đường hầm dài khoảng 340 mét với nhiều đoạn cực kỳ hẹp.

Một số khu vực trong đường hầm chỉ rộng khoảng 60 cm, buộc nhân viên cứu hộ phải bò sát mặt đất mới có thể di chuyển qua. Các hình ảnh từ hiện trường cho thấy dây cáp đã được luồn qua các khe đá nhằm hỗ trợ việc di chuyển xuống những khu vực thấp hơn trong hang.

Ông Bongkawong mô tả lối vào tự nhiên của hang là một đường dốc khoảng 45 độ. “Nó hẹp tới mức bạn phải nghiêng người, cúi thấp hoặc bò bằng bụng mới có thể đi qua”, ông nói.

Theo các chuyên gia, việc di chuyển bên trong hang còn khó khăn hơn do không có đủ không gian để các nhóm cứu hộ đi ngang qua nhau. Vì vậy, toàn bộ hoạt động ra vào hang phải được phối hợp chặt chẽ nhằm tránh gây ùn tắc hoặc tai nạn trong điều kiện nguy hiểm.

Ngoài địa hình phức tạp, chất lượng không khí bên trong hang cũng là mối đe dọa lớn. Nhóm cứu hộ MTK cho biết mặc dù trong hang vẫn có oxy, song khí độc tích tụ ở mức cao, đặc biệt tại những khu vực sâu và ít lưu thông không khí.

Để giảm thiểu rủi ro, lực lượng cứu hộ đã lắp đặt hệ thống đường ống dẫn khí vào bên trong hang nhằm cung cấp không khí trong lành cho cả nạn nhân và nhân viên cứu hộ. Các đội cứu hộ cũng sử dụng liên tục mặt nạ dưỡng khí, mũ bảo hiểm chuyên dụng và thiết bị đo nồng độ oxy cùng khí độc.

Video được đăng tải trên Facebook của một nhân viên cứu hộ người Thái Lan cho thấy các thợ lặn phải di chuyển trong những đoạn hang gần như ngập hoàn toàn trong nước, với tầm nhìn cực thấp.

Song song với nỗ lực tiếp cận từ cửa hang chính, một nhóm leo dây khác cũng được cử lên khu vực núi phía trên để tìm kiếm các lối tiếp cận thay thế thông qua bốn đường hầm mới được phát hiện.

Video lực lượng cứu hộ di chuyển bên trong hang động chật hẹp ngập nước (nguồn: mikkopaasi/Instagram):

Thời tiết và bài học từ chiến dịch Tham Luang

Các chuyên gia cho rằng điều kiện thời tiết sẽ quyết định trực tiếp khả năng thành công của chiến dịch cứu hộ.

Hang động nằm trong khu vực núi đá vôi gần Long Tieng, nơi nổi tiếng với hệ thống dòng chảy ngầm phức tạp và các mỏ khoáng sản lớn. Theo truyền thông Lào, cấu trúc địa chất tại đây khiến nước mưa dễ dàng tràn vào các đường hầm ngầm, đặc biệt trong mùa mưa.

Nhóm cứu hộ MTK nhận định tình hình hiện nay được xem là “khá may mắn” khi khu vực không có mưa liên tiếp trong hai ngày qua, tạo điều kiện cho mực nước bên trong hang giảm nhẹ.

Tuy nhiên, theo dự báo thời tiết của CNN Weather, mưa giông có thể quay trở lại trong vài ngày tới, đặc biệt vào chiều và tối. Nếu lượng mưa tăng mạnh, nước trong hang có thể dâng lên nhanh chóng và khiến toàn bộ chiến dịch phải tạm dừng.

Nhà địa chất và chuyên gia cứu hộ thảm họa Arnold Dix, người từng dẫn đầu chiến dịch giải cứu 41 công nhân mắc kẹt trong một đường hầm bị sập ở Ấn Độ năm 2023, cảnh báo rằng những chiến dịch cứu hộ hang động luôn tiềm ẩn rủi ro cực lớn.

Ông cho biết sau 7 ngày mắc kẹt, nguy cơ suy kiệt, nhiễm bệnh và thiếu dưỡng khí đối với các nạn nhân đang gia tăng đáng kể. Đồng thời, lực lượng cứu hộ cũng đối mặt nguy cơ bị mắc kẹt nếu dòng nước trong hang bất ngờ dâng cao.

“Tôi rất cảm thông với những người đang tham gia nhiệm vụ cứu hộ tại Lào. Tôi hy vọng họ thành công, nhưng cũng mong không ai thiệt mạng trong quá trình này”, ông Dix nói với Đài ABC của Australia.

Nhiều thành viên tham gia chiến dịch hiện nay từng góp mặt trong cuộc giải cứu nổi tiếng tại hang Tham Luang ở Thái Lan năm 2018, khi 12 cầu thủ thiếu niên cùng huấn luyện viên mắc kẹt suốt 18 ngày trong hang động ngập nước.

Khi đó, một chiến dịch cứu hộ quốc tế quy mô lớn với sự tham gia của các chuyên gia từ Australia, Anh và nhiều quốc gia khác đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới.

So sánh hai chiến dịch, thợ lặn Bongkawong cho rằng cuộc giải cứu tại Lào có mức độ tiếp cận khó khăn hơn đáng kể.

“Ở chiến dịch Tham Luang, việc tìm kiếm rất khó khăn. Nhưng trong hang động này, điều khó nhất là tiếp cận được vị trí của những người mắc kẹt”, ông nói.