Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với ông Đàm Văn Lâm, xã Ba Chẽ (TP Quảng Ninh) về vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành pháp luật và đưa các chủ trương, chính sách vào cuộc sống.
Thưa ông, từ khi được bầu làm người có uy tín, ông xác định trách nhiệm của mình như thế nào trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương, chính sách pháp luật?
Tôi được bầu làm người có uy tín từ tháng 4/2023. Tôi xác định trước hết bản thân và gia đình phải gương mẫu chấp hành pháp luật, sau đó mới vận động bà con cùng thực hiện. Muốn người dân tin tưởng, nghe theo thì mình phải làm gương trong cuộc sống hằng ngày.
Trong quá trình tuyên truyền, tôi chú trọng những vấn đề gần gũi với đời sống, như chấp hành quy định về an toàn giao thông, đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, phải có giấy phép lái xe khi điều khiển phương tiện và tuyệt đối không lái xe sau khi uống rượu, bia. Đây là những việc thiết thực, liên quan trực tiếp đến sự an toàn của mỗi người và cộng đồng.
Theo tôi, tuyên truyền không đơn thuần là đọc văn bản hay phổ biến các quy định. Mỗi người có hoàn cảnh, suy nghĩ và nhận thức khác nhau nên mình phải tìm hiểu, lựa chọn cách giải thích phù hợp. Khi người dân hiểu được ý nghĩa, quyền lợi và trách nhiệm của mình thì việc vận động mới đạt hiệu quả.
Ông đã vận dụng cách tuyên truyền, vận động như thế nào để đạt hiệu quả?
Tôi tham gia hòa giải nhiều vụ việc, trong đó có những trường hợp liên quan đến bàn giao mặt bằng để thực hiện các dự án của Nhà nước. Có một hộ dân cùng thôn nằm trong khu vực cần giải phóng mặt bằng để xây dựng khu tái định cư. Ban đầu, gia đình chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ, mặc dù chính quyền địa phương đã nhiều lần tuyên truyền, vận động.
Sau khi nắm được tình hình, tôi đến tận nhà để trò chuyện, tìm hiểu những điều gia đình còn băn khoăn. Theo tôi, nếu cán bộ chỉ nói về nghị định này, quyết định kia thì chưa chắc người dân đã hiểu và đồng thuận. Mình phải giải thích bằng những lời lẽ giản dị, dễ hiểu, để họ thấy rõ việc thực hiện dự án có ý nghĩa gì, khi chuyển đến nơi ở mới thì cuộc sống sẽ như thế nào và quyền lợi của gia đình được bảo đảm ra sao.
Việc vận động không phải lúc nào cũng có kết quả ngay. Tôi đã đến nhiều lần, tìm cách tiếp cận, trò chuyện với cả người thân trong gia đình để cùng phân tích, tháo gỡ những vướng mắc. Khi người dân hiểu rõ hơn giữa những lợi ích được hưởng và trách nhiệm phải thực hiện, họ dần thay đổi suy nghĩ.
Cuối cùng, gia đình đã thống nhất, tự giác bàn giao mặt bằng. Tôi cho rằng, điều quan trọng nhất là phải kiên trì, chân thành và đặt mình vào hoàn cảnh của người dân để giải thích. Khi bà con đã hiểu thì sự đồng thuận sẽ bền vững hơn, đồng thời hạn chế những mâu thuẫn có thể phát sinh.
Bên cạnh đó, tôi cũng tham gia tuyên truyền, vận động bà con trong nhiều hoạt động, trong đó có việc hưởng ứng chiến dịch lấy mẫu ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa rõ thông tin.
Đây là hoạt động có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhưng quá trình vận động cũng có những khó khăn. Một số người dân còn tâm lý e ngại khi việc lấy mẫu liên quan đến phần mộ, hài cốt của người thân. Vì vậy, mình phải giải thích rõ mục đích của chiến dịch, ý nghĩa của việc xác định danh tính liệt sĩ đối với thân nhân và trách nhiệm tri ân những người đã hy sinh vì đất nước.
Tôi đã phải kiên trì gặp gỡ, trao đổi để bà con hiểu rằng đây là việc làm cần thiết, giúp các gia đình có thêm cơ hội tìm được thông tin về người thân đã hy sinh. Sau quá trình tuyên truyền, vận động, người dân đã đồng thuận và tích cực hưởng ứng.
Ngoài ra, tôi cũng vận động người dân tham gia đầy đủ các hoạt động chung của địa phương, trong đó có việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Với tôi, người có uy tín phải thường xuyên gần gũi bà con, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để kịp thời giải thích, vận động và góp phần giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Các lớp tập huấn dành cho người có uy tín có ý nghĩa như thế nào đối với công việc của ông?
Hằng năm, Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức các lớp tập huấn, trang bị kiến thức và kỹ năng tuyên truyền, vận động, phổ biến pháp luật cho người có uy tín. Tôi cho rằng đây là hoạt động rất cần thiết, bởi người có uy tín muốn thực hiện tốt nhiệm vụ thì phải thường xuyên cập nhật kiến thức, hiểu rõ chính sách và biết cách vận dụng vào thực tế.
Những kiến thức được trang bị giúp chúng tôi tự tin hơn khi trao đổi với người dân, nhất là trong các vấn đề liên quan đến pháp luật, hòa giải ở cơ sở, giải phóng mặt bằng và thực hiện các chủ trương của địa phương. Qua thực tế, tôi nhận thấy mỗi trường hợp cần có cách tiếp cận khác nhau. Có việc phải giải thích nhiều lần, có việc cần phối hợp với gia đình, dòng họ để tạo sự đồng thuận.
Người có uy tín cũng là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân. Khi người dân có điều chưa hiểu hoặc còn băn khoăn, mình có thể giải thích để bà con nắm rõ hơn. Ngược lại, qua tiếp xúc, mình cũng hiểu được tâm tư, nguyện vọng của người dân để phản ánh với chính quyền, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc ngay từ cơ sở.
Theo ông, cần có thêm những điều kiện gì để người có uy tín phát huy tốt hơn vai trò trong cộng đồng?
Công việc tuyên truyền, vận động đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Mỗi người dân có suy nghĩ, nhận thức khác nhau nên không phải trường hợp nào cũng có thể giải quyết ngay. Có những gia đình mình phải đến nhiều lần, kiên trì trò chuyện, giải thích thì họ mới hiểu và đồng thuận.
Tôi mong muốn các cấp quan tâm hơn nữa đến điều kiện hoạt động của người có uy tín, có thể hỗ trợ một phần kinh phí đi lại hoặc những trang thiết bị thiết yếu để thuận lợi khi đến các hộ gia đình tuyên truyền, vận động. Sự hỗ trợ không nhất thiết phải lớn, nhưng sẽ giúp chúng tôi có thêm điều kiện thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, hiệu quả hơn, ví dụ như hỗ trợ xăng xe đi lại hay là chiếc đèn pin…
Bản thân tôi sẽ tiếp tục phát huy trách nhiệm, giữ gìn uy tín trong cộng đồng, gương mẫu chấp hành pháp luật và kiên trì vận động bà con chấp hành tốt các chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Xin cám ơn ông!