Theo báo Thư tín địa cầu ngày 19/9, Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) vừa khiến các thị trường bất ngờ với quyết định tung ra các biện pháp kích thích kinh tế, sau khi các ngân hàng trung ương của Mỹ và châu Âu đưa ra các biện pháp này trong vài tuần vừa qua.
 BOJ ngày 19/9 tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. Ảnh Internet. |
BoJ đã quyết định bơm thêm 10.000 tỷ yên cho chương trình mua tài sản, được gia hạn đến cuối năm 2013, trong khi duy trì lãi suất ở các mức thấp kỷ lục là từ 0-0,1%, với lý do kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục gặp khó khăn.
Động thái này ngay lập tức đã khiến giá đồng yên đi xuống, đồng thời làm dấy lên câu hỏi liệu thế giới có đang hướng đến một cuộc chiến tiền tệ mới hay không.
Nhà phân tích Michael Hewson thuộc công ty CMC Markets nhận xét rằng "với mối quan ngại rằng đồng yên tăng giá tiếp tục gây khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản trong khi hoạt động kinh tế bắt đầu giảm sút, BoJ đã quyết định lại một lần nữa đối phó với việc đồng yên tăng giá.
Đợt nới lỏng định lượng lần thứ ba (QE3) của Cục Dữ trữ liên bang Mỹ (FED) hồi tuần trước không có lợi gì cho Nhật Bản khi đẩy giá đồng yên lên cao hơn và BoJ đã quyết định phản ứng sớm để tìm cách giảm thiểu tác động các hành động của FED đối với đồng yên, cũng như tìm cách kích thích tăng trưởng kinh tế".
Tất nhiên FED tuyên bố các chương trình của họ không nhằm làm giảm giá đồng USD, mặc dù nhà chiến lược tiền tệ Camilla Sutton thuộc Ngân hàng Nova Scotia (Canađa) lưu ý rằng FED nhận thức được chính sách của họ là "đồng USD yếu". Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), dưới sự lãnh đạo của ông Mario Draghi, đã hành động từ tuần trước nữa.
Những động thái mới nhất của ba ngân hàng trung ương lớn của thế giới, cùng với khả năng hành động tương tự sắp tới của Ngân hàng nhân dân Trung Quốc, đã nhắc nhở một số nhà quan sát về khả năng tái diễn cuộc chiến tranh lạnh tiền tệ giống năm ngoái.
Quả thực các hành động trên của FED, ECB và BoJ khiến các nền kinh tế đang nổi có thể phải hành động trả đũa, bằng việc nới lỏng chính sách tiền tệ hoặc kiểm soát vốn nhằm tìm cách ngăn các dòng tiền "nóng" đổ vào nền kinh tế của họ để tìm lãi suất cao hơn.
Một đồng nội tệ yếu hỗ trợ các công ty xuất khẩu của một quốc gia nhờ chi phí sản xuất hàng hóa của họ tại các thị trường nước ngoài giảm, trong khi đồng nội tệ mạnh hơn gây khó khăn cho các nhà xuất khẩu. Một ví dụ rõ ràng là việc giá đồng đôla Canađa liên tục tăng trong những năm gần đây đã khiến thâm hụt thương mại của nước này ngày càng cao, đạt mức kỷ lục hồi tháng 7 vừa qua.
Ông Hewson nhận định Nhật Bản đã duy trì một chính sách tiền tệ lỏng trong nhiều năm nhưng vẫn không cải thiện được triển vọng kinh tế của nước này. Quyết định ngày 19/9 của BoJ là không thể tránh khỏi một khi FED quyết định in thêm tiền hồi tuần trước, do quyết định của FED làm tăng sức ép đối với các công ty xuất khẩu Nhật Bản. Mặc dù Nhật Bản chỉ tuyên bố bơm thêm 10.000 tỷ yên, nhưng họ có khả năng phải chi nhiều hơn, do cả hai ông Bernanke và Draghi đều cam kết sẽ mua tài sản không hạn chế.
Mặc dù hiện người ta chưa chắc chắn về kết quả của quyết định kích thích kinh tế của BoJ, nhưng ông Adam Cole, nhà kinh tế thuộc Ngân hàng Hoàng gia Canađa (RBC), nhận xét rằng động thái trên của BoJ không thích hợp đối với đồng yên. Còn theo ông Kit Juckes, người phụ trách hối đoái tại Ngân hàng Pháp Société Générale, việc BoJ có ép các nhà đầu tư trong nước rời bỏ đồng yên để quay sang ngoại tệ hay không là chưa chắc chắn, nhưng việc nới lỏng tiền tệ hơn nữa luôn được chào đón tại Nhật Bản, quốc gia liên tục bị giảm phát trong hơn một thập niên qua.
Thanh Hoa
