Nhiều người trong ngành điện ảnh Mỹ cho rằng chính sách trên được đưa ra vội vàng và nhận xét ông Trump không hiểu được cách thức hoạt động của ngành giải trí này.
"Điều đó thật vô lý", luật sư về lĩnh vực giải trí Jonathan Handel nói về ý tưởng của Tổng thống Trump.
Ông Handel giải thích rằng nhiều bộ phim của Mỹ, từ loạt phim về điệp viên James Bond đến loạt phim “Mission: Impossible” (Nhiệm vụ bất khả thi) đều được quay ở nước ngoài.
"Nếu cảnh hành động là Tom Cruise trèo lên Tháp Eiffel, chúng ta phải làm gì, quay tại bản sao Tháp Eiffel ở Las Vegas à?", ông Handel đặt câu hỏi để nhấn mạnh sự vô lý về chính sách thuế quan mới của ông Trump.
Trước đó theo hãng tin Reuters, viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào ngày 5/5, Tổng thống Trump cho biết: "Tôi ủy quyền cho Bộ Thương mại và Đại diện Thương mại Mỹ ngay lập tức bắt đầu quá trình áp thuế quan 100% đối với tất cả các bộ phim được sản xuất ở nước ngoài nhập vào quốc gia chúng ta".
Những tuyên bố của ông Trump đã khiến ngành điện ảnh rơi vào trạng thái bất định, khi giá cổ phiếu của các công ty giải trí lao dốc. Trong khi đó, các công đoàn lao động lúng túng không rõ liệu chính sách mới của ông Trump có áp dụng đối với phim truyền hình hay không. Nhiều người tự hỏi liệu chính sách này có được chính quyền Mỹ thực thi trong thời gian tới hay không.
Ông Handel lưu ý rằng phim ảnh liên quan đến vấn đề sở hữu trí tuệ, khó đánh thuế theo cách thông thường. Ông cho biết mọi người có thể mua vé xem phim, nhưng họ không mua phim như mua sắm quần áo hay ô tô – là những mặt hàng hầu hết bị đánh thuế khi nhập khẩu vào Mỹ.
Vị luật sư này nhận định ngay cả khi có thể thiết kế ra một hệ thống để áp thuế đối với những bộ phim được quay bên ngoài nước Mỹ thì những khoản thuế này cũng sẽ gây hại nhiều hơn là có lợi cho ngành điện ảnh của Mỹ.
"Kết quả của hành động này sẽ làm giảm sản lượng, tăng chi phí sản xuất phim, giảm số lượng phim có thể chiếu rạp và các dịch vụ phát trực tuyến. Điều này sẽ gây tổn hại đến mảng phân phối của doanh nghiệp", ông Handel lập luận.
Đến nay, nhiều hãng phim và các tổ chức trong lĩnh vực điện ảnh Mỹ vẫn chưa chính thức đưa ra phản ứng. Tuy vậy, theo các kênh truyền thông chuyên đưa tin về Hollywood, thông báo của Tổng thống Trump đã kích hoạt các cuộc họp khẩn của các hãng phim và tổ chức liên quan. Bên cạnh đó, nhiều nhân vật trong ngành điện ảnh đã thể hiện thái độ hoài nghi trước chính sách mới này.
"Tôi không thấy mục tiêu nào khác ở đây của Tổng thống Trump ngoài gây rối và đánh lạc hướng", trang tin tức giải trí Deadline trích lời một giám đốc phân phối hàng đầu cho biết.
Người này nói thêm: "Chúng ta hãy hy vọng điều này chỉ khuyến khích tăng các ưu đãi thuế cấp bang của Mỹ - vốn rất cần thiết và cần được thực hiện càng sớm càng tốt". Những ưu đãi như vậy đã được nhiều quốc gia khác như Anh, Canada và Ireland đưa ra, là yếu tố thu hút các hãng phim Mỹ ra nước ngoài quay phim.
Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump không phải không có cơ sở
Mặc dù ý tưởng của ông Trump gây ra nhiều tranh cãi, nhưng cũng có sự đồng thuận rộng rãi rằng ngành điện ảnh Mỹ đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng. Kể từ sau các cuộc đình công lịch sử của diễn viên và biên kịch làm tê liệt ngành trong năm 2023, Hollywood vẫn đang vật lộn để phục hồi. Tại Los Angeles, số ngày quay phim đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào năm 2024, nếu không tính thời gian đóng cửa hoàn toàn năm 2020 do đại dịch COVID-19.
Một phần của thực trạng trên là do ngày càng nhiều bộ phim được quay tại các quốc gia có ưu đãi về thuế. Điều này đã khiến trang tin Deadline dẫn lời một nhà tài trợ phim Hollywood cho biết rằng họ thực sự đồng ý với mục tiêu của ông Trump trong việc khuyến khích tăng cường sản xuất phim tại nội địa Mỹ.
"Nhưng rõ ràng là nhu cầu ở đây là ưu đãi về giá chứ không phải là áp thuế quan. Thuế quan sẽ chỉ bóp nghẹt sức sống còn lại của doanh nghiệp", Deadline trích dẫn phát biểu.
Trong khi Hollywood lo lắng về thông báo của Tổng thống Trump, Nhà Trắng cho biết vẫn chưa có quyết định nào về thuế quan đối với phim nước ngoài được đưa ra.
"Chính quyền đang xem xét mọi lựa chọn để thực hiện chỉ thị của Tổng thống Trump nhằm bảo vệ an ninh kinh tế và quốc gia của đất nước chúng ta trong khi đưa Hollywood vĩ đại trở lại", Nhà Trắng tuyên bố trong một thông báo.
Sau khi công bố kế hoạch áp thuế, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick viết trên X: “Chúng tôi đang hành động”. Tuy nhiên, ông Lutnick cũng không cung cấp chi tiết về cách thức thực thi mức thuế này.
Về Tổng thống Trump, phát biểu với báo giới trong ngày 5/5, ông cho biết: "Tôi không muốn làm tổn hại đến ngành điện ảnh. Tôi muốn giúp ngành điện ảnh. Nhưng họ được các quốc gia khác tài trợ".
Tuy có vẻ mềm mỏng hơn, nhưng ông Trump lại không rút lại tuyên bố áp thuế của mình. Trong khi đó, ông đã quay sang chỉ trích Thống đốc California Gavin Newsom - người đang thúc đẩy tiểu bang của mình tăng gấp đôi khoản tín dụng thuế dành cho ngành điện ảnh.
“Ông Newsom đã để Hollywood bị người khác chiếm mất”, ông Trump tuyên bố.
Vào tháng 10/2024, Thống đốc Gavin Newsom đã đề xuất mở rộng chương trình tín dụng thuế cho phim và truyền hình tại California lên 750 triệu USD mỗi năm, so với mức 330 triệu USD trước đó.
Nhiều thành phố khác tại Mỹ như Atlanta, New York, Chicago và San Francisco cũng áp dụng chính sách ưu đãi mạnh mẽ để thu hút sản xuất phim và truyền hình, bằng trợ cấp tiền mặt (như tại Texas) hoặc tín dụng thuế (như tại Georgia và New Mexico).
Theo Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA), ngành điện ảnh Mỹ đã xuất khẩu sản phẩm trị giá 22,6 tỷ USD và đạt thặng dư thương mại 15,3 tỷ USD trong năm 2023.
Kịch bản về trả đũa thuế quan phim ảnh
Lãnh đạo tại các nước như Australia và New Zealand đã nhanh chóng phản hồi tuyên bố của ông Trump, khẳng định họ sẽ lên tiếng bảo vệ ngành điện ảnh trong nước.
Ông William Reinsch, thành viên cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cảnh báo rằng các biện pháp trả đũa đối với thuế phim của ông Trump sẽ rất tàn khốc.
Ông nói: “Các biện pháp trả đũa sẽ giết chết ngành điện ảnh của chúng ta. Chúng ta có nhiều thứ để mất hơn là được”. Ông cho rằng sẽ khó có thể đưa ra lập luận về an ninh quốc gia hay tình trạng khẩn cấp quốc gia chỉ vì phim ảnh.
