Với chủ đề “Tự do và Thượng tôn pháp luật: Ba thập kỷ quyền công dân dân chủ”, sự kiện nhằm tôn vinh cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên, đánh dấu sự sụp đổ của chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid.
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Phi, phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống Cyril Ramaphosa khẳng định ngày 27/4/1994 là "ngày khai sinh" quốc gia dân chủ, nơi hiến pháp đóng vai trò "lá chắn" bảo vệ quyền tự do của mọi công dân. Ông giành sự tri ân đặc biệt cho Bloemfontein, nơi đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC) thành lập năm 1912 và coi đây là “ngọn lửa khơi nguồn” cho hành trình độc lập của dân tộc.
Dịp này cũng đánh dấu các cột mốc 30 năm thực thi Hiến pháp, 70 năm cuộc tuần hành của phụ nữ (1956) và 50 năm cuộc nổi dậy của thanh niên Soweto (1976).
Điểm lại hành trình 32 năm qua, nhà lãnh đạo Nam Phi nêu bật những thành tựu về an sinh như thiết lập hệ thống trường học không thu học phí, cung cấp bữa ăn hằng ngày cho hơn 9 triệu học sinh, mở rộng y tế miễn phí cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, và tiến tới triển khai Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHI).
Tuy nhiên, bên cạnh đó, Tổng thống Ramaphosa cũng thẳng thắn chỉ ra những "nút thắt" cần tháo gỡ như hạ tầng nước và điện còn yếu kém, suy thoái đô thị và chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Ông khẳng định Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) hiện nay đang nỗ lực xây dựng một nhà nước năng lực và đạo đức. Ba ưu tiên hàng đầu được xác định bao gồm: đẩy lùi nạn tham nhũng, đấu tranh với tội phạm bạo lực và khắc phục yếu kém của hệ thống cơ sở hạ tầng. “Chúng tôi quyết tâm xây dựng lực lượng cảnh sát và cơ quan công tố liêm chính. Đây là thời điểm để hàn gắn vết thương, thu hẹp khoảng cách chia rẽ và cùng nhau xây dựng tương lai”, Tổng thống Ramaphosa tuyên bố, đồng thời kêu gọi sự đoàn kết từ mọi tầng lớp nhân dân để thực hiện các chiến lược kinh tế bao trùm, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Lễ kỷ niệm là cột mốc để chính quyền Nam Phi tái khẳng định cam kết về một xã hội công bằng và thịnh vượng trong bối cảnh quốc gia này đang nỗ lực phục hồi kinh tế và củng cố niềm tin của công chúng vào các cơ quan công quyền.
Cũng nhân kỷ niệm 32 năm Ngày Tự do của Nam Phi, chính quyền Mỹ đã đưa ra những tuyên bố mới về định hướng quan hệ song phương, trong đó khẳng định sự cởi mở đối với các hoạt động hợp tác dựa trên những nguyên tắc và điều kiện cụ thể. Washington nhấn mạnh luôn coi trọng vị thế của Nam Phi như một đối tác chiến lược tại khu vực châu Phi, đồng thời cho rằng mọi nỗ lực gắn kết và tăng cường quan hệ trong tương lai giữa hai nước cần dựa trên sự đồng thuận về các giá trị chung cũng như lợi ích cốt lõi của mỗi bên.
Mỹ và Nam Phi có nhiều quan điểm khác biệt về địa chính trị và các vấn đề thương mại quan trọng. Tuy nhiên, thời gian qua, Mỹ đã gia hạn Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA), một văn kiện pháp lý cho phép hàng hóa Nam Phi tiếp cận thị trường Mỹ với mức thuế ưu đãi. Phía Mỹ tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận và thảo luận về các kiến nghị của Nam Phi để xem xét một cách thận trọng nhằm đảm bảo phù hợp với các tiêu chuẩn mới trong chính sách đối ngoại của Washington.
Giới quan sát nhận định thái độ "cởi mở có điều kiện" của Mỹ đối với Nam Phi cho thấy cách tiếp cận thực dụng hơn trong ngoại giao. Một mặt, Washington muốn duy trì tầm ảnh hưởng tại nền kinh tế phát triển nhất Lục địa đen, mặt khác cũng muốn tạo ra các áp lực cần thiết để Pretoria phải điều chỉnh các quan điểm quốc tế còn khác biệt. Trong khi đó, Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) của Nam Phi đang nỗ lực đa dạng hóa các mối quan hệ đối ngoại, đồng thời khẳng định quyền tự chủ trong các quyết sách chiến lược của mình. Giới cuyên gia cho rằng, trong thời gian tới, hai nước có thể sẽ tăng cường đối thoại cấp cao để tìm kiếm tiếng nói chung nhằm cân bằng giữa lợi ích kinh tế và các cam kết chính trị trên trường quốc tế.
