Theo hãng tin TASS ngày 18/5, phát biểu trên kênh ABC News, ông Gabriel Witkoff - đặc phái viên của Tổng thống Mỹ - khẳng định Washington có “ranh giới rất rõ ràng” đối với vấn đề hạt nhân Iran. Ông nêu rõ: “Chúng tôi không thể cho phép ngay cả một phần trăm khả năng làm giàu, vì điều đó mở đường cho việc vũ khí hóa”.
Dù duy trì lập trường cứng rắn, ông Witkoff cho biết Mỹ vẫn đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp thông qua đàm phán và bày tỏ tin tưởng vào khả năng đạt được một thỏa thuận khả thi với Tehran.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đã tiến hành bốn vòng đàm phán không chính thức do Oman làm trung gian, nhằm tháo gỡ bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Các cuộc tiếp xúc diễn ra tại Muscat và Rome từ ngày 12/4 đến ngày 11/5, với sự tham gia của phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu và phái đoàn Mỹ do ông Witkoff làm trưởng đoàn.
Về phía Iran, Bộ Ngoại giao nước này tái khẳng định sẵn sàng đàm phán về giới hạn khối lượng và mức độ làm giàu uranium nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ. Tuy nhiên, Tehran nhấn mạnh sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình - quyền được bảo đảm theo Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), mà Iran là một trong những quốc gia ký kết đầu tiên.
JCPOA và bế tắc kéo dài
Năm 2015, Iran và nhóm P5+1 (gồm năm nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cùng Đức) đã ký Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), với mục tiêu kiểm soát chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt quốc tế.
Tuy nhiên, năm 2018, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận và tái áp đặt toàn bộ các biện pháp trừng phạt. Đáp lại, Iran dần thu hẹp việc tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận và hạn chế quyền tiếp cận của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Dù chính quyền Tổng thống Joe Biden từng khẳng định sẵn sàng quay lại JCPOA, các vòng đàm phán tại Vienna trong giai đoạn 2021 - 2022 không đạt được bước đột phá.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp tiếp tục chính sách “gây sức ép tối đa” với Iran, đồng thời cảnh báo không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu Tehran từ chối một thỏa thuận mới với Washington.
