Tuy nhiên, biến động về cơ cấu mặt hàng, nguồn thu ngân sách và những bất cập về hạ tầng đang đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả thông quan, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy là đầu mối giao thương quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc của tỉnh Tuyên Quang. Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu chịu tác động từ nhu cầu thị trường, chính sách quản lý hàng hóa và tính thời vụ của nông sản, việc duy trì thông quan ổn định, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và khai thác hiệu quả nguồn hàng có ý nghĩa quan trọng.
Theo số liệu của Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, trong 9 tháng đầu năm 2026, có 186 doanh nghiệp và tư thương tham gia xuất nhập khẩu qua cửa khẩu, tăng 15 đơn vị so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số tờ khai đạt 14.599, tăng 30%; số lượt phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và xuất nhập biên đạt 33.319 lượt, tăng 39%; số lượt người xuất nhập cảnh đạt 24.764 lượt, tăng 41%.
Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 24% so với cùng kỳ. Trong đó, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đạt trị giá 534,465 triệu USD, tăng 51%; năng lượng điện nhập khẩu đạt 57,670 triệu USD, tăng 57%. Các mặt hàng khác gồm rau, quả tươi, tinh bột sắn, hạt đậu, gỗ dán công nghiệp, thớt gỗ và máy móc phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp.
Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu giữa các nhóm hàng có sự phân hóa. Kim ngạch antimon kim loại đạt 6,576 triệu USD, giảm 72%; hạt cà phê đạt 17,380 triệu USD, giảm 30% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm dây nhôm không hợp kim, nhôm hợp kim billet, nhôm hợp kim dạng thỏi và khuôn nhôm dùng trong xây dựng giảm 27%; từ tháng 7/2026 đến thời điểm báo cáo chưa phát sinh hàng hóa.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy duy trì bố trí cán bộ giải quyết thủ tục trong các ngày nghỉ, lễ, Tết; tăng cường trao đổi, nắm bắt khó khăn và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện quy định về hải quan. Công tác cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin tiếp tục được đẩy mạnh. Trong 9 tháng, đơn vị tiếp nhận, giải quyết 252 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến; xử lý 12.981 tờ khai theo quy trình phân luồng, trong đó có 9.650 tờ khai luồng xanh, 2.994 tờ khai luồng vàng và 337 tờ khai luồng đỏ.
tại cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, Tuyên Quang.
Công tác kiểm soát hải quan, phòng, chống buôn lậu được triển khai thường xuyên. Trong kỳ, đơn vị phát hiện, bắt giữ và xử lý 14 vụ với 12 đối tượng vi phạm, tổng số tiền xử phạt hơn 66,15 triệu đồng; trị giá tang vật ước tính hơn 425,37 triệu đồng.
Mặc dù hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng, tổng thu ngân sách của đơn vị đạt 175,64 tỷ đồng, giảm 15% so với năm 2025; bằng 74% chỉ tiêu 239 tỷ đồng do Bộ Tài chính giao và 69% chỉ tiêu phấn đấu 255 tỷ đồng do Chi cục Hải quan khu vực XVI giao.
Nguyên nhân chủ yếu do kim ngạch một số mặt hàng có thuế giảm. Thu từ antimon kim loại đạt 8,56 tỷ đồng, giảm 73%; máy móc, thiết bị đạt 10,9 tỷ đồng, giảm 67%. Trong khi đó, năng lượng điện đạt số thu 120,05 tỷ đồng, chiếm 68% tổng thu ngân sách của đơn vị. Nguồn thu tập trung lớn vào một số mặt hàng khiến kết quả thu ngân sách chịu tác động đáng kể khi hoạt động xuất nhập khẩu của các mặt hàng này biến động.
Bên cạnh yếu tố thị trường, doanh nghiệp hoạt động tại khu vực cửa khẩu chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, năng lực tài chính còn hạn chế. Cơ sở hạ tầng cửa khẩu cũng chưa đồng bộ; vị trí làm việc của các lực lượng chức năng, luồng di chuyển phương tiện và lối đi dành cho người xuất nhập cảnh còn những bất cập, ảnh hưởng đến công tác quản lý, giám sát và tổ chức thông quan.
Trước những khó khăn trên, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy đã chủ động phối hợp với Ban Quản lý các khu công nghiệp và khu kinh tế tỉnh Tuyên Quang cùng các đơn vị liên quan để tháo gỡ vướng mắc. Đơn vị cũng tăng cường trao đổi với doanh nghiệp, hướng dẫn thực hiện thủ tục và nắm bắt tình hình kinh doanh để có giải pháp hỗ trợ phù hợp, đồng thời thu hút thêm nguồn hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.
Trong những tháng cuối năm, hoạt động xuất nhập khẩu được dự báo có thể giảm do mặt hàng sầu riêng đã hết mùa vụ. Các mặt hàng giao thương chủ yếu dự kiến gồm năng lượng điện, máy nông nghiệp, rau, quả tươi, antimon kim loại, thớt gỗ và gỗ dán công nghiệp. Đây là giai đoạn đòi hỏi cơ quan hải quan chủ động nắm bắt tình hình doanh nghiệp, dự báo nguồn hàng và triển khai các giải pháp thu ngân sách phù hợp.
Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy xác định tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện xuất nhập cảnh; thu hút thêm doanh nghiệp đến làm thủ tục tại cửa khẩu. Cùng với đó, đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và triển khai các giải pháp chống thất thu ngân sách.
Việc cải thiện điều kiện thông quan, tháo gỡ khó khăn về hạ tầng và đa dạng hóa nguồn hàng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy mà còn tạo thêm động lực thúc đẩy giao thương, phát triển kinh tế khu vực biên giới tỉnh Tuyên Quang../
