Theo tờ Politico ngày 14/10, nhà máy được xây dựng với mục tiêu cung ứng nam châm đất hiếm cho các ngành công nghiệp then chốt của châu Âu, từ sản xuất xe điện, turbine gió cho đến thiết bị quốc phòng. Đây là lần đầu tiên EU sở hữu một cơ sở chế biến loại vật liệu quan trọng vốn được xem là “xương sống” của quá trình chuyển đổi xanh và công nghệ cao.
Dự án này nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Ủy ban châu Âu trong bối cảnh Brussels đang tìm cách củng cố khả năng tự chủ chiến lược. Hiện nay, hơn 90% nam châm đất hiếm toàn cầu được sản xuất tại Trung Quốc, tạo ra những rủi ro địa chính trị đáng kể cho các quốc gia phương Tây. Việc khánh thành nhà máy ở Narva được đánh giá là động thái vừa mang tính kinh tế vừa mang tính an ninh, khi địa điểm này chỉ cách biên giới Nga chưa đầy 150 km.
Bà Henna Virkkunen, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, khẳng định việc vận hành nhà máy không chỉ thể hiện quyết tâm công nghiệp của EU mà còn là thông điệp rõ ràng rằng khối sẽ không để bị chi phối bởi áp lực bên ngoài. “Điều quan trọng là giữ vững sự bình tĩnh, ngay cả khi có nhiều sức ép nhắm vào luật pháp và các dự án xanh của chúng tôi. EU cam kết thực thi nghiêm túc các quy định và tiếp tục thúc đẩy chuỗi cung ứng bền vững”, bà nhấn mạnh.
Các chuyên gia nhận định, sự kiện này mang nhiều ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một dự án công nghiệp. Narva từ lâu được xem là “vùng đất nhạy cảm” về an ninh khi có đông đảo người dân gốc Nga sinh sống. Việc chọn nơi đây để đặt nhà máy không chỉ nhằm tận dụng hạ tầng sẵn có, mà còn là bước đi chiến lược khẳng định hiện diện công nghiệp của EU tại khu vực biên giới.
Tuy vậy, giới phân tích cảnh báo rằng con đường để EU thực sự giảm phụ thuộc vào Trung Quốc vẫn còn nhiều thách thức. Nhà máy ở Estonia hiện mới chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu khổng lồ của thị trường, trong khi việc xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ khai thác, tinh chế cho tới sản xuất thành phẩm sẽ đòi hỏi thêm thời gian và đầu tư.
