Nga phát triển AI phát hiện bão và lốc xoáy chỉ trong nửa giờ

Các nhà khoa học Nga đã huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện các cơn bão và lốc xoáy chỉ trong vòng 15-30 phút sau khi hình thành, mở ra khả năng cảnh báo sớm và dự báo chính xác hơn. Với bước phát triển này, việc xử lý dữ liệu thủ công để phát hiện những hiện tượng này trước đây có thể mất hàng tháng, trong khi AI có thể hoàn thành trong vài phút.

Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, hệ thống AI được Viện Vật lý-Kỹ thuật Moskva và Viện Vật lý Khí quyển A.M. Obukhov thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga phát triển dựa trên phân tích ảnh chụp vệ tinh để nhận diện các hệ thống đối lưu quy mô trung bình (MCS), những hiện tượng thời tiết có thể phát triển thành mưa lớn, mưa đá hoặc bão. Công nghệ mới này cho phép phát hiện MCS ngay trong giai đoạn đầu, giúp cơ quan tình trạng khẩn cấp phản ứng nhanh hơn, giảm thiểu thiệt hại về người và kinh tế.

Theo các nhà nghiên cứu, các hệ thống MCS ở Nga ảnh hưởng đến hàng nghìn người mỗi năm, gây thiệt hại hàng tỷ ruble. Ví dụ, một MCS hình thành thành bão tại Moskva ngày 29/7/2017, với tốc độ gió giật lên tới 28m/s, đã làm người thiệt mạng và khoảng 170 người bị thương. Việc dự đoán sự xuất hiện của các MCS trong giai đoạn đầu rất khó khăn do đòi hỏi tài nguyên tính toán lớn và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Hệ thống AI mới không chỉ giúp phát hiện sớm mà còn hướng tới việc thông báo đến người dân vài giờ trước khi cơn bão hoặc mưa đá diễn ra, từ đó người dân có thời gian ứng phó. Công nghệ cũng có thể hỗ trợ nông dân bảo vệ mùa màng và các công ty vận tải điều chỉnh lộ trình giao hàng.

Hiện các nhà khoa học đang tiếp tục mở rộng cơ sở dữ liệu, cải thiện thuật toán và điều chỉnh hệ thống phù hợp với dữ liệu từ các vệ tinh khí tượng của Nga, với mục tiêu triển khai giám sát MCS tự động trên toàn lãnh thổ. Chuyên gia Vladimir Semenov, đứng đầu phòng thí nghiệm khí hậu học tại Viện Địa lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cảnh báo rằng lượng tuyết bất thường mùa Đông này ở Moskva có thể dẫn đến các hiện tượng thời tiết bất ngờ vào mùa Xuân và mùa Hè.

Do biến đổi khí hậu toàn cầu, trong 40 năm qua mùa hè nước Nga đã ấm hơn 1,5 độ. Các đợt nắng nóng sẽ trở nên thường xuyên hơn. Nhà khí tượng học lưu ý rằng số lượng các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng sẽ gia tăng và lượng mưa cũng sẽ lớn hơn.

Tâm Hằng (TTXVN)

Dành cho bạn

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Hạ tầng khoa học chỉ thực sự tạo ra năng lực công nghệ quốc gia khi không dừng ở phục vụ nghiên cứu mà trở thành hệ thống biến tri thức thành công nghệ, nguyên mẫu và sản phẩm. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Việt Nam nên chuyển từ đầu tư phòng thí nghiệm sang xây dựng “nhà máy tạo công nghệ”.

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam bàn giao thiết bị đầu cuối và dịch vụ vệ tinh Starlink cho các địa phương, nhằm hỗ trợ kết nối kịp thời cho các thôn lõm sóng.

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Phát triển nhân lực công nghệ chiến lược không nên chỉ dừng ở mở ngành, tăng chỉ tiêu hay gửi người đi đào tạo. Kinh nghiệm Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy hướng hiệu quả hơn là đưa học viên trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ, qua đó đồng thời tạo ra công nghệ và hình thành đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ.