Tham dự hội nghị có khoảng 50 đại biểu đến từ Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam, Trung tâm Văn hóa và Quản lý Công viên địa chất Đắk Nông cùng đại diện lãnh đạo 22 xã, phường nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.
Tại hội nghị, ông Lê Thành Hiệp, Giám đốc Trung tâm Văn hóa và Quản lý Công viên địa chất Đắk Nông (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng) cho biết, từ khi được UNESCO công nhận năm 2020, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông từng bước khẳng định các giá trị nổi bật, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch, giáo dục, nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.
Ông Lê Thành Hiệp nhấn mạnh, hội nghị tập huấn không chỉ cung cấp, cập nhật kiến thức mà còn giúp các địa phương hiểu rõ hơn về giá trị của Công viên địa chất, những di sản, cảnh quan và nguồn lực đang có; qua đó xác định rõ vai trò, trách nhiệm của đơn vị, chính quyền cơ sở trong quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị này. Đây cũng là dịp tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, ngành và cộng đồng, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định Công viên địa chất vào năm 2027.
Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam giới thiệu 4 chuyên đề liên quan đến các nội dung: Giới thiệu tổng quan về Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Đăk Nông; Công tác quản lý công viên địa chất và trách nhiệm của chính quyền địa phương; Thực hiện các khuyến nghị của UNESCO và Công tác chuẩn bị tái thẩm định năm 2027 và Phát huy giá trị công viên địa chất gắn với phát triển du lịch bền vững và sinh kế cộng đồng.
Trình bày tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Tân Văn, Chủ tịch Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam cho hay, từ khi được UNESCO công nhận năm 2020, Công viên địa chất đã từng bước phát huy giá trị của ba tuyến trải nghiệm, mạng lưới điểm di sản và đối tác, hệ thống thuyết minh cùng các hoạt động giáo dục, truyền thông và hợp tác khoa học. Việc tái công nhận cho giai đoạn 2024–2027 khẳng định những kết quả đã đạt được. Tuy nhiên, Công viên địa chất không chỉ là một danh hiệu UNESCO mà còn là mô hình phát triển kinh tế – xã hội bền vững dựa trên bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Vì vậy, cần chuyển từ cách triển khai theo từng dự án riêng lẻ sang cơ chế quản lý thường xuyên, liên tục và lâu dài; trong đó, hoạt động bảo tồn dựa trên bằng chứng, cộng đồng được tham gia và hưởng lợi, sản phẩm du lịch bảo đảm chất lượng, còn dữ liệu được cập nhật và quản lý công khai, thống nhất.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Tân Văn, trong bối cảnh Công viên địa chất hiện thuộc tỉnh Lâm Đồng, cơ hội liên kết vùng và nâng tầm thương hiệu là rất lớn. Thách thức trọng tâm là bảo đảm sự liên tục của bộ máy, thống nhất nhận diện, khắc phục các hạn chế tại điểm di sản và chuẩn bị đầy đủ cho kỳ tái thẩm định năm 2027. Nếu giải quyết tốt các nhiệm vụ này, Công viên địa chất Đắk Nông có thể tiếp tục là mô hình tiêu biểu về bảo tồn di sản gắn với giáo dục, du lịch có trách nhiệm, sinh kế cộng đồng và tăng trưởng xanh ở Tây Nguyên.
Bên cạnh công tác quản lý, hội nghị dành thời gian trao đổi về việc phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông gắn với phát triển du lịch bền vững và sinh kế cộng đồng. Trong đó, các nội dung được đề cập gồm phát triển du lịch địa chất, du lịch cộng đồng, mở rộng mạng lưới đối tác, xây dựng sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc trưng địa phương. Các đại biểu cũng trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Công viên địa chất trong thời gian đến.
Ngày 25/9, các đại biểu sẽ khảo sát thực địa tại một số điểm di sản, điểm tham quan tiêu biểu trong vùng Công viên địa chất như Trung tâm Thông tin Công viên địa chất, Nhà Triển lãm nhạc cụ truyền thống tại phường Đông Gia Nghĩa và núi lửa Nâm Kar tại xã Quảng Phú. Hoạt động nhằm gắn kiến thức tập huấn với thực tiễn, đồng thời nâng cao kỹ năng quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các điểm di sản.
Công viên địa chất Đắk Nông có diện tích khoảng 4.760 km2, thuộc địa giới 22 xã, phường ở phía Tây tỉnh Lâm Đồng, nằm trên cao nguyên M’nông, gắn với lưu vực sông Sêrêpốk, các cao nguyên bazan, dãy núi Nâm Nung, khu vực Tà Đùng và không gian cư trú của nhiều cộng đồng dân tộc. Công viên địa chất đã xây dựng 3 tuyến du lịch với các chủ đề “Trường ca của Lửa và Nước”, “Bản giao hưởng của Làn gió mới” và “Âm vang từ Trái Đất”. Mạng lưới khoảng 44 điểm di sản, điểm đến hình thành trong giai đoạn đầu, kết nối các giá trị địa chất, cảnh quan và văn hóa như hang động, núi lửa, thác, hồ, bảo tàng, di tích lịch sử, làng nghề và không gian văn hóa.
