Phát biểu tại Hội nghị Hàng không, Vũ trụ và Không gian mạng ở National Harbor, bang Maryland, Bộ trưởng Không quân Troy Meink cho biết, Lực lượng Không gian Mỹ (USSF) hiện sở hữu các loại “vũ khí kiểm soát không gian” trên quỹ đạo, có khả năng bảo vệ các lực lượng quân sự Mỹ trước những hoạt động thù địch từ phía đối phương. Đây được xem là lần đầu tiên một quan chức Lầu Năm Góc công khai xác nhận Mỹ đã triển khai vũ khí trên quỹ đạo.
Theo ông Meink, các hệ thống này thuộc nhóm năng lực kiểm soát không gian, bao gồm cả phương tiện động năng và phi động năng, có thể được sử dụng cho mục đích phòng thủ hoặc tấn công. Tuy nhiên, phía Mỹ không công bố chủng loại vũ khí, số lượng hay vị trí triển khai cụ thể.
Bộ trưởng Không quân Mỹ thừa nhận quyết định công khai thông tin này là có chủ ý, đồng thời nhấn mạnh Washington cần duy trì ưu thế không chỉ trên không mà cả trong không gian. Ông cũng tiết lộ USSF đang phát triển các hệ thống theo dõi và vô hiệu hóa những mối đe dọa trong không gian.
Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng quan ngại về năng lực chống vệ tinh và các hệ thống vũ khí không gian của Trung Quốc và Nga. Theo USSF, Trung Quốc đang phát triển và vận hành các năng lực không gian và chống không gian như một phần trong quá trình hiện đại hóa quân đội, trong khi Nga coi không gian là một trong những lĩnh vực tác chiến và cho rằng ưu thế trên không gian có thể mang tính quyết định đối với những cuộc xung đột trong tương lai.
Động thái Mỹ công khai thừa nhận triển khai vũ khí trên quỹ đạo có thể làm gia tăng lo ngại về nguy cơ chạy đua vũ trang trong không gian. Một số chuyên gia nhận định động thái này có thể thúc đẩy Trung Quốc và Nga công khai hơn về các năng lực tương tự.
Giới chuyên gia khẳng định việc triển khai vũ khí thông thường trong không gian không đồng nghĩa với hành vi vi phạm Hiệp ước Ngoài Không gian năm 1967, vốn cấm đưa vũ khí hủy diệt hàng loạt, đặc biệt là vũ khí hạt nhân, lên quỹ đạo. Trong nhiều năm qua, Mỹ, Nga và Trung Quốc đều phát triển các năng lực có thể gây nhiễu, làm gián đoạn hoặc vô hiệu hóa vệ tinh đối phương.
Thông báo mới cũng được đưa ra trong bối cảnh USSF đẩy mạnh chương trình phòng thủ tên lửa Golden Dome (Vòm Vàng). Bộ Không quân Mỹ đang phát triển các hệ thống đánh chặn tên lửa từ không gian và mạng lưới vệ tinh có khả năng phát hiện, theo dõi các mục tiêu trên không. Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Mask hồi tháng 5 đã nhận được hợp đồng trị giá 4,2 tỷ USD để bắt đầu xây dựng chòm vệ tinh phục vụ năng lực theo dõi mục tiêu từ không gian.
