Hiện nay, nguồn cung ứng giống tôm hùm cho nuôi tôm thương phẩm gồm hai nguồn chính là khai thác từ tự nhiên và nhập khẩu từ nước ngoài. Đối với giống khai thác tự nhiên, số lượng biến động thất thường theo từng năm và đang có xu hướng giảm. Thời gian khai thác khoảng từ tháng 10 âm lịch đến tháng Giêng.
Tại thị xã Sông Cầu, ngư dân đi khai thác tôm hùm giống bằng tàu thuyền và sử dụng lưới nhỏ, bắt đầu từ 3 giờ đến 9 giờ hằng ngày. Sản lượng thu được mỗi ngày trên một chiếc thuyền nhỏ với 3 ngư dân đạt từ 100 - 300 con tôm hùm giống; đối với tàu lớn với 5 ngư dân khai thác được từ 500 - 700 con. Với giá bán dao động 30.000 - 50.000 đồng/con như hiện nay, mỗi ngư dân kiếm được từ 2 - 5 triệu đồng cho mỗi chuyến biển khai thác.
Ngư dân Phan Hô (phường Xuân Đài, thị xã Sông Cầu) khai thác tôm hùm giống từ hơn hai tháng nay bằng loại thuyền nhỏ. Ông Phan Hô phấn khởi chia sẻ, năm nay dù giá giảm tôm hùm giống từ tự nhiên giảm hơn các năm trước, nhưng bù lại ngư dân khai thác được mùa nên thu nhập tăng. Trung bình mỗi ngày, gia đình khai thác được khoảng 100 con tôm hùm giống, thu nhập từ 1 - 3 triệu đồng.
Một thương lái thu mua tôm hùm giống tại thị xã Sông Cầu thông tin, hiện tôm hùm giống từ nhập khẩu có giá rất cao nên người dân ưu tiên mua tôm giống khai thác từ tự nhiên. Năm 2024, tôm nuôi ở vịnh Xuân Đài chết nhiều nên năm nay người nuôi tôm cũng thận trọng trong việc thả nuôi và chọn con giống.
Theo nhiều ngư dân tại thị xã Sông Cầu, vụ khai thác tôm hùm cuối năm 2024 đầu năm 2025 đạt sản lượng cao hơn nhiều so với mọi năm. Nguyên nhân một phần nhờ vào vùng biển Phú Yên ít chịu ảnh hưởng của gió bão, tôm hùm sinh sản tốt. Nhiều tàu thuyền lớn đi khai thác tôm hùm giống đạt sản lượng cao, có tàu thuyền đạt thu nhập 30 triệu đồng/ngày.
Theo ngư dân Nguyễn Mến (phường Xuân Đài, thị xã Sông Cầu), từ đầu vụ khai thác tôm hùm giống đến nay, gia đình ông đã bán được hơn 30 triệu đồng. Chi phí cho mỗi chuyến đi biển khai thác khá thấp nên thu nhập cao. Ông Nguyễn Mến cùng nhiều ngư dân rất phấn khởi vì có tiền sắm sửa trong dịp Tết Nguyên đán năm nay.
Ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Xuân Đài (thị xã Sông Cầu) chia sẻ, năm nay, ngư dân các làng biển trên địa bàn phường khai thác tôm hùm giống với sản lượng tăng hơn 30 - 40% so với các năm trước. Hiện giá tôm hùm giống khai thác ngoài tự nhiên có chiều hướng giảm so với đầu vụ nhưng ngư dân vẫn có nguồn thu nhập cao. Đây là động lực để người dân vươn khơi bám biển.
Theo ước tính của Cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), mỗi năm tỉnh Phú Yên cần khoảng từ 22 - 25 triệu con tôm hùm giống để nuôi thương phẩm; trong đó, có 90% tôm hùm giống nhập khẩu từ nước ngoài. Tuy nhiên, việc kiểm dịch chất lượng con giống nhập khẩu hiện còn nhiều khó khăn. Do vậy, nguồn tôm hùm giống từ tự nhiên dù đóng góp không nhiều nhưng giải quyết được nhu cầu giống tại chỗ.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Phú Yên Lê Thị Hằng Nga thông tin, mỗi năm, sản lượng khai thác tôm hùm giống của ngư dân trên địa bàn tỉnh khoảng 200.000 - 300.000 con. Tuy nhiên, sản lượng khai thác ngày càng giảm vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Tôm hùm giống khai thác từ tự nhiên được bán tại chỗ cho người nuôi tôm thương phẩm nên chất lượng đảm bảo, ít bị dịch bệnh, giúp ngư dân thuận lợi trong việc nuôi tôm hùm thương phẩm.
