Ghi nhận tại vườn đào của gia đình anh Trần Tiến Dũng, thôn Ngòi Châu, xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái vào cuối tháng 12/2024 cho thấy đào bị nhổ bỏ nham nhở, những gốc đào xếp thành đống để làm củi đốt. Cả vườn đào 300 gốc gần như bị chết hết, những cây còn sống sót lại cũng chỉ lưa thưa.
Nhìn vào vườn đào cho thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, anh Dũng bộc bạch: "Tôi đầu tư hơn 200 triệu đồng để trồng đào, dự kiến Tết năm nay gia đình có thu nhập khoảng 150 triệu đồng. Nhưng do ảnh hưởng của bão lũ mà nguồn thu này không còn. Hiện tôi dọn dẹp vườn đào để chuẩn bị mua cây về trồng mới. Tôi mong muốn các ngân hàng tiếp tục hỗ trợ cho vay thêm vốn để đầu tư phát triển kinh tế, phục hồi sau lũ".
Cách đó không xa, gia đình anh Nguyễn Tiến Việt, thôn Ngòi Châu, xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái có vườn đào trên 300 gốc bị chết khoảng 90%. Hiện anh Việt thuê máy xúc san gạt, đổ thêm đất, nâng cao vườn rồi sang năm trồng mới.
Anh Việt tâm sự, nhìn những gốc đào từ vài triệu đến vài chục triệu đồng bị phá bỏ trước Tết thật xót xa, ước thiệt hại khoảng 300 triệu đồng. Chưa kể, giờ trồng mới không biết đất có thích hợp không, mà thời gian trồng đến lúc ra hoa cũng mất vài năm.
Theo người dân nơi đây, nguyên nhân đào bị chết do bị ngâm trong nước lâu, dẫn đến thối rễ. Không chỉ xã Giới Phiên mà một số xã có diện tích đào lớn ở Yên Bái như xã Minh Bảo, Việt Thành, Âu Lâu hay các tỉnh dưới xuôi cũng bị thiệt hại nặng. Khả năng năm nay số lượng đào không đủ để phục vụ nhu cầu khách hàng, giá đào có thể sẽ tăng lên 30%.
Thành phố Yên Bái hiện có hơn 20 ha đào tập trung tại xã Minh Bảo và Giới Phiên. Ảnh hưởng của bão Yagi, thành phố có trên 4 ha trồng đào bị thiệt hại do ngập úng.
Ông Nguyễn Minh Hải, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Yên Bái cho hay: Trước những thiệt hại về cây đào, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp trước mắt nhằm khắc phục. Thời gian tới, thành phố sẽ quy hoạch phát triển vùng trồng đào tập trung, khuyến khích các hộ dân trồng đa dạng các loại đào có chất lượng hoa đẹp. Đối với các khu vực trũng, tạo điều kiện cho các hộ được đổ thêm đất, nâng cao vườn, phòng tránh nước sông có thể dâng cao ảnh hưởng đến các diện tích đào trên địa bàn.
Ngoài ra, hàng năm, thành phố sẽ tổ chức các Hội hoa xuân để giúp các hộ trồng đào được trưng bày và giới thiệu sản phẩm trong dịp Tết Nguyên đán để nâng cao giá trị sản phẩm, tạo đà phát triển vùng trồng đào và mang lại hiệu quả kinh tế cho các hộ trồng đào trên địa bàn.
Mặc dù vậy, hiện bà con nông dân trồng đào trên địa bàn tỉnh Yên Bái vẫn đang tích cực chăm sóc để hoa nở đúng thời vụ, kịp khoe sắc vào dịp Tết.
Đào là loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, mang lại thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Yên Bái trong nhiều năm qua. Tùy theo từng cây sẽ có giá thành khác nhau, song trung bình có giá bán dao động tại vườn ở mức từ 1 - 10 triệu đồng/cây. Nhiều hộ gia đình có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm từ trồng đào Tết.
Theo kinh nghiệm của một số hộ dân trồng đào cảnh nơi đây, để cây đào nở đúng dịp, đòi hỏi người trồng đào phải tỉ mỉ trong từng khâu chăm sóc và nhạy bén nắm bắt diễn biến thời tiết; đảm bảo cung cấp đủ độ ẩm, chất dinh dưỡng cho cây để hoa nở đúng dịp Tết mới cho hiệu quả kinh tế cao.
Năm nay là năm thứ 15, gia đình Nguyễn Văn Thắng, ở thôn Ngòi Châu, xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái làm nghề trồng và bán đào Tết. Cũng như nhiều hộ trồng đào khác, từ cuối tháng 11 âm lịch, gia đình anh đã tiến hành công đoạn tuốt lá đào.
Anh Thắng cho biết, gia đình anh có 2 vườn đào với 300 gốc. Hiện gia đình tập trung chăm sóc sâu bệnh, cắt tỉa và theo dõi thời tiết; nếu nắng quá đào sẽ nở sớm, còn lạnh quá thì nở muộn nên phải điều chỉnh để đào nở đúng dịp Tết. Cây đào đem lại thu nhập cao hơn so với cây trồng khác, mỗi năm cho lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng. Tuy nhiên, năm nay do ảnh hưởng của bão lũ, dự kiến thu nhập của gia đình bị giảm 60% so với mọi năm.
Ngoài xã Giới Phiên, xã Minh Bảo cũng là thủ phủ đào ở thành phố Yên Bái được khách hàng ưa chuộng. Để đào ra hoa đúng dịp Tết, hai vợ chồng anh Phạm Minh Đức, thôn Trực Bình, xã Minh Bảo, thành phố Yên Bái tất bật chăm sóc vườn đào 300 gốc với các giống đào bích, đào phai.
Anh Đức chia sẻ, gia đình anh thực hiện công đoạn tuốt lá vào trung tuần tháng 12 dương lịch. Đây là một trong những công đoạn quan trọng trong quy trình trồng và chăm sóc đào Tết, giúp cây tập trung dinh dưỡng làm nụ, đảm bảo nụ hoa ra nhiều, đều, mập. Thời điểm này, nhiều thương lái đã đến thăm vườn, khảo sát giá để chuẩn bị cung ứng thị trường Tết. Nhiều cành đào gốc to, thế đẹp đã có khách đặt mua, đánh dấu và cọc tiền trước.
Ông Nguyễn Hữu Lợi, Chủ tịch UBND xã Minh Bảo, thành phố Yên Bái cho biết, toàn xã có 12 ha đào. Đối với người dân xã Minh Bảo, trồng đào đã trở thành một nghề đem lại thu nhập khá giúp nhiều hộ gia đình cải thiện đời sống, vươn lên làm giàu. Với kinh nghiệm và sự chuẩn bị từ sớm của người dân, hy vọng thời tiết sẽ tiếp tục thuận lợi để các hộ trồng đào được mùa, được giá trong dịp Tết năm nay.
