Ngoại giao Hormuz bế tắc, nguồn cung dầu toàn cầu chịu thêm sức ép

Kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông suy giảm sau khi Oman hoãn cuộc họp giữa Iran và các nước Arab vùng Vịnh.

1409-hormuz.jpg
Tàu hàng tại eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông quốc tế, Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi ngày 13/9 thông báo cuộc họp khu vực dự kiến diễn ra ngày 14/9 đã bị hoãn để các bên tiếp tục tìm kiếm tiếng nói chung.

Trước đó, giới chức Iran cho biết Tehran sẽ tham dự cuộc họp cùng các nước Arab vùng Vịnh để trình bày thỏa thuận đạt được với Oman về việc điều phối hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn Fars dẫn lời một quan chức Bộ Ngoại giao Iran cho biết một số nước trong khu vực đã đề nghị hoãn cuộc họp. Quyết định được Tehran và Muscat cùng đưa ra, trong khi Iran sẽ tiếp tục phối hợp với Oman để lựa chọn thời điểm phù hợp.

Triển vọng mở lại eo biển Hormuz xa vời

Việc cuộc họp bị hoãn làm giảm hy vọng đạt được một bước đột phá ngoại giao trong ngắn hạn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết ngay cả khi đạt thỏa thuận với Oman, Tehran cũng sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ đáp ứng các yêu cầu của Iran.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh hoạt động vận tải dầu qua eo biển tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro. Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) ngày 13/9 cho biết một tàu đang di chuyển qua Hormuz đã bị một vật thể đâm trúng, gây cháy và buộc toàn bộ thủy thủ đoàn phải sơ tán.

Iran cũng thông báo một người thiệt mạng và bốn thủy thủ bị thương trên một tàu thương mại Iran bị tấn công ngoài khơi nước này. Tehran chưa cho biết vụ việc có liên quan đến thông báo của UKMTO hay không.

Căng thẳng gia tăng sau khoảng thời gian tương đối yên ắng trong tháng 8, khi lượng dầu vận chuyển từ Trung Đông bắt đầu phục hồi. Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran đã kéo dài khoảng 6 tháng, song Washington đến nay chưa đạt được những mục tiêu Tổng thống Donald Trump đặt ra khi triển khai Chiến dịch Epic Fury hồi tháng 2/2026.

Trong chuyến thăm Ireland cuối tuần qua, ông Trump tiếp tục dự đoán cuộc chiến với Iran có thể kết thúc trong năm nay, có thể là ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11. Tổng thống Mỹ cho rằng khi đó, giá nhiên liệu sẽ giảm mạnh.

Tuyến đường tránh Hormuz cũng bị gián đoạn

Rủi ro đối với nguồn cung dầu toàn cầu càng tăng sau khi Saudi Arabia phải đóng tuyến đường ống Đông Tây dài 1.200 km, vốn là tuyến vận chuyển chủ chốt giúp dầu mỏ Trung Đông tránh đi qua eo biển Hormuz. Đường ống bị hư hại trong các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái ngày 11/9 và hiện vẫn đang ngừng hoạt động.

Theo các nhà giao dịch và khách hàng mua dầu Saudi Arabia, lượng dầu dự trữ tại cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ chỉ đủ để duy trì xuất khẩu trong khoảng 5 đến 7 ngày nếu đường ống tiếp tục bị đóng. Sau thời gian này, nguồn cung tương đương khoảng 4% sản lượng dầu toàn cầu có thể bị đe dọa, bên cạnh hàng triệu thùng mỗi ngày đã bị gián đoạn do hoạt động vận tải qua Hormuz suy giảm.

Riyadh chưa công bố đầy đủ mức độ hư hại cũng như thời điểm tuyến đường ống có thể hoạt động trở lại. Các nguồn tin đưa ra những đánh giá khác nhau, từ vài ngày đến vài tuần, trong khi ảnh vệ tinh cho thấy những cột khói lớn tại một số địa điểm dọc tuyến đường ống.

Houthi tiếp tục gây sức ép

Một điểm nóng khác đang hình thành quanh eo biển Bab el-Mandeb, cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ. Truyền thông nhà nước Saudi Arabia công bố hình ảnh nhà ở và một nhà thờ Hồi giáo tại tỉnh Jazan bị hư hại trong vụ tấn công xuyên biên giới được cho là do lực lượng Houthi tiến hành.

Houthi tuyên bố đã đánh trúng một căn cứ quân sự Saudi Arabia tại tỉnh lân cận, sau khi lực lượng này giành quyền kiểm soát đảo Perim nằm trên eo biển Bab el-Mandeb. Đà tiến quân dọc bờ Biển Đỏ là một phần trong đợt giao tranh nghiêm trọng nhất tại Yemen trong nhiều năm.

Theo truyền thông quốc tế, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã điện đàm với ông Trump ngày 10/9 để đề nghị Mỹ hỗ trợ quân sự chống Houthi. Tuy nhiên, Washington hiện chỉ đồng ý cung cấp hỗ trợ tình báo.

Mỹ muốn bảo vệ hoạt động hàng hải và hỗ trợ Saudi Arabia nhưng vẫn thận trọng trước nguy cơ bị cuốn vào một mặt trận mới. Trong khi đó, các nước vùng Vịnh đứng trước lựa chọn khó khăn giữa tiếp tục chịu thiệt hại kinh tế hoặc tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Paris, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Tin tặc tấn công hệ thống làm lạnh châu Âu: Ai đứng sau và mục tiêu tiếp theo có thể là gì?

Các vụ tấn công hệ thống làm lạnh tại nhiều nước châu Âu đầu tháng 11 làm dấy lên nghi vấn về một chiến dịch mạng có tổ chức. Trong khi thủ phạm chưa được xác định, các chuyên gia cảnh báo lỗ hổng trong thiết bị kết nối Internet có thể đe dọa bệnh viện, nhà máy và trung tâm dữ liệu.

Hành khách theo dõi bảng thông tin chuyến bay tại sân bay quốc gia Ronald Reagan Washington ở Arlington, bang Virginia (Mỹ), ngày 13/11/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Sự cố hàng không Mỹ: Hé lộ nguyên nhân khiến hơn 12.000 chuyến bay chậm giờ, huỷ chuyến

CBS News dẫn nhiều nguồn tin cho biết một bản cập nhật phần mềm có thể là nguyên nhân gây gián đoạn mạng liên lạc kiểm soát không lưu trên toàn nước Mỹ ngày 13/11. Sự cố khiến FAA ra lệnh tạm dừng cất cánh trên toàn quốc, trong khi hơn 12.000 chuyến bay được ghi nhận bị chậm hoặc hủy.

Trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

EU lần đầu họp chiến lược về 'công nghệ quan trọng nhất của thời đại'

Ngày 13/11, lãnh đạo 27 nước Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp tại Dublin (Ireland), lần đầu tiến hành thảo luận chiến lược chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI). Hội nghị tập trung thúc đẩy năng lực cạnh tranh, tăng đầu tư và giảm phụ thuộc công nghệ nhằm bảo đảm quyền tự chủ chiến lược của châu Âu.