Nét đẹp hiếu kính trong nghi lễ 'tôi chòng' của người Tày

Nét đẹp hiếu kính trong nghi lễ 'tôi chòng' của người Tày

Nghi lễ thay bàn thờ gia tiên, còn gọi là “tôi chòng”, của đồng bào dân tộc Tày vừa được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, giới thiệu tới công chúng nét đẹp tín ngưỡng gắn với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Nét đẹp hiếu kính trong nghi lễ 'tôi chòng' của người Tày

Trong đời sống tinh thần của người Tày, bàn thờ gia tiên là không gian linh thiêng, kết nối các thành viên trong gia đình với tổ tiên đã khuất. Vì vậy, mọi thay đổi liên quan đến nơi thờ tự đều được tiến hành trang nghiêm, thành kính.

Nghi lễ “tôi chòng” thường được tổ chức khi gia đình xây dựng, sửa chữa hoặc chuyển đến nhà mới, thay đổi chủ sở hữu nhà đất, lập lại bàn thờ hay mong cầu hóa giải những điều không may. Đây cũng là dịp con cháu tạ ơn tổ tiên, thần linh sau mùa màng bội thu, cuộc sống ổn định.

Từ sáng sớm, các thành viên trong gia đình cùng chuẩn bị không gian hành lễ và sắp đặt lễ vật gồm gà, vịt, thịt lợn, gạo nếp, xôi, hoa quả, trầu cau, trà, rượu, hương và giấy mã. Hình chim, hoa được gấp thủ công từ giấy màu, đặt trang trọng trên bàn thờ, thể hiện sự khéo léo và lòng thành kính của gia chủ.

Trong tiếng chiêng, thanh la, thầy cúng thực hiện các nghi thức khai quang, phạt mộc, giải uế; kính cáo thần linh, thổ địa và tổ tiên. Các thành viên mặc trang phục truyền thống, cùng dâng hương, trà, rượu, cầu mong sức khỏe, bình an và no ấm.

Sau phần cầu phúc, cầu an, thầy cúng phát lộc cho gia đình và du khách, rồi hóa đàn, bàn giao bàn thờ mới cho gia chủ. Nghi lễ góp phần giáo dục lòng hiếu kính, gắn kết cộng đồng và bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Tày.

ttdt0320.jpg
· Không gian bàn thờ gia tiên được trang trí trang trọng trong nghi lễ “tôi chòng” của đồng bào dân tộc Tày.
ttdt0395.jpg
Thầy chủ lễ thực hiện các nghi thức tâm linh trước mâm lễ vật trong lễ thay bàn thờ gia tiên của người Tày.
ttdt0342.jpg
· Những hình chim, hoa được gấp thủ công bằng giấy màu, thể hiện sự khéo léo và lòng thành kính của gia chủ.
ttdt0419.jpg
· Thầy chủ lễ thực hiện nghi thức khai quang, thanh tẩy không gian trước khi lập bàn thờ mới.
ttdt0450.jpg
· Đồng bào và du khách theo dõi nghi lễ “tôi chòng” được tái hiện trong không gian nhà truyền thống của người Tày.
ttdt0391.jpg
· Thầy chủ lễ sử dụng lá cây thực hiện nghi thức giải uế, làm sạch không gian thờ tự.
ttdt0333.jpg
· Thầy chủ lễ đọc lời kính cáo, trình báo với thần linh, thổ địa và tổ tiên về việc thay bàn thờ gia tiên.
ttdt0430.jpg
Thầy chủ lễ cùng các thành viên thực hiện những nghi thức cuối trong lễ thay bàn thờ gia tiên.
ttdt0466.jpg
Thầy chủ lễ phát lộc cho du khách, gửi gắm lời chúc bình an, may mắn và đủ đầy.
ttdt0482.jpg
Đồng bào Tày thực hiện nghi thức hóa vàng, khép lại lễ thay bàn thờ gia tiên theo phong tục truyền thống.

Lê Phú