Nạn nhân là ông L. V. Ch., dân tộc Nùng, trú tại thôn Cốc Chứ, xã Mường Khương. Theo bà P. Th. Nh. (vợ ông L. V. Ch.), sáng 9/7, hai ông bà đi làm nương ngô, ông Ch. thấy có nhiều con sâu ban miêu ở cây rau bí được trồng xen với ngô, ông Ch. nghĩ ăn được nên bắt khoảng 20 con về rửa sạch, rang mỡ muối để ăn bữa trưa. Khoảng 11 giờ, bữa trưa có 2 vợ chồng cùng ăn, gồm sâu ban miêu rang mỡ muối, thịt gà xào, dưa chuột, cơm. Bà Nh. ăn hầu hết các món, trừ sâu. Ông Ch. ăn đủ các món. Khi ông Ch. ăn con sâu đầu tiên vào thấy hơi đắng nhưng cho rằng đó là thuốc và cố ăn tiếp.
Sau đó khoảng một giờ đồng hồ, ông Ch. thấy buồn nôn và nôn nhiều lần, cảm giác tức ngực, khó thở, đau bụng, đi ngoài nhiều. Đến khoảng 15 giờ cùng ngày, ông Ch. được gia đình đưa đi Bệnh viện Đa khoa khu vực Mường Khương điều trị. Tại đây, ông Ch. có biểu hiện đau bụng, buồn nôn và nôn nhiều lần, toàn thân tê mỏi, miệng đỏ và tê, đau tức ngực, khó thở, suy hô hấp, nước tiểu có máu. Đến 5 giờ ngày 11/7, ông Ch. trở nặng, được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai điều trị. Tuy nhiên ông Ch. đã tử vong trên đường đi.
Bà P. Th. Nh. cho biết: Trước đây, gia đình chưa từng bắt loại sâu như trên về để ăn. Tuy nhiên, khi thấy con sâu này hút mật nhụy hoa bí, ông L.V. Ch. nghĩ là ăn được nên đã lấy về để rang muối ăn. Bà có ngăn cản nhưng ông Ch. nói loại sâu này có người bán sang Trung Quốc làm thuốc có giá rất cao nên cố tình ăn.
Đoàn công tác của Sở Y tế tỉnh Lào Cai đã phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương và gia đình bà P. Th.Nh điều tra hồi cứu, lấy lại số sâu còn sót lại sau bữa ăn đang được lưu tại Trạm Y tế xã; lên nương ngô (nơi ông Ch. đã bắt sâu) để thu thập mẫu sâu có đặc điểm hình thái giống loại ông Ch. đã ăn, gửi kiểm nghiệm định danh và xác định độc tố.
Sâu ban miêu là loài côn trùng có hình dáng giống bọ cánh cứng, thân dài 15–20 mm, thường có màu xanh đen, xanh ánh kim hoặc đen pha vàng với các đốm đặc trưng. Trong Đông y, loài này từng sử dụng để làm vị thuốc chữa bệnh, nhưng y học hiện đại xác định đây là loài cực độc, chứa cantharidin (chất không bị phá hủy khi nấu chín), có khả năng gây hoại tử nội tạng, tử vong nhanh chóng nếu ăn hoặc tiếp xúc với lượng nhỏ.
Người dân vùng núi Lào Cai thường có thói quen bắt và chế biến các loại côn trùng thành các món ăn và coi là đặc sản. Việc không biết rõ các loại côn trùng đó có độc hay không, cách chế biến như thế nào cho đúng… thì nguy cơ gây ra ngộ độc rất cao, tỷ lệ tử vong do độc tố tự nhiên là rất lớn. Sở Y tế Lào Cai khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn các loại động, thực vật lạ; khi có biểu hiện của ngộ độc thực phẩm, cần gây nôn càng sớm càng tốt, đưa ngay đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời; lưu giữ, bảo quản toàn bộ thức ăn, đồ uống đã ăn để phục vụ điều tra...
