Đại hội Đảng XIV: Tạo động lực mới từ cải cách, hội nhập và nguồn lực kiều bào

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Paris, ông Nguyễn Hải Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp (Abfrance), đánh giá Đại hội XIV là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với nhiệm kỳ trước mắt mà còn đối với tương lai phát triển lâu dài của đất nước. Đại hội sẽ đề ra các định hướng chiến lược phát triển cho giai đoạn 2026-2031, đồng thời bầu ra Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh lãnh đạo cao nhất. Đây là những quyết định mang tính nền tảng, có ảnh hưởng trực tiếp tới đường lối phát triển của Việt Nam trong nhiều năm tới.

Ý nghĩa của Đại hội XIV càng được nhấn mạnh khi sự kiện này diễn ra trong một bối cảnh lịch sử đặc biệt, sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (1986-2026), ngay sau dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (1945-2025) và 50 năm thống nhất đất nước (1975-2025). Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Hải Nam bày tỏ kỳ vọng Đại hội sẽ tiếp tục khẳng định và làm rõ những định hướng chiến lược lớn, tập trung vào phát triển kinh tế nhanh nhưng bền vững trên nền tảng đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và kinh tế tri thức; đồng thời đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện đại. Đặc biệt, ông nhấn mạnh vai trò của việc phát huy mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, được nhìn nhận như một bộ phận không tách rời của dân tộc.

Từ góc nhìn của một người Việt Nam sinh sống và làm việc lâu năm tại Pháp, Chủ tịch Abfrance cho rằng bối cảnh quan hệ Việt - Pháp vừa được nâng tầm lên Đối tác chiến lược toàn diện đã mở ra những điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực. Trong tinh thần đó, ông kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục mở rộng và cụ thể hóa các chính sách thu hút kiều bào, đặc biệt là cộng đồng người Việt tại Pháp - một trong những cộng đồng lớn và lâu đời nhất ở châu Âu, với khoảng 350.000 người và lên tới hơn 600.000 người nếu tính cả người Pháp gốc Việt.

Theo ông, nhu cầu cấp thiết hiện nay là tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến miễn thị thực 5 năm và cấp hộ chiếu Việt Nam cho kiều bào. Đáng chú ý hơn, cần tháo gỡ những vướng mắc trong việc cấp căn cước công dân gắn chip và tài khoản định danh điện tử VNeID cho những người đã có quốc tịch Việt Nam nhưng không còn giấy khai sinh gốc hoặc không có giấy thường trú do đã định cư ở nước ngoài trong thời gian dài. Điều này sẽ giúp kiều bào thuận lợi hơn khi về nước sinh sống, làm việc, đầu tư và tái hội nhập, ngay cả khi không thường trú dài hạn, đồng thời tạo điều kiện thực hiện các giao dịch thiết yếu như ngân hàng, lưu trú, mua hoặc thuê nhà, thủ tục sân bay hay đổi giấy phép lái xe.

Ở góc độ doanh nhân, ông Nguyễn Hải Nam đánh giá ổn định chính sách, cải thiện môi trường đầu tư và hội nhập kinh tế quốc tế là những yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước. Bên cạnh những nỗ lực đã đạt được trong thu hút đầu tư nước ngoài, ông cho rằng Đại hội XIV cũng cần quan tâm hơn tới các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.

Theo Chủ tịch Abfrance, việc đơn giản hóa thủ tục khi doanh nghiệp Việt Nam mở công ty tại Pháp, cũng như xem xét bỏ yêu cầu xin phép Bộ Tài chính đối với các khoản đầu tư cá nhân hoặc doanh nghiệp ra nước ngoài có quy mô nhỏ và trung bình, chẳng hạn mua bất động sản dưới 300.000-400.000 USD, sẽ giúp doanh nghiệp Việt mở rộng hiện diện quốc tế, học hỏi kinh nghiệm quản trị và công nghệ, từ đó tạo cầu nối hiệu quả để quay trở lại đầu tư và chuyển giao tri thức cho trong nước.

Đề cập tới yêu cầu cải cách thể chế, phát triển kinh tế tư nhân và thu hút đầu tư chất lượng cao, ông Nguyễn Hải Nam cho rằng Việt Nam cần chủ động hơn trong tiếp cận và phát hiện nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua mạng lưới kiều bào có chuyên môn sâu, kinh nghiệm lâu năm và vị trí xã hội nhất định tại nước sở tại. Điều quan trọng là lắng nghe và áp dụng các đề xuất thực tế của họ, không nhất thiết đặt nặng vấn đề lương bổng, bởi nhiều người đã có thu nhập ổn định. Theo ông, thực tiễn cho thấy Việt Nam đang có nhu cầu rất lớn đối với đội ngũ chuyên viên kỹ thuật, nhân sự tiếp xúc khách hàng, nhà quản lý dự án và những người có kỹ năng mềm cùng kinh nghiệm quốc tế, trong nhiều trường hợp còn cấp thiết hơn cả việc thu hút các học giả thuần túy hay nhà nghiên cứu hàn lâm.

Nhìn về giai đoạn sau Đại hội XIV, ông Nguyễn Hải Nam nhận định nguồn lực của cộng đồng người gốc Việt tại Pháp là rất lớn, đặc biệt nếu mở rộng cách tiếp cận tới cả những người Pháp có nguồn gốc Việt Nam ở các mức độ khác nhau. Theo ông, cần chuyển từ tư duy chờ đợi sang chủ động tiếp cận; xây dựng mạng lưới quốc tế theo hướng tinh gọn, hiệu quả, chú trọng chiều sâu hơn là số lượng, và tránh dàn trải quá nhiều hội đoàn khi mạng xã hội đã hỗ trợ tốt việc kết nối.

Ông cũng cho rằng mạng lưới đóng góp của kiều bào không nên chỉ giới hạn trong các lĩnh vực kinh tế hay khoa học - công nghệ, mà cần mở rộng sang văn hóa, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ, thể thao, du lịch, ẩm thực, giáo dục, đào tạo nghề cũng như truyền thông, báo chí. Một đề xuất mang tính đột phá mà ông đặc biệt kỳ vọng là việc mời các kiều bào có năng lực tham gia làm việc theo hợp đồng trong các cơ quan, tổ chức Nhà nước, và xa hơn, có thể trở thành đại biểu Quốc hội chuyên trách về người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo ông Nguyễn Hải Nam, cùng với đó, cũng cần xem xét lại khái niệm “người Việt Nam ở nước ngoài”. Khi những người này đã trở về Việt Nam sinh sống, làm việc và định cư lâu dài trên 10 năm, thì về bản chất họ đã trở thành nguồn lực trong nước, cần được nhìn nhận và đối xử tương xứng. Những kỳ vọng đó, theo ông, nếu được Đại hội XIV quan tâm và cụ thể hóa bằng các quyết sách phù hợp, sẽ góp phần tạo thêm động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng của Việt Nam trong giai đoạn tới.