Lễ hội Tấc Giàng Ka Coong, Tấc Giàng Xứ (Cúng thần núi, thần rừng), nghi lễ tâm linh quan trọng của đồng bào Cơ Tu huyện A Lưới (Huế) vừa được tái hiện tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội).
Lễ hội diễn ra sau 3 - 5 năm, thường vào thời điểm cộng đồng gặp những điều bất lợi như mất mùa, bệnh tật hay tai ương rình rập trong rừng sâu. Người Cơ Tu tổ chức lễ để tạ ơn các vị thần núi, thần rừng, thần sông, thần suối đã che chở, ban cho làng bản mùa màng tươi tốt, cuộc sống no đủ, sức khỏe an lành.
Trong nghi lễ, già làng thay mặt cộng đồng dâng lễ vật, cầu mong các vị thần linh tiếp tục phù hộ dân làng đi rừng an toàn, mùa màng bội thu, gia đình ấm êm, con cháu thuận hòa. Đồng thời, lễ hội cũng là dịp nhắc nhở mỗi người giữ gìn lời ăn tiếng nói, bảo vệ rừng thiêng và bản sắc văn hóa truyền thống.
Hình ảnh Lễ hội Cúng thần rừng, cúng thần núi của dân tộc Cơ Tu:
Đồng bào Cơ Tu chuẩn bị các lễ vật truyền thống để dâng lên các vị thần linh cai quản núi rừng, sông suối.
Các món ăn được chế biến từ những phần ngon nhất của các con vật được hiến tế như trâu, bò, heo, gà, dê... cùng với các món cơm lam, bánh akoat, azưh, ângco... Lễ tạ ơn thần rừng, thần núi của người Cơ Tu được tái hiện gồm các bước: Lễ chôn cây nêu, lễ buộc dê, lễ đâm dê và lễ cúng thần rừng, thần núi. Ngày cử lễ, già làng cùng các trưởng tộc, trưởng họ sẽ tiến hành lễ đầu tiên là chôn cây nêu (Choh cọ) được trang trí đẹp mắt. Lễ vật dâng cúng trong lễ hội Tấc Giàng Ka Coong, Tấc Giàng Xứ mang đậm nét văn hóa tâm linh của người Cơ Tu. Đây là nghi thức đặc biệt quan trọng bởi người Cơ Tu quan niệm cây nêu như một lời mời, dấu hiệu nhận biết để Yàng (trời) và các vị thần về với lễ hội. Người Cơ Tu khi tái hiện lễ đâm trâu đều có các hoạt động văn hóa đặc sắc, nam thanh nữ tú trong trang phục truyền thống, say sưa nhảy múa theo điệu tâng tung za zã.
Các thành viên trong làng cùng nhau hòa mình vào nghi lễ, cầu mong mùa màng tươi tốt, bản làng bình yên. Trưởng làng làm nghi thức Lễ tấc đu lạu (Cúng sạch). Nghi lễ cúng được tiến hành trong không khí trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính với các vị Giàng. Các già làng tiến hành lễ cúng thần linh. Tiếng cồng chiêng vang vọng giữa núi rừng thu nhỏ, mở đầu cho lễ hội tạ ơn thần linh. Trang phục truyền thống của người Cơ Tu góp phần tạo nên không gian lễ hội đặc trưng.
Lễ hội truyền thống được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ người Cơ Tu tại A Lưới, Huế. Người Cơ Tu tái hiện phong tục truyền thống giữa lòng Hà Nội, góp phần quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc.
