Sau hơn 60 năm thất truyền, từ năm 2012, Lễ hội Kỳ Phúc của làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An đã được khôi phục. Đây là hoạt động góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh của nhân dân trong xã và du khách thập phương, hướng tới xây dựng Quỳnh Đôi thành điểm du lịch văn hoá làng xã.
 Hoạt động trong Lễ hội. Ảnh: baonghean.vn |
Sau hàng chục năm bị thất truyền, năm 2012 UBND xã Quỳnh Đôi đã phối hợp với Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam xây dựng kịch bản khôi phục Lễ hội Kỳ Phúc, một Lễ hội vừa mang đậm bản sắc truyền thống văn hoá vừa có tính thời đại.
Lễ hội Kỳ Phúc được tổ chức tại Đền Thần và sân đình làng xã với hai nội dung chính đó là phần lễ và phần hội.
Phần lễ gồm 6 lễ: Lễ khai quang - lễ cáo yết, lễ rước kiệu, lễ tạ, lễ cầu an, lễ dâng hương, lễ tất. Phần tế lễ tổ chức long trọng, trang nghiêm, thực hiện theo nghi lễ truyền thống thành kính, giữ gìn, bảo tồn nét đẹp văn hoá trong tế lễ. Lễ rước theo thứ tự mang tính truyền thống diễn tả được nét đẹp phong tục tập quán truyền thống của quê hương, biểu dương sức mạnh cộng đồng. Lực lượng tham gia lễ hội lên tới 500 người gồm các em học sinh và nhân dân trong xã.
Nét đặc sắc của phần lễ chính là phần diễn xướng treo thư họa viết những câu nổi tiếng ca ngợi làng Quỳnh Đôi, những vị tiến sĩ, văn nhân nổi tiếng của làng. Đặc biệt, phần diễn xướng treo chữ “Quỳnh” nhắc tới truyền thống hiếu học, lịch sử đỗ đạt và nghề làm thầy của Làng Quỳnh.
Phần hội vừa mang tính dân gian vừa có tính hiện đại, hầu hết mọi người dân đều có thể tham gia như các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao và các trò chơi dân gian: biểu diễn môn võ thuật cổ truyền, đẩy gậy, kéo co, vật cù, trò chơi xay tai lĩnh thưởng, bịt mắt đập niêu.
| Quỳnh Đôi có 8 Di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng, trong đó 6 di tích cấp quốc gia, 2 di tích cấp tỉnh và nhiều di sản khác thể hiện bề dày truyền thống văn hóa. Năm 1998, Quỳnh Đôi là xã đầu tiên của Nghệ An được UBND tỉnh phong tặng danh hiệu “Làng Văn hóa”, từ đó đến nay danh hiệu làng Quỳnh vẫn luôn được giữ vững và phát huy. |
Theo văn hóa dân gian, đây là một lễ hội có giá trị lịch sử văn hoá truyền thống đặc trưng, thể hiện chiều sâu và độ dày về văn hóa của cộng đồng, mang đậm bản sắc của một làng quê có chiều dài lịch sử hình thành, tồn tại và phát triển 634 năm.
Đây cũng là dịp để con cháu trong cộng đồng các dòng họ tỏ lòng tri ân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha ông đã có công khai cơ lập làng.
Ông Hồ Đức Thắng, Ban Văn hoá xã Quỳnh Đôi cho biết: “Nét đặc sắc của Lễ Kỳ Phúc là cầu chúc cho mọi người, cho bách tính được may mắn, hạnh phúc trong năm mới, sâu xa hơn là sự đồng tâm hợp lực, đoàn kết cộng đồng”.
Những ngày diễn ra lễ hội truyền thống của làng, nhân dân trong xã cũng như con em của quê hương đang học tập, công tác, làm việc khắp mọi miền đất nước và du khách thập phương cùng về hội tụ bày tỏ lòng tri ân, tưởng nhớ tới công lao của các thế hệ cha, ông đã có công khai cơ lập làng. Sau Lễ Kỳ Phúc của làng được diễn ra, từ ngày mồng 10-15/1 âm lịch, gần 40 dòng họ trong làng cũng lần lượt tổ chức Lễ Tế tại các nhà thờ họ.
Bích Huệ
