Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn thông cáo của DOJ cho biết, 3 bị cáo gồm 1 công dân Mỹ, cùng 2 người Đài Loan (Trung Quốc). Trong đó, 2 đối tượng đã bị bắt giữ ngày 19/3 và sẽ bị đưa ra xét xử tại Tòa án Quận Bắc California, trong khi người còn lại vẫn đang lẩn trốn.
Các đối tượng bị cáo buộc cấu kết để chuyển hướng các máy chủ tích hợp chip xử lý đồ họa cao cấp trị giá hàng tỷ USD sang Trung Quốc mà không có giấy phép từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC), bất chấp các quy định kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.
Các công tố viên cho biết đường dây này đã sử dụng một mạng lưới tinh vi bao gồm tài liệu giả, các công ty trung gian tại Đông Nam Á và các phương thức vận chuyển phức tạp nhằm che giấu điểm đến thực sự của các thiết bị công nghệ nhạy cảm.
Cụ thể, các máy chủ được lắp ráp tại Mỹ, sau đó chuyển sang Đài Loan rồi đưa đến một công ty trung gian. Từ đây, hàng hóa được đóng gói lại trong các thùng không đánh dấu nhằm tránh sự kiểm tra của các cơ quan chức năng và được đưa sang Trung Quốc. Các bị cáo đã lập hàng nghìn “máy chủ giả” không hoạt động, nhằm tạo hiện trường giả đánh lừa các cuộc thanh tra từ phía công ty và chính quyền Mỹ.
Chỉ riêng giai đoạn 2024-2025, tổng giá trị các máy chủ bị chuyển lậu lên tới khoảng 2,5 tỷ USD. Đáng chú ý, chỉ trong vài tuần từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 5/2025, số thiết bị trị giá khoảng 510 triệu USD đã bị chuyển sang Trung Quốc trái phép.
Các cơ quan điều tra nhấn mạnh rằng các chip AI và máy chủ liên quan có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, có thể góp phần vào năng lực quân sự hoặc phát triển công nghệ nhạy cảm của các nước đối thủ, do đó việc kiểm soát xuất khẩu có ý nghĩa tối quan trọng.
Các bị cáo hiện đối diện nhiều tội danh nghiêm trọng, bao gồm âm mưu vi phạm luật kiểm soát xuất khẩu với mức án tối đa lên đến 20 năm tù, cùng các tội danh buôn lậu và gian lận liên bang.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và DOC khẳng định sẽ tiếp tục truy quét các đường dây tương tự, nhấn mạnh rằng việc bảo vệ ưu thế công nghệ của Mỹ là một ưu tiên an ninh quốc gia hàng đầu dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump.
Vụ án được xem là một trong những nỗ lực mạnh mẽ nhất của chính quyền Tổng thống Trump nhằm ngăn chặn việc thất thoát công nghệ AI của Mỹ sang các đối thủ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt.
