Việc tuyên truyền phổ biến pháp luật lao động đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp (DN) và người lao động (NLĐ) rất lớn, như hạn chế việc đình công, tranh chấp lao động trái pháp luật, ổn định môi trường làm việc của NLĐ, DN... Thế nhưng, công tác trên vẫn chưa được DN và NLĐ quan tâm.
 Người lao động rất cần được tuyên truyền phổ biến pháp luật lao động để hạn chế tình trạng đình công, ngừng việc tập thể trái pháp luật (ảnh chụp tại KCX Tân Thuận, quận 7). |
Ông Nguyễn Tất Năm, Trưởng phòng Pháp chế Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ - TB&XH) TP.HCM nhìn nhận, đa phần các cuộc đình công, ngừng việc tập thể xảy trên địa bàn thành phố (TP) thời gian qua đều mang tính chất tự phát, trái pháp luật. Nguyên nhân chủ yếu do đại bộ phận NLĐ đang làm việc tại các DN đều xuất phát từ nông thôn có trình độ nhận thức hiểu biết về pháp luật, chính trị còn nhiều hạn chế cho nên họ thờ ơ với việc nâng cao kiến thức pháp luật. Trong khi đó, DN cũng chưa tự giác chấp hành công tác tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật lao động cho NLĐ của mình. Thậm chí, vẫn còn một bộ phận chủ DN cố tình không tuyên truyền pháp luật lao động, không thực thi quyền của NLĐ.
Cùng quan điểm, ông Trần Trung Dũng, Giám đốc Sở LĐ - TB&XH TP cho rằng, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động tại DN vừa qua đạt hiệu quả chưa cao, nguyên nhân do DN thiếu kinh phí, thiếu sự tự giác của cả NLĐ và người sử dụng lao động. Rất nhiều chương trình tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật lao động tại DN vắng mặt chủ DN, gây ảnh hưởng đến tinh thần tự giác học tập của NLĐ. Mặt khác, cũng vì thiếu kinh phí nên chế độ bồi dưỡng cho báo cáo viên tuyên truyền pháp luật thấp, không thu hút được các báo cáo viên tham gia, dẫn đến hiệu quả tuyên truyền không cao.
Hiện các cơ quan chức năng tại địa phương cũng chưa quan tâm nhiều tới công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật lao động, việc đánh giá kết quả công tác trên tại các quận, huyện cũng chưa thực hiện nghiêm túc. Trong 24 quận, huyện của TP thì có 9 quận, huyện không có báo cáo tổng kết đánh giá về công tác trên, có 15 quận, huyện có báo cáo thì chỉ có 3 quận, huyện tổ chức tuyên truyền đạt trên 50% (nhưng con số chỉ mang tính chất tương đối), các quận còn lại công tác tuyên truyền đạt dưới 50%.
Để làm tốt công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật, ông Nguyễn Tất Năm cho biết, trong thời gian tới các cán bộ quận, huyện đã phấn đấu đạt mục tiêu tuyên truyền “phủ sóng” tới 95% người sử dụng lao động hiểu biết về phát luật lao động, 75% NLĐ hiểu biết về phát luật lao động. Trong đó, vai trò trách nhiệm của DN vẫn là chủ chốt. Mặt khác, TP cũng đã có kiến nghị Chính phủ ban hành những chính sách khuyến khích các DN thực hiện tốt việc tuyên truyền phổ biến pháp luật cho người lao động. Chỉ khi nào NLĐ hiểu biết về quyền và nghĩa vụ của mình trong DN thì quan hệ lao động mới tích cực, hài hòa, tạo ổn định cho DN phát triển tốt hơn.
Còn theo ông Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP (LĐLĐ TP), nhằm góp phần giúp NLĐ hiểu biết hơn về pháp luật lao động cho nên LĐLĐ TP đã thực hiện đa dạng hóa công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức như tuyên truyền qua tài liệu, tập trung lại tuyên truyền miệng, thông qua sân chơi giải trí... Trong đó, việc tuyên truyền phổ biến và hiệu quả nhất là lồng ghép với những chương trình văn hóa, văn nghệ. Cụ thể như lồng ghép trong chương trình giờ tăng ca, vui chơi học.com, chương trình hát cùng công nhân, chương trình giờ thứ 9... Thông qua những chương trình trên, những kiến thức pháp luật khô cứng được lồng ghép sinh động vào các tiểu phẩm hài hoặc trò chơi giúp NLĐ hứng khởi, tiếp thu dễ dàng. Bên cạnh những hình thức tuyên truyền ‘truyền thống” như trên, LĐLĐ còn xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên rộng khắp từ cấp công đoàn cơ sở đến cấp liên đoàn TP bằng việc phát triển mạng lưới tổ công nhân tự quản tại các khu nhà trọ.
Trong khi nhiều chủ DN né tránh hoặc không hợp tác với các đoàn thể trong việc giáo dục, nâng cao nhận thức pháp luật cho NLĐ, thì cách tập trung NLĐ lại để tuyên truyền miệng, phát tài liệu bỏ túi... gặp khó khăn. Do đó, LĐLĐ có sáng kiến tổ chức tuyên truyền tại các khu nhà trọ công nhân, thành lập các tổ công nhân bảo vệ an ninh chính trị khu nhà nhà trọ, sau nâng cấp thành tổ công nhân tự quản khu nhà trọ. Hiện TP đã có 2.441 tổ công nhân tự quản với 200.000 công nhân. Kết quả cũng cho thấy, ở các tổ tự quản việc tuyên truyền pháp luật khá dễ dàng với hiệu quả khá cao, ngoài ra không chỉ tuyên truyền pháp luật mà tất cả những gì cần tuyên truyền đều có thể thực hiện thông qua các tổ tự quản khu nhà trọ công nhân. Về lâu dài, hình thức tuyên truyền thông qua các tổ tự quản là biện pháp hữu hiệu mà LĐLĐ TP đang hướng tới.
Bài và ảnh: Hoàng Tuyết
