Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) thành lập theo quyết định của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), là đơn vị khoa học công nghệ tự trang trải kinh phí, do PVN đầu tư 100% vốn. Trần Đức Chính được bổ nhiệm là Kế toán trưởng của VPI từ ngày 7/4/2009 đến ngày 28/10/2010.
Theo chỉ đạo của Đinh La Thăng (khi đó là Chủ tịch Hội đồng thành viên PVN), về việc đề nghị các đơn vị trong Tập đoàn ủng hộ việc sử dụng các dịch vụ tài chính, ngân hàng và các dịch vụ thanh toán, tín dụng, ngoại hối... do Ngân hàng Đại Dương (OceanBank) cung cấp và Công văn của Phùng Đình Thực (nguyên Tổng Giám đốc PVN) về việc yêu cầu các đơn vị thành viên mở và phát triển hệ thống tài khoản thanh toán tại OceanBank... VPI đã ký các hợp đồng tiền gửi theo lãi suất trần từng thời điểm tại các tổ chức tín dụng, trong đó có OceanBank.
Người ký các hợp đồng tiền gửi này là lãnh đạo VPI và kế toán trưởng. Nguồn tiền gửi được lấy từ kinh phí do Ngân sách Nhà nước cấp để thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ của nhà nước do các cơ quan Nhà nước giao, đặt hàng trực tiếp hoặc qua đấu thầu; kinh phí thực hiện nhiệm vụ khoa học do PVN cấp theo kế hoạch hàng năm hoặc đột xuất trên cơ sở hợp đồng kinh tế, hợp đồng thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Trong thời gian bị cáo Chính làm Kế toán trưởng (từ tháng 4/2009 đến tháng 10/2010), VPI là khách hàng phát sinh tiền gửi tại OceanBank, Chi nhánh Thăng Long với tổng số tiền gửi có kỳ hạn là 308 tỷ đồng.
Tiền lãi thu được theo hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn là hơn 2,2 tỷ đồng (đến tháng 12/2010); doanh số tiền gửi không kỳ hạn năm 2010 là hơn 92 tỷ đồng, tiền lãi thu được theo hợp đồng là hơn 188 triệu đồng. Số tiền lãi VPI thu được theo các Hợp đồng tiền gửi được hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính.
Từ 15/8/2009 đến 31/12/2010, OceanBank có chủ trương chi tiền chăm sóc khách hàng, triển khai trên toàn hệ thống theo thông báo của Nguyễn Xuân Sơn (khi đó là Tổng Giám đốc OceanBank) và các quyết định của Hà Văn Thắm (nguyên Chủ tịch HĐQT OceanBank).
Thực hiện chủ trương này, từ ngày 31/8/2009 đến 5/7/2010, Nguyễn Thị Minh Phương (khi đó là Phó Giám đốc Chi nhánh Thăng Long, OceanBank) đã chỉ đạo và đưa tiền cho các nhân viên OceanBank nhận tiền để chuyển các khoản tiền chăm sóc khách hàng cho VPI, thông qua tài khoản của Trần Đức Chính. Bị cáo Chính đã nhận 97 triệu đồng do các nhân viên OceanBank chi chăm sóc khách hàng cho VPI, chuyển vào tài khoản của bị cáo Chính do Chính là đầu mối gửi tiền của VPI tại OceanBank.
Mỗi lần nhân viên OceanBank gửi tiền, bị cáo Chính đều được Minh Phương thông báo và sau khi có tiền về tài khoản, bị cáo đã rút ra sử dụng cá nhân. Quá trình điều tra, bị cáo Chính có đơn xin khắc phục 97 triệu đồng. Vợ bị cáo đã tạm nộp 60 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Đối với các đối tượng tại OceanBank liên quan đến việc đưa ra chủ trương và trực tiếp đưa tiền lãi ngoài cho Trần Đức Chính gồm Hà Văn Thắm cùng đồng phạm đã bị xét xử tại giai đoạn 1 của vụ án OceanBank. Do vậy, các cơ quan tố tụng quyết định không xem xét trách nhiệm hình sự của các đối tượng này.
Đối với hành vi của Trần Đức Chính khi giữ chức vụ Kế toán trưởng của Vinashin (nay là SBIC), chiếm đoạt hơn 105 tỷ đồng của OceanBank chi lãi ngoài cho Vinashin, Cơ quan điều tra đã quyết định tách ra và nhập vào vụ án Nguyễn Ngọc Sự (nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam) để tiếp tục điều tra xử lý sau.
