Theo The EurAsian Times, F-16 Fighting Falcon, dòng tiêm kích được đưa vào hoạt động từ thập niên 1970, đang đứng trước cơ hội được nâng cấp đáng kể khi Mỹ đẩy mạnh phát triển vũ khí siêu vượt âm. Nếu kế hoạch thành công, F-16 có thể tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong Không quân Mỹ (USAF), ngay cả khi Washington hướng tới lực lượng tiêm kích chủ yếu là máy bay tàng hình.
Công ty quốc phòng Castelion thông báo nhận được điều chỉnh hợp đồng với Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không quân Mỹ (AFRL), cho phép bắt đầu tích hợp tên lửa siêu vượt âm Blackbeard lên tiêm kích F-16.
Trước đó, Castelion chủ yếu phát triển Blackbeard cho các chương trình của Hải quân và Lục quân Mỹ, bao gồm tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet và hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS. Việc mở rộng sang F-16 sẽ đưa loại vũ khí này đến một nền tảng thuộc Không quân Mỹ.
Castelion chưa công bố giá trị hợp đồng, thời điểm F-16 có thể mang thử nghiệm hay kế hoạch phóng tên lửa từ máy bay.
Tên lửa Blackbeard có thể thay đổi vai trò của F-16
Blackbeard được thiết kế để bay với tốc độ trên Mach 5, tức nhanh hơn năm lần tốc độ âm thanh, đồng thời có khả năng cơ động trong hành trình. Đặc điểm này khiến tên lửa khó bị đánh chặn hơn so với những vũ khí bay theo quỹ đạo đạn đạo tương đối dễ dự đoán.
Theo kế hoạch của Hải quân Mỹ, một chiếc F/A-18E/F Super Hornet có thể mang tối đa bốn tên lửa Blackbeard. Do tiêm kích F-16 có tải trọng vũ khí tương đối tương đồng, máy bay này được kỳ vọng có thể mang số lượng tương tự, dù cấu hình thực tế còn phụ thuộc kết quả tích hợp và thử nghiệm.
Một lợi thế của Blackbeard là định hướng sản xuất hàng loạt với chi phí tương đối thấp. Điều này giúp Mỹ có thể trang bị vũ khí siêu vượt âm trên những dòng máy bay phổ biến như F-16, thay vì chỉ dựa vào các nền tảng đắt tiền hơn như F-35, F-22 và F-15EX.
Theo kế hoạch mua sắm trong các năm tài khóa 2028-2031, Mỹ dự kiến tiếp nhận hơn 4.000 tên lửa Blackbeard. Nếu chương trình được triển khai theo đúng kế hoạch, số lượng lớn tên lửa có thể giúp Washington mở rộng năng lực tấn công tốc độ cao.
Việc tích hợp tên lửa Blackbeard lên F-16 có thể tạo ra bước ngoặt, giúp Không quân Mỹ tận dụng một dòng tiêm kích phổ biến để triển khai vũ khí siêu vượt âm với chi phí hợp lý hơn.
Mỹ hiện cũng đang thử nghiệm các chương trình tên lửa siêu vượt âm phóng từ máy bay khác, gồm ARRW, HACM và Mako. Trong khi đó, Nga đã sử dụng tên lửa Kh-47M2 Kinzhal trong xung đột Ukraine. Tuy nhiên, giới phân tích phương Tây vẫn tranh luận về việc liệu Kinzhal có đáp ứng đầy đủ tiêu chí của tên lửa siêu vượt âm hiện đại hay không, do vũ khí này chủ yếu bay theo quỹ đạo đạn đạo hoặc gần đạn đạo.
F-16 trong kế hoạch đến năm 2035
Kế hoạch cơ cấu lực lượng tiêm kích đến năm 2035 của Không quân Mỹ cho thấy F-16 chưa sớm bị loại bỏ, bất chấp quá trình chuyển đổi sang máy bay tàng hình.
Theo đề xuất trình Quốc hội, USAF dự kiến duy trì 1.509 tiêm kích có người lái được phân công nhiệm vụ chiến đấu vào năm 2035. Khoảng 60% sẽ là máy bay tàng hình, gồm F-35A chiếm 40% và nhóm F-22 Raptor cùng F-47 chiếm 20%. Phần còn lại được chia tương đối đồng đều giữa F-15EX và F-16.
Với cơ cấu này, Không quân Mỹ có thể vẫn duy trì gần 300 chiếc F-16 vào năm 2035, chưa kể máy bay huấn luyện và thử nghiệm.
Trung tướng David Tabor, Phó tham mưu trưởng Không quân Mỹ phụ trách kế hoạch và chương trình, cho biết lực lượng này đang xem xét phương án F-16G, biến thể nâng cấp do Lockheed Martin đề xuất. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quyết định chưa cần được đưa ra ngay và có thể được cân nhắc trong những năm sau kỳ lập ngân sách năm 2028.
Một trong những lợi thế của phương án mua thêm F-16 là Mỹ đã có dây chuyền sản xuất tại Greenville, bang South Carolina. Việc đặt mua máy bay mới vì thế không đòi hỏi xây dựng dây chuyền hoàn toàn mới, giúp giảm thời gian và chi phí triển khai.
Nâng cấp giúp kéo dài tuổi thọ tiêm kích
Các phiên bản F-16 hiện đại đã được cải tiến đáng kể về radar, cảm biến và vũ khí. Máy bay có thể sử dụng radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-83 SABR, hỗ trợ theo dõi nhiều mục tiêu, tăng khả năng chống nhiễu và thực hiện đồng thời nhiệm vụ không đối không lẫn không đối đất.
F-16 nâng cấp cũng có thể sử dụng hệ thống chỉ thị mục tiêu Sniper, cảm biến hồng ngoại Legion-ES và nhiều loại vũ khí hiện đại như tên lửa AIM-120D, AIM-9X, tên lửa hành trình JASSM cùng các loại bom dẫn đường JDAM và SDB. Hệ thống liên kết dữ liệu Link 16 giúp máy bay trao đổi thông tin chiến thuật với các phương tiện trên không, tàu chiến và lực lượng mặt đất.
Lockheed Martin hiện có hàng trăm đơn đặt hàng xuất khẩu đối với biến thể F-16 Viper. Theo tài liệu của hãng, khoảng 2.800 chiếc F-16 đang hoạt động tại 29 quốc gia. Đài Loan cũng đã nâng cấp 139 chiếc F-16A/B lên chuẩn F-16V và đặt mua thêm 66 máy bay mới.
Nếu tên lửa siêu vượt âm Blackbeard được tích hợp thành công, F-16 có thể đảm nhiệm thêm nhiệm vụ tấn công bằng vũ khí siêu vượt âm, qua đó duy trì giá trị chiến đấu trong nhiều năm tới. Đối với Mỹ, đây là cách tận dụng nền tảng sẵn có để mở rộng năng lực vũ khí tiên tiến, trong khi vẫn tiếp tục đầu tư vào các dòng tiêm kích tàng hình thế hệ mới.
