Theo truyền thông Ukraine, dưới sự thúc đẩy của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Mỹ và Ukraine đã ký kết thỏa thuận khoáng sản vào tháng 4/2025, qua đó thành lập quỹ đầu tư chung tại Ukraine và tạo điều kiện để Mỹ tiếp cận các dự án đầu tư tại nước này.
Đây là một trong những cơ chế hợp tác đầu tư song phương được Kiev thiết lập kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Phạm vi hoạt động của quỹ sau đó cũng được mở rộng, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực khoáng sản.
Dự án khoáng sản chiến lược được mong đợi từ lâu sẽ được URIF triển khai cùng BGV Group, doanh nghiệp do tỷ phú Ukraine Hennadii Butkevych sáng lập. Hai bên sẽ xây dựng một “nền tảng đầu tư chung”, hướng tới hình thành danh mục các dự án khai khoáng ở giai đoạn đầu tại nhiều khu vực trên khắp Ukraine, theo thông cáo của URIF.
Trong giai đoạn đầu, dự án này sẽ tập trung xác định các mỏ đất hiếm, berili và zircon tại Ukraine.
Thông cáo không nêu giá trị cụ thể của khoản đầu tư. Tuy nhiên, truyền thông phương Tây dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho biết thỏa thuận có giá trị khoảng 30 triệu USD.
Ngoài dự án khoáng sản chiến lược, URIF còn công bố hai khoản đầu tư mới vào lĩnh vực năng lượng, trong bối cảnh Ukraine chuẩn bị bước vào một mùa Đông khắc nghiệt khác và Nga có thể sẽ tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này.
Theo nguồn tin, một khoản đầu tư sẽ bổ sung nguồn vốn và bảo đảm “khả năng tiếp cận vốn nếu xảy ra thiệt hại” cho khoản vay trị 97 triệu USD dành cho DTEK, tập đoàn năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine. Khoản vay này đã được công bố trước đó nhằm phục vụ một dự án lưu trữ điện bằng pin quy mô lớn.
DTEK đã đưa cơ sở lưu trữ điện bằng pin vào hoạt động hồi tháng 9/2025, phối hợp với Công ty năng lượng Mỹ Fluence Energy Inc., đơn vị cung cấp 698 bộ pin Gridstack. Hệ thống có tổng công suất 200 MW, đủ cung cấp điện cho khoảng 600.000 hộ gia đình Ukraine trong 2 giờ, qua đó góp phần giảm nguy cơ mất điện và ổn định lưới điện tại các tỉnh Kiev và Dnipropetrovsk.
Trong một khoản đầu tư riêng, URIF sẽ tham gia góp vốn vào một nền tảng đồng phát nhiệt - điện (CHP), nhằm xây dựng và vận hành các “trung tâm năng lượng quy mô cộng đồng”. Các cơ sở này được thiết kế để khôi phục nguồn cung năng lượng cho những hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine Oleksii Sobolev cho rằng các khoản đầu tư mới sẽ củng cố “niềm tin của các nhà đầu tư đối với Ukraine”.
“Chúng tôi muốn thấy nhiều doanh nghiệp Ukraine hơn phát triển thông qua quan hệ đối tác này và tạo ra những cơ hội mới cho nền kinh tế Ukraine”, ông Sobolev nói.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng các khoản đầu tư mới “thể hiện việc tiếp tục hiện thực hóa tầm nhìn” được đặt ra trong thỏa thuận mà hai nước ký hồi tháng 4/2025.
Theo các quan chức này, tổng nguồn vốn dành cho những khoản đầu tư mới vào khoảng 70 triệu USD.
Trong 10 năm đầu tiên của thỏa thuận, toàn bộ lợi nhuận của quỹ sẽ được tái đầu tư trực tiếp vào Ukraine. Các khoản hỗ trợ quân sự của Mỹ cũng có thể được tính vào phần đóng góp cho quỹ.
Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, Kiev đã nhận hàng trăm tỷ USD hỗ trợ tài chính từ các đồng minh. Nguồn lực này giúp Ukraine duy trì hoạt động quân sự và tiếp tục vận hành nền kinh tế trong xung đột.
