Tuy nhiên, sau giai đoạn cách li nghiêm ngặt do cuộc khủng hoảng đại dịch COVID-19, ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống ở thủ đô Moskva nói chung, và các nhà hàng Việt nói riêng đang gặp rất nhiều khó khăn. Tin từ cộng đồng cho biết đã có từ 50-70 nhà hàng phải đóng cửa do chủ cho thuê mặt bằng không giảm giá, kể cả giai đoạn cách li nghiêm ngặt, đồng thời doanh thu từ khách hàng sau khi nới lỏng cách li cũng không đủ để trang trải hoạt động.
Đến với chuỗi nhà hàng “Viet Express” ở thủ đô Moskva, điều bất ngờ đối với tôi là chuỗi nhà hàng này ra đời từ tháng 6/2017 và được điều hành bởi những “ông chủ” còn rất trẻ và năng động - hai sinh viên ra trường Lê Trung Sơn sinh năm 1994 hiện là nghiên cứu sinh Đại học kinh tế Plekhanov, và Dương Quang Vương sinh năm 1993 cũng tốt nghiệp Đại học kinh tế Plekhanov.
Trong quá trình trò chuyện có thể thấy các em (cháu) tuy còn trẻ song có rất nhiều kinh nghiệm trong kinh doanh dịch vụ nhà hàng cũng như nắm chắc các qui định, thủ tục cần thiết của một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Ngay từ năm 2017, nhận thấy nhu cầu về ẩm thực Việt Nam gia tăng, các em đã mạnh dạn hùn tiền, vay mượn đầu tư nhà hàng – tiền đầu tư mỗi nhà hàng khoảng 3 triệu ruble (45.000 USD), và đã gặt hái thành công trong giai đoạn giải vô địch bóng đá thế giới World Cup 2018 diễn ra ở Nga.
Qua trao đổi được biết Viet Express là chuỗi nhà hàng bài bản có cả một doanh nghiệp đứng sau hỗ trợ, có phong cách thiết kế riêng cùng các món ẩm thực luôn duy trì hương vị, bản sắc Việt Nam thể hiện qua việc Bếp trưởng và bếp phó đều là các đầu bếp người Việt Nam. Hiện Viet Express có 3 nhà hàng đang hoạt động ở thủ đô Moskva sau khi phải trả lại 1 nhà hàng trong thời kỳ cách li nghiêm ngặt do chủ cho thuê mặt bằng không chấp nhận giảm giá, chia sẻ khó khăn.
Thuê mặt bằng luôn là khoản tiền lớn nhất trong chi phí hoạt động của các nhà hàng ở thủ đô Moskva và ở những nơi địa thế thuận lợi thì khoản tiền này rất cao. Vì vậy nếu không được chủ cho thuê mặt bằng nhiễn tiền thuê hay giảm giá trong 3 tháng (từ tháng 3 đến tháng 5) đóng cửa do qui định cách li nghiêm ngặt ở Moskva, chủ các nhà hàng ăn uống phải chịu khoản thiệt hại đáng kể.
Sơn và Vương cho biết mặc dù đã được chủ thuê mặt bằng không thu tiền thuê 3 tháng đóng cửa và giảm một nửa tiền thuê 3 tháng hoạt động tiếp theo, các em vẫn phải “giãn” nhân viên để giảm chi phí bởi doanh thu kể từ ngày mở cửa trở lại (15/6) chỉ bằng 50% so với thời kỳ trước đại dịch. Dù đã kinh doanh được hơn 3 năm, với thế mạnh của Viet Express là có một lượng khách ổn định, song Dương Quang Vương chia sẻ: “Tình hình rất khó đoán, mọi năm có thể tính chứ năm nay không tính được”. Hiện hai “ông chủ” trẻ của các nhà hàng ăn này cũng chỉ đặt mục tiêu hòa vốn để duy trì hoạt động, “rồi sẽ tính tiếp”.
Trao đổi với em Dương Xuân Bắc, một trong các nhân viên Viet Express, em cho biết giai đoạn đỉnh điểm trước đại dịch COVID-19, doanh thu của nhà hàng có thể đạt 100.000 ruble/ngày hoặc hơn, nhưng giờ đây doanh thu chỉ đạt khoảng 40.000 ruble/ngày. Tuy vậy qua theo dõi lượng khách tới ăn, hai “ông chủ” Sơn và Vương vẫn hy vọng vào một tương lai sáng sủa hơn và tập trung vào việc vận hành trở lại nhà hàng thứ 3 mới tại khu công viên giải trí “Đảo ước mơ” hoành tráng mới khai trương ở Moskva.
Trước đại dịch COVID-19, kinh doanh dịch vụ ăn uống ẩm thực Việt đã có thời điểm được xem là giải pháp chuyển đổi cho các doanh nhân Việt Moskva vốn thường kinh doanh, buôn bán mặt hàng quần áo ở chợ và đã gặp khó khăn nhiều năm qua.
Tuy nhiên đến thời điểm này, sau khi cơn bão COVID-19 quét qua, do thu nhập của người dân Nga giảm sút, các nhà hàng kinh doanh món ăn Việt Nam nay đa phần chỉ mong “hòa vốn”, và có lẽ người Việt làm ăn ở Moskva sẽ lại buộc phải tìm kiếm phương thức kinh doanh khác để đối phó với tình hình kinh tế ảm đạm hiện nay.
