Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, kỹ sư dầu khí Lương Thế Huân thuộc Công ty Kỹ thuật và Công trình Toyo Malaysia nhận định đây chính là thời điểm vàng để biến áp lực thành vận hội, đưa Việt Nam trở thành trung tâm năng lượng của khu vực.
Đánh giá về tình hình bất ổn tại Trung Đông, kỹ sư Lương Thế Huân cho biết các xung đột từ đầu năm 2025 đã gây ra những ảnh hưởng toàn diện đến an ninh năng lượng toàn cầu. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã khiến khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt thế giới bị tắc nghẽn, đẩy giá năng lượng tăng cao và buộc nhiều quốc gia phải mở kho dự trữ chiến lược.
Đối với Việt Nam, ông Lương Thế Huân nhận định rủi ro là trực tiếp và nặng nề khi Việt Nam phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu thô nhập khẩu để phục vụ các nhà máy lọc dầu trong nước. Trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh giai đoạn tăng tốc, sự thiếu hụt này không chỉ gây áp lực lên lạm phát mà còn đẩy doanh nghiệp vào nguy cơ "khủng hoảng kép" giữa chi phí năng lượng và lãi suất ngân hàng.
Dựa trên kinh nghiệm làm việc tại Malaysia - một quốc gia có vị thế dầu khí quan trọng trong khu vực, kỹ sư Lương Thế Huân đề xuất một hệ sinh thái giải pháp đồng bộ. Theo đó, trong ngắn hạn, Việt Nam cần thực hiện quản trị năng lượng thông minh, điều phối giá chặt chẽ để chống đầu cơ, đồng thời áp dụng các chính sách tài chính như giảm thuế phí và điều phối lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Ông cũng nhấn mạnh việc khuyến khích các mô hình làm việc hiện đại như làm việc từ xa để tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng.
Về dài hạn, ông Lương Thế Huân kiến nghị một bản quy hoạch năng lượng mang tính thời đại. Việt Nam cần tái cấu trúc toàn diện chiến lược năng lượng quốc gia, đảm bảo sự cân bằng giữa các nguồn truyền thống và hiện đại như: dầu khí, thủy điện, điện mặt trời và đặc biệt là năng lượng hạt nhân. Ông nhấn mạnh: "Chìa khóa chiến lược chính là xây dựng hệ thống kho dự trữ quốc gia quy mô lớn và nâng cao năng lực lọc hóa dầu nội địa để làm chủ hoàn toàn nguồn cung thô trong nước".
Nhìn rộng hơn ra phạm vi quốc tế, Kỹ sư Lương Thế Huân dự báo thế giới sẽ sớm chuyển dịch mạnh mẽ sang xu hướng độc lập và tự chủ năng lượng. Các quốc gia sẽ giảm dần sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất, thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng xanh và chuyển đổi số diễn ra nhanh hơn. Riêng với Việt Nam, ông Lương Thế Huân bày tỏ tin tưởng rằng nếu thực hiện tốt Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và tận dụng tốt bối cảnh hiện tại, Việt Nam có thể biến thách thức thành lợi thế cạnh tranh.
Việt Nam không chỉ dừng lại ở mục tiêu tự chủ mà còn có đầy đủ tiềm năng để vươn mình trở thành trung tâm thu hút phát triển và dự trữ năng lượng của khu vực. Ông khẳng định đây chính là nền tảng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước trong tương lai.
