Theo phóng viên TTXVN tại Paris, trong khoảng 6 tuần kể từ tháng 6, độ cao mà nhiệt độ giảm xuống 0°C có lúc lên tới 4.200-4.500 m, cao hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 3.800 m trong tháng 8 giai đoạn 1991-2020. Nhiệt độ cao kéo dài khiến băng tuyết tan nhanh, gia tăng các khe nứt trên sông băng và làm nhiều vách đá mất ổn định.
Nhà địa mạo học Ludovic Ravanel thuộc Phòng thí nghiệm Edytem cho biết nhiệt độ tại khu vực có lúc vượt 30-35°C, tác động mạnh đến sông băng và lớp băng vĩnh cửu trong lòng núi. Theo ông, khoảng 80-85% các dấu tích cho thấy vách đá bị mất ổn định hình thành trong 2-3 thập kỷ qua, cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa tình trạng Trái Đất nóng lên và sự gia tăng đá lở.
Tại Aiguille du Midi ở Chamonix, nhiều khu vực trước đây phủ băng nay trơ đá. Một đường hầm băng được sử dụng hơn 10 năm để người leo núi chuẩn bị hành trình đã phải dỡ bỏ do băng suy yếu. Các thiết bị cảm biến được triển khai để theo dõi những chuyển động bất thường của khối núi.
Đáng chú ý, lần đầu tiên cả 3 tuyến đường thông thường chính lên đỉnh Mont-Blanc đồng loạt không thể sử dụng do nguy hiểm. Tuyến từ Aiguille du Midi bị chia cắt do những khe nứt trên sông băng rộng tới khoảng 20 m. Từ giữa tháng 7, các hướng dẫn viên tại Courmayeur của Italy và sau đó là Chamonix, Saint-Gervais - Les Contamines của Pháp đã ngừng đưa khách lên theo các tuyến thông thường. Ngày 11/8, chính quyền Saint-Gervais-les-Bains đóng cửa hai nhà nghỉ trên núi Tête-Rousse và Goûter, gần như chặn hoàn toàn tuyến thông thường phía Pháp.
Tình trạng đá lở cũng diễn biến đáng lo ngại. Thị trưởng Chamonix François-Xavier Laffin cho biết mỗi ngày ghi nhận ít nhất 10 vụ đá lở có khối lượng trên 100 m³. Riêng ngày 12/8, khoảng 15.000 m³ đá đã đổ xuống sườn phía Bắc Aiguille du Midi. Trong tháng 7, hai du khách CH Séc thiệt mạng do đá lở tại Mont-Blanc; một người khác cũng tử vong trong vụ việc tương tự hồi tháng 8.
Theo các nhà khoa học, ngoài nhiệt độ tăng, sự suy giảm của băng vĩnh cửu và các sông băng là nguyên nhân quan trọng. Băng vĩnh cửu đóng vai trò như chất kết dính tự nhiên giữa các khối đá; khi tan, vách núi trở nên kém ổn định. Sự thu hẹp của sông băng cũng làm giảm lực ép vốn giúp ổn định các sườn núi.
Các chuyên gia cảnh báo đá lở có thể tiếp tục xảy ra trong những tháng tới do nhiệt lượng tích tụ trong lòng núi vẫn tiếp tục làm tan băng vĩnh cửu. Tình trạng này đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động leo núi và du lịch tại Mont-Blanc, nơi mỗi năm có khoảng 20.000 người tìm cách chinh phục đỉnh núi cao nhất dãy Alps.
