Ngày 20/1, tại sân vận động xóm Xà Lĩnh, xã Pà Cò, huyện Mai Châu (Hòa Bình), UBND xã Hang Kia và xã Pà Cò cùng đồng bào dân tộc Mông đã tổ chức Lễ hội Gầu Tào năm 2024 để đón chào mùa xuân mới. Đây là nét văn hóa tín ngưỡng đặc sắc vốn có từ lâu đời của bà con đồng bào Mông.
Lễ hội Gầu Tào được đồng bào Mông tổ chức hằng năm với mong ước trời đất, thần linh phù hộ cho bản làng yên vui, năm mới mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, cầu chúc cho mọi người, mọi nhà yên vui, khỏe mạnh, ăn nên làm ra, chăn nuôi sinh sôi, trồng trọt được mùa. Đồng thời, lễ hội cũng nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường quảng bá tiềm năng du lịch gắn với văn hóa của xã Hang Kia và xã Pà Cò.
“Gầu Tào” theo tiếng của đồng bào Mông có nghĩa là “chơi ngoài trời”, hay “ hội chơi đồi”. Phần lễ là nghi thức cúng và dựng cây nêu để bày tỏ lòng kính trọng, biết ơn trời đất, cầu mong sơn thần thổ địa phù hộ độ trì ban cho bà con nhân dân một năm mới khỏe mạnh, người người yên vui, các gia đình có con trai nối dõi tông đường để chăm sóc tổ tiên dòng họ, mùa màng bội thu, ngô lúa đầy sàn, gia súc, gia cầm sinh sôi, phát triển.
Lễ cúng cây nêu có các lễ vật là gà, rượu, cơm, giấy. Chủ lễ thắp hương, đốt tiền mã rồi đi ngược chiều kim đồng hồ 3 vòng quanh cây nêu, rồi đi ngược 3 vòng nữa hát bài Tịnh chay hẹn ngày cùng báo thần linh biết việc dựng nêu tổ chức lễ tạ ơn.
Sau phần lễ là phần hội, bà con tổ chức vui hội với các môn thể thao truyền thống như đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ… và tham gia ca, múa, những lời ca truyền thống ca ngợi Đảng, Bác Hồ, ca ngợi quê hương đất nước con người. Từ đó sẵn sàng bước vào một năm mới gặp nhiều may mắn hơn trong cuộc sống và lao động sản xuất.
Lễ hội Gầu Tào gắn với quan niệm nhân sinh của đồng bào Mông vùng Tây Bắc. Đó là mong ước được khỏe mạnh, sinh sôi nảy nở, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội cần được gìn giữ bản sắc và phát huy mỗi dịp Tết đến, xuân về trong không khí ấm áp, vui tươi, rực rỡ sắc màu thổ cẩm, tiếng nói cười, tiếng hát, tiếng khèn độc đáo của đồng bào Mông.
Hoàng Tâm