Người Rục nơi đại ngàn Trường Sơn

Nụ cười thế hệ tương lai người Rục (thuộc dân tộc Chứt) sinh sống chủ yếu ở xã Thượng Hóa, huyện miền núi Minh Hóa (Quảng Bình). Hơn 60 năm kể từ ngày được phát hiện và bước ra từ hang đá, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, người Rục đã vươn lên, xóa bỏ dần những mặc cảm, âu lo trước cuộc sống từng bấp bênh “như ngọn đèn trước gió”… (Phóng sự chuyên đề: Người Rục nơi đại ngàn Trường Sơn, Báo ảnh Dân tộc và Miền núi số 12/2023). Ảnh: An Thành Đạt
Nụ cười thế hệ tương lai người Rục (thuộc dân tộc Chứt) sinh sống chủ yếu ở xã Thượng Hóa, huyện miền núi Minh Hóa (Quảng Bình). Hơn 60 năm kể từ ngày được phát hiện và bước ra từ hang đá, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, người Rục đã vươn lên, xóa bỏ dần những mặc cảm, âu lo trước cuộc sống từng bấp bênh “như ngọn đèn trước gió”… (Phóng sự chuyên đề: Người Rục nơi đại ngàn Trường Sơn, Báo ảnh Dân tộc và Miền núi số 12/2023). Ảnh: An Thành Đạt

Trồng lúa nước - bước tiến dài và ngoạn mục

Từ trong hang đá thâm u với cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào săn bắt, hái lượm, người Rục nay đã có những bước tiến dài, ngoạn mục khi họ đang dần làm chủ cuộc sống, biết chủ động trong trồng trọt, chăn nuôi. Người Rục biết canh tác lúa nước và đang sở hữu cánh đồng vàng Rục Làn phì nhiêu, rộng lớn đến hàng chục ngàn mét vuông giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, mỗi năm đều đặn cho hai vụ mùa bội thu...

PSCD 1cp1..jpg
Bản làng của người Rục ở xã Thượng Hóa, Minh Hóa, Quảng Bình. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 10cp1.jpg
Người Rục khẩn trương làm đất chuẩn bị cho vụ lúa mới. Ảnh: Mạnh Thành
PSCD 9cp1.jpg
Người Rục khẩn trương làm đất chuẩn bị cho vụ lúa mới. Ảnh: Mạnh Thành
PSCD 11.jpg
Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng cùng bà con người Rục thu hoạch lúa trên cánh đồng Rục Làn. Ảnh: Mạnh Thành
PSCD 13cp1.jpg
Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng cùng bà con người Rục thu hoạch lúa trên cánh đồng Rục Làn. Ảnh: Mạnh Thành
PSCD 15cp1.jpg
Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng cùng bà con người Rục thu hoạch lúa trên cánh đồng Rục Làn. Ảnh: Mạnh Thành

Ơn Đảng và Nhà nước bao nhiêu, người Rục càng thấu hiểu bấy nhiêu những tấm lòng của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng hàng chục năm qua bền lòng dãi nắng, dầm mưa, cùng chung tay giúp người Rục hòa nhập cộng đồng, làm quen với sản xuất, nhất là hành trình trồng cây lúa nước, xây dựng cánh đồng vàng Rục Làn.

Anh Cao Xuân Long, Bí thư bản Mò O Ồ Ồ, xã Thượng Hóa chia sẻ: “Trồng lúa nước” là cụm từ bình dị, quen thuộc đối với biết bao con người nhưng thật mới lạ với người Rục vào thời điểm cách đây khoảng hơn chục năm khi bà con mới được hướng dẫn, làm quen. Cả bản Mò O Ồ Ồ ai cũng lạ lùng, thụ động, bỡ ngỡ, dù rằng mọi công việc từ khai hoang, vỡ đất, xây dựng cánh đồng Rục Làn rộng lớn ăp ắp nước cùng với phân bón, lúa giống đã được cán bộ, chiến sĩ biên phòng chuẩn bị sẵn sàng cho bà con người Rục bắt tay vào sản xuất.

PSCD 17cp1.jpg
Những người lính Đồn Biên phòng Cà Xèng dạy cho người Rục cách trồng lúa nước, trồng rừng để mang lại sinh kế bền vững. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 24cp1.jpg
Những nếp nhà gỗ thân thiện với thiên nhiên, gần gũi với đời sống người Rục vẫn được bà con gìn giữ. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 25cp1.jpg
Những nếp nhà gỗ thân thiện với thiên nhiên, gần gũi với đời sống người Rục vẫn được bà con gìn giữ. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 30cp1.jpg
Nhiều hộ gia đình người Rục đã vươn lên có cuộc sống khá giả, quan tâm phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 57cp1.jpg
Người Rục ở bản Mò O Ồ Ồ, xã Thượng Hóa. Ảnh: An Thành Đạt

Hơn mười năm bền bỉ học trồng cây lúa nước, người Rục đã làm chủ các công đoạn sản xuất, chủ động trong hầu hết công việc mùa màng, ngoài một số việc khó như xác định lịch thời vụ, làm chủ phương tiện, máy móc cày bừa, tuốt lúa…, những công việc người Rục vẫn phải nhờ tới cán bộ, chiến sĩ biên phòng và chính quyền xã Thượng Hóa giúp đỡ.

Ông trời không phụ lòng người, người Rục liên tục được mùa lúa nước với năng suất bình quân 5 tấn/ha. Nhiều gia đình đã tích lũy được lương thực, điều mà trước đây chẳng ai dám mơ đến. Gia đình anh Cao Xuân Long, Bí thư bản Mò O Ồ Ồ cũng như nhiều gia đình khác được giao ruộng, chủ động sản xuất và liên tục có những vụ mùa bội thu, đảm bảo cuộc sống.

Ông Nguyễn Bắc Việt, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Minh Hóa cho biết: “Việc đưa cây lúa nước cánh đồng Rục Làn đến với người Rục là một cuộc cách mạng đầy khó khăn, thử thách và đáng tự hào. Có được điều này trước hết phải nói đến công lao của cán bộ, chiến sĩ biên phòng tỉnh Quảng Bình nói chung và Đồn Biên phòng Cà Xèng nói riêng đã dày công, bền bỉ góp sức giúp người Rục vươn lên xây dựng cuộc sống mới”.

Vươn lên làm chủ cuộc sống

Theo Thượng tá Nguyễn Thái Dương, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Xèng: “Cùng với cây lúa nước, người Rục ở xã Thượng Hóa giờ đây còn biết chăn nuôi, trồng trọt và thu được nhiều kết quả tích cực trong công cuộc vươn lên làm chủ cuộc sống”. Từ thụ động trong sản xuất, phải chịu cảnh “đói cơm, dứt bữa”, luôn chờ đợi sự hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước, người Rục nay đã biết nhận đất, trồng rừng, chăn nuôi, trồng trọt, tích cực vươn lên làm chủ cuộc sống. Người Rục hiện có trên 220 ha keo, hơn 26 ha hoa màu, trên 540 con trâu bò, 226 con lợn cùng hàng trăm con gia cầm các loại…

PSCD 32cp1.jpg
Trường trung học và trung học cơ sở xã Thượng Hóa khang trang đào tạo cho con em thế hệ người dân tộc Chứt của Bản Mò O Ồ Ồ, Bản Ón, Bản Yên Hợp. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 34cp1.jpg
PSCD 36cp1.jpg
PSCD 39cp1.jpg
PSCD 44cp1.jpg
Những hủ tục lạc hậu của người Rục dần được xóa bỏ, thay vào đó là một thế hệ trẻ với sức sống mới. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 45cp1.jpg

Dẫu còn nhiều khó khăn nhưng với ý chí vươn lên trong cuộc sống, năm 2023, nhiều người Rục ở xã Thượng Hóa như gia đình chị Cao Thị Liên, anh Cao Xuân Lực ở bản Ón, anh Đinh Xuân Phúc ở bản Mò O Ồ Ồ đã chủ động viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. Đây là một hành động đẹp, đáng tự hào, cho thấy hành trình thay đổi nhận thức trong việc làm chủ cuộc đời của người Rục.

Về với người Rục ở xã Thượng Hóa hôm nay, không còn cảnh vất vả trèo đèo, lội suối trên con đường như sợi chỉ băng qua ba núi, bảy đèo lởm chởm đá tai mèo mà có thể tự tin đi bằng xe ô tô, thẳng tiến tới trung tâm các bản Ón, Mò O Ồ Ồ, Yên Hợp…

PSCD 56cp1.jpg
Công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em người Rục luôn được quan tâm, chú trọng, qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 54cp1.jpg
Công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em người Rục luôn được quan tâm, chú trọng, qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Ảnh: An Thành Đạt
PSCD 59cp1.jpg
Điện thoại thông minh kết nối Internet là phương tiện không thể thiếu của thế hệ trẻ người Rục hôm nay ở xã Thượng Hóa. Ảnh: An Thành Đạt

Trên con đường phẳng lỳ ấy, hai bên đường còn có nhiều công trình điện, đường, trường, trạm đẹp và khang trang do Đảng và Nhà nước đầu tư. Khung cảnh ấy cho thấy một tương lai tươi sáng đang rộng mở trên con đường phát triển của người Rục ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa hôm nay

Mạnh Thành