Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cho biết, quản lý nhà nước về KH&CN với phạm vi quản lý rộng, chuyên ngành phức tạp với đa dạng các lĩnh vực: tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; sở hữu trí tuệ; an toàn bức xạ và hạt nhân; hoạt động nghiên cứu khoa học... đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, đặt ra nhiều yêu cầu khó khăn hơn, thách thức hơn đối với hoạt động thanh tra trong lĩnh vực KH&CN.
Hội nghị thanh tra chuyên ngành KH&CN năm nay được tổ chức trong bối cảnh Nghị định số 03/2024/NĐ-CP quy định về cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2024.
Thứ trưởng Bùi Thế Duy cho rằng, trong bối cảnh phát triển và hội nhập, các vấn đề phát sinh liên quan đến tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ ngày càng nhiều. Cách thức, phương thức phân biệt hàng giả, hàng nhái ngày càng khó, đặt ra yêu cầu phải có nhiều hội nghị tập huấn, hội thảo trao đổi chuyên môn để cập nhật, chia sẻ kinh nghiệm. Từ phía Bộ KH&CN chia sẻ những kiến thức mới cập nhật từ các tổ chức quốc tế, những văn bản quản lý nhà nước đến các sở, ban, ngành, địa phương.
Các địa phương cần cập nhật lại thông tin, chia sẻ với Bộ KH&CN về các vấn đề xảy ra trong thực tiễn. Cần tăng cường thanh tra để phát hiện hạn chế, thiếu sót; đề ra các biện pháp khắc phục sớm. Công tác thanh tra phải trở thành công cụ hữu ích để nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước.
Cũng tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch chia sẻ, KH&CN đóng vai trò quan trọng, tạo cú huých trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hội nghị là cơ hội để các địa phương trao đổi kỹ năng, kiến thức và nội dung về thanh tra chuyên ngành. Qua đó, Sở KH&CN các tỉnh, thành phố có thêm kiến thức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới trong phát triển KH&CN.
Báo cáo tổng kết công tác năm 2023 và định hướng hoạt động thanh tra KH&CN năm 2024, bà Nguyễn Như Quỳnh, Chánh Thanh tra Bộ KH&CN cho biết, trong năm 2023, Thanh tra ngành KH&CN đã triển khai thanh tra, kiểm tra đối với 8.066 cơ sở; trong đó thanh tra hành chính đối với 40 cơ sở, thanh tra, kiểm tra chuyên ngành 8.026 cơ sở. Qua thanh tra, kiểm tra đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 359 cơ sở với tổng số tiền xử phạt là 8,08 tỷ đồng; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính là 82 triệu đồng và kiến nghị thu hồi nộp ngân sách nhà nước là 363 triệu đồng.
Bên cạnh đó, Thanh tra ngành KH&CN đã thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật về tiếp công dân. Các phản ánh, kiến nghị của công dân về tiêu thụ hàng hóa thiết yếu như xăng, dầu, hàng tiêu dùng... được các cơ quan chức năng giải quyết kịp thời theo quy định của pháp luật, vì vậy không phát sinh các vụ việc khiếu nại, khiếu kiện kéo dài, phức tạp.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận các vấn đề đang đặt ra đối với thanh tra ngành KH&CN khi triển khai thực hiện những quy định mới của pháp luật như: bổ sung nguồn nhân lực, cơ sở vật chất cho các cơ quan thanh tra KH&CN; tăng cường hoạt động kiểm tra và thanh tra có trọng tâm, trọng điểm; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thanh tra KH&CN trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; các giải pháp nâng cao năng lực, hiệu quả của thanh tra ngành KH&CN trong thời gian tới…
