Hội đồng xét xử gồm 5 người: 2 thẩm phán, 3 hội thẩm nhân dân, do thẩm phán Đặng Mạnh Cẩm Yến (Phó Chánh Tòa Gia đình và người chưa thành niên, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội) làm chủ tọa phiên tòa. Một kiểm sát viên của Viện Kiểm sát được phân công thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.
Trong vụ án này, bị cáo Nghiêm Quang Minh (sinh năm 1979, trú tại phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội - là chủ tòa nhà chung cư mini 9 tầng nói trên) bị Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội truy tố về tội “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy” theo quy định tại Điều 313, khoản 3 - Bộ luật Hình sự.
Cùng ra hầu tòa với bị cáo Minh còn có 7 cựu cán bộ bị truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 360, khoản 3 - Bộ luật Hình sự. Trong đó có cựu Đội trưởng Đội Thanh tra Xây dựng quận Thanh Xuân Trần Trọng Khang (sinh năm 1960) và 6 cựu cán bộ phường Khương Đình gồm: Phạm Tần Anh (sinh năm 1975, nguyên Phó Chủ tịch UBND phường, giai đoạn từ năm 2018 đến khi bị khởi tố); Chu Xuân Sơn (sinh năm 1986, nguyên Phó Chủ tịch UBND phường, giai đoạn 2015 - 2020; thời điểm bị khởi tố là Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Nam); Nguyễn Thị Kim Trang (sinh năm 1984, nguyên Cán bộ địa chính - xây dựng phường, giai đoạn 2010 - 2018; thời điểm bị khởi tố là Cán bộ địa chính xây dựng phường Thanh Xuân Bắc); Nguyễn Tuấn Anh (sinh năm 1983, nguyên Phó trưởng Công an phường Khương Đình); Nguyễn Đình Quân (sinh năm 1983, nguyên Tổ trưởng Tổ Thanh tra Xây dựng phường, giai đoạn 2014 - 2016; thời điểm bị khởi tố là Tổ trưởng Tổ Thanh tra xây dựng phường Nhân Chính); Phạm Thanh Tùng (sinh năm 1979, cựu nhân viên hợp đồng phụ trách lĩnh vực môi trường đô thị)
Theo cáo trạng, Nghiêm Quang Minh là chủ sở hữu thửa đất có diện tích 240 m2 ở số 37, ngách 29/70, phố Khương Hạ, phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Ngày 11/3/2015, Minh được UBND quận Thanh Xuân cấp Giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên thửa đất trên, diện tích xây dựng tầng 1 là 167,4 m2, mật độ xây dựng là 70%, có tổng số 33 phòng, gồm 6 tầng, tầng lửng và tum thang.
Từ ngày 14/5/2015 đến cuối tháng 12/2015, bị cáo Minh xây dựng và tự ý thay đổi thiết kế công trình, xây dựng thành 9 tầng và 1 (vượt 3 tầng so với Giấy phép xây dựng); diện tích xây dựng tầng 1 là 240 m2, mật độ xây dựng là 100%, có tổng số 45 phòng (căn hộ khép kín), vượt 12 phòng so với Giấy phép xây dựng, nhưng không lập hồ sơ thiết kế, thẩm duyệt, nghiệm thu, quản lý về phòng cháy chữa cháy theo quy định. Tuy nhiên, công trình của Minh không bị bất kỳ một cơ quan, đơn vị nào của phường Khương Đình và quận Thanh Xuân kiểm tra, xử lý.
Cáo trạng nêu rõ, từ tháng 10/2015 đến tháng 4/2016, Minh đã bán xong 45 căn hộ và đến cuối năm 2016, toàn bộ 45 căn hộ đều có người ở. Thời điểm trước khi xảy ra hỏa hoạn (12/9/2023), có 147 cư dân sinh sống trong 45 căn hộ nêu trên.
Sau khi bán toàn bộ 45 căn hộ cho các hộ dân sử dụng, Minh không cư trú tại tòa nhà và xác định quyền quản lý, sử dụng là của toàn bộ cư dân. Minh không có trách nhiệm đối với việc cư dân sinh sống và sự vận hành của tòa nhà. Toàn bộ xe máy, xe máy điện, xe đạp điện của cư dân đều để ở dưới tầng 1 tòa nhà, trung bình có khoảng từ 70 - 80 xe máy, xe điện các loại.
Từ ngày 31/8/2018 đến ngày 12/6/2020, Công an quận Thanh Xuân đã phát hiện nhiều vi phạm về phòng cháy, chữa cháy tại nhà số 37, ngách 29/70, phố Khương Hạ, phường Khương Đình và xác định đây là cơ sở vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy, nếu không được ngăn chặn kịp thời thì có thể dẫn đến nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy nổ, có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Trước đó, khoảng 23 giờ 20 phút, ngày 12/9/2023, do đường dây dẫn điện bị chập mạch tại khu vực bình ắc quy đặt ở tầng 1 tòa nhà nên đã gây cháy. Sau đó, ngọn lửa cháy vào dây cáp điện, các hộp công tơ điện gắn trên tường tầng 1 và lan ra xung quanh. Mặc dù được phát hiện nhưng bình bọt chữa cháy tại tầng 1 tòa nhà không dập được đám cháy, dẫn đến ngọn lửa bùng phát lớn.
Ngay khi nhận được tin báo về vụ cháy, Trung tâm Chỉ huy Công an thành phố Hà Nội đã điều động các lực lượng chữa cháy đến dập lửa, cứu nạn, cứu hộ. Đến khoảng 0 giờ 15 phút, ngày 13/9/2023, đám cháy cơ bản được dập tắt.
Hậu quả, vụ cháy làm 56 người tử vong, 44 người bị thương, thiệt hại về tài sản hơn 3,2 tỷ đồng.
