Phát hiện này được đánh giá là bằng chứng rõ nét nhất cho khả năng hành tinh láng giềng của Trái Đất từng tồn tại sự sống.
Nhà khoa học Joel Hurowitz thuộc Đại học Stony Brook, tác giả chính nghiên cứu vừa đăng trên tạp chí Nature, cho biết: “Chúng tôi phát hiện một ‘dấu hiệu sinh học tiềm tàng’ trong loại đá hình thành khi miệng hố Jezero từng là một môi trường nhiều nước, cách đây 3,2 - 3,8 tỷ năm”.
Quyền Giám đốc NASA Sean Duffy nói tại họp báo rằng các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu suốt một năm và kết luận: “Chúng tôi không tìm thấy lời giải thích nào khác, vì vậy đây có thể là dấu hiệu rõ ràng nhất về sự sống mà chúng ta từng phát hiện trên Sao Hỏa - điều này thực sự rất phấn khích”.
NASA công bố hình ảnh mẫu đá bùn kết hạt mịn màu đỏ gỉ, với các vòng tròn giống da báo và vệt đen như hạt anh túc, có thể hình thành do phản ứng hóa học liên quan đến vi sinh. Tuy nhiên, bà Nicky Fox, phụ trách Ban Khoa học của NASA, nhấn mạnh: “Đây không phải là sự sống, mà chỉ là dấu hiệu có thể liên quan đến sự sống".
Mẫu đá mang tên Sapphire Canyon được thu thập tháng 7/2024 từ khối đá Cheyava Falls thuộc cấu trúc Bright Angel, nằm ở rìa thung lũng sông cổ Neretva Vallis.
Các nhà nghiên cứu xác định hai khoáng chất chính: vivianite (chứa sắt và phospho) và greigite (chứa sắt và lưu huỳnh). Trên Trái Đất, những khoáng chất này thường hình thành khi vi sinh vật tiêu thụ chất hữu cơ trong bùn và tạo ra sản phẩm phụ. Theo ông Hurowitz, mẫu đá cũng giàu carbon hữu cơ, lưu huỳnh, phospho và sắt bị oxy hóa - nguồn năng lượng dồi dào cho các dạng vi sinh.
Tuy nhiên, ông Hurowitz cảnh báo: “Chúng tôi không thể khẳng định chắc chắn đây là bằng chứng sự sống vì các phản ứng hóa học tương tự cũng có thể xảy ra mà không cần đến sinh học, và dữ liệu của robot chưa đủ để loại trừ khả năng này".
Các nhà khoa học cho rằng việc mang mẫu Sapphire Canyon về Trái Đất để nghiên cứu là cách duy nhất kiểm chứng giả thuyết. Song, kế hoạch “Mars Sample Return” có nguy cơ bị hủy do đề xuất ngân sách hiện tại của Tổng thống Mỹ Donald Trump. NASA cho biết đang xem xét những phương án thay thế, từ phân tích trực tiếp trên Sao Hỏa đến tìm công nghệ nhanh hơn để đưa mẫu về Trái Đất.
