Nga phát triển AI phát hiện bão và lốc xoáy chỉ trong nửa giờ

Các nhà khoa học Nga đã huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện các cơn bão và lốc xoáy chỉ trong vòng 15-30 phút sau khi hình thành, mở ra khả năng cảnh báo sớm và dự báo chính xác hơn. Với bước phát triển này, việc xử lý dữ liệu thủ công để phát hiện những hiện tượng này trước đây có thể mất hàng tháng, trong khi AI có thể hoàn thành trong vài phút.

Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, hệ thống AI được Viện Vật lý-Kỹ thuật Moskva và Viện Vật lý Khí quyển A.M. Obukhov thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga phát triển dựa trên phân tích ảnh chụp vệ tinh để nhận diện các hệ thống đối lưu quy mô trung bình (MCS), những hiện tượng thời tiết có thể phát triển thành mưa lớn, mưa đá hoặc bão. Công nghệ mới này cho phép phát hiện MCS ngay trong giai đoạn đầu, giúp cơ quan tình trạng khẩn cấp phản ứng nhanh hơn, giảm thiểu thiệt hại về người và kinh tế.

Theo các nhà nghiên cứu, các hệ thống MCS ở Nga ảnh hưởng đến hàng nghìn người mỗi năm, gây thiệt hại hàng tỷ ruble. Ví dụ, một MCS hình thành thành bão tại Moskva ngày 29/7/2017, với tốc độ gió giật lên tới 28m/s, đã làm người thiệt mạng và khoảng 170 người bị thương. Việc dự đoán sự xuất hiện của các MCS trong giai đoạn đầu rất khó khăn do đòi hỏi tài nguyên tính toán lớn và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Hệ thống AI mới không chỉ giúp phát hiện sớm mà còn hướng tới việc thông báo đến người dân vài giờ trước khi cơn bão hoặc mưa đá diễn ra, từ đó người dân có thời gian ứng phó. Công nghệ cũng có thể hỗ trợ nông dân bảo vệ mùa màng và các công ty vận tải điều chỉnh lộ trình giao hàng.

Hiện các nhà khoa học đang tiếp tục mở rộng cơ sở dữ liệu, cải thiện thuật toán và điều chỉnh hệ thống phù hợp với dữ liệu từ các vệ tinh khí tượng của Nga, với mục tiêu triển khai giám sát MCS tự động trên toàn lãnh thổ. Chuyên gia Vladimir Semenov, đứng đầu phòng thí nghiệm khí hậu học tại Viện Địa lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cảnh báo rằng lượng tuyết bất thường mùa Đông này ở Moskva có thể dẫn đến các hiện tượng thời tiết bất ngờ vào mùa Xuân và mùa Hè.

Do biến đổi khí hậu toàn cầu, trong 40 năm qua mùa hè nước Nga đã ấm hơn 1,5 độ. Các đợt nắng nóng sẽ trở nên thường xuyên hơn. Nhà khí tượng học lưu ý rằng số lượng các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng sẽ gia tăng và lượng mưa cũng sẽ lớn hơn.

Tâm Hằng (TTXVN)

Dành cho bạn

Sáng kiến Khoa học 2026: Vinh danh 15 giải thưởng vì cộng đồng

Sáng kiến Khoa học 2026: Vinh danh 15 giải thưởng vì cộng đồng

Ngày 4/10, Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2026 vinh danh 15 sáng kiến, giải pháp xuất sắc nhất. Sản phẩm “C-HySI – Nền tảng quang học siêu phổ chi phí thấp, tích hợp điện toán biên và học máy” xuất sắc giành giải Nhất trị giá 100 triệu đồng.

Du lịch vũ trụ: Gần 20 tỷ đồng cho một chuyến đi 6 ngày

Du lịch vũ trụ: Gần 20 tỷ đồng cho một chuyến đi 6 ngày

Nền tảng đặt dịch vụ du lịch Trung Quốc Trip.com vừa niêm yết một gói du lịch không gian dưới quỹ đạo với giá 5,1 triệu nhân dân tệ (khoảng 19,7 tỷ đồng), mở ra một lựa chọn trải nghiệm dành cho nhóm khách hàng có khả năng chi trả rất cao.

Google thử nghiệm chip AI trong không gian

Google thử nghiệm chip AI trong không gian

Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.

Tesla công bố số xe giao quý III/2026 vượt xa dự báo

Tesla công bố số xe giao quý III/2026 vượt xa dự báo

Hãng Tesla ngày 2/10 công bố đã bàn giao 486.532 xe trong quý III/2026, vượt đáng kể dự báo của giới phân tích, trong khi sản lượng đạt 464.391 xe. Cổ phiếu của Tesla tăng khoảng 2% trong phiên giao dịch cùng ngày sau khi số liệu trên được công bố.