Ngày 20/8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc tham gia những nỗ lực mới nhất của Washington nhằm gây sức ép và cô lập Iran về kinh tế, sau khi các cuộc đàm phán về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt cuộc xung đột kéo dài sáu tháng đổ vỡ.
Trong một phát biểu với kênh CNBC khi được hỏi liệu các biện pháp trừng phạt kinh tế mới có bao gồm Trung Quốc hay không, ông Bessent nói: “Hãy nhớ rằng Trung Quốc nhận 50% nguồn năng lượng của họ từ vùng Vịnh. Vì vậy, việc họ phối hợp với chương trình này sẽ mang lại lợi ích lớn cho chính họ”.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng cho rằng “nhiều cuộc trao đổi tốt nhất nên được tiến hành kín”, qua đó cho thấy tính nhạy cảm của vấn đề trước chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến vào tháng 9.
Theo số liệu hải quan chính thức công bố hôm 20/8, các quốc gia vùng Vịnh, trong đó nổi bật là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chiếm 27,6% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 7.
Ông Bessent nói thêm rằng cả đồng minh lẫn đối thủ của Mỹ sẽ bị buộc phải lựa chọn đứng về một bên trong chiến dịch mới nhất của Washington nhằm cô lập Iran về kinh tế. Ông cho biết sẽ công bố thêm chi tiết tại một cuộc họp báo vào ngày 24/8.
Ông Bessent tuyên bố: “Đây sẽ là chiến dịch cô lập kinh tế có sự phối hợp lớn nhất trong lịch sử thế giới. Và chúng tôi sẽ nói với họ rằng: các bạn hoặc đứng về phía chúng tôi, hoặc chống lại chúng tôi”, đồng thời nhấn mạnh: “Chiến dịch này sẽ phát huy tác dụng tại Iran và chúng tôi sẽ làm sụp đổ chế độ này”.
Theo báo bưu điện Hoa Nam buổi sáng ngày 21/8, ông Bessent là quan chức chủ chốt của chính quyền Mỹ phụ trách đàm phán các mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc và hiện đang làm việc với phía Trung Quốc để hoàn thiện chương trình nghị sự cũng như những kết quả chủ yếu dự kiến đạt được trong chuyến thăm nhiều khả năng sẽ diễn ra của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington và Bộ Tài chính Mỹ chưa lập tức phản hồi các yêu cầu bình luận.
Trong một diễn biến liên quan trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố triển khai chiến dịch kinh tế khốc liệt nhất từ trước đến nay nhằm vào Iran.
Theo đài RT của Liên bang Nga, tuyên bố trên được ông Trump đưa ra sau khi thời hạn 60 ngày đàm phán nhằm đạt thỏa thuận hòa bình với Iran kết thúc hôm 17/8 mà không đạt được đột phá.
Viết trên mạng xã hội Truth Social tối 19/8, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh: “Đây là CHIẾN DỊCH KINH TẾ KHỐC LIỆT NHẤT từng được tiến hành nhằm vào bất kỳ quốc gia nào! Đây sẽ là cuộc chiến kinh tế và cô lập ở quy mô chưa từng có”.
Tổng thống Trump cũng cảnh báo sẽ nhằm vào bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ nền kinh tế Iran, cho thấy ông đang chuyển trọng tâm từ các mối đe dọa quân sự sang gây sức ép kinh tế.
Ông Trump nói: “Bất kỳ quốc gia nào cho phép các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, sân bay hoặc cơ quan chính phủ cung cấp bất kỳ hình thức hỗ trợ cho Iran cũng sẽ phải đối mặt với những hậu quả kinh tế vô cùng nghiêm trọng”.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh các hoạt động như buôn lậu dầu, các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ, chuyển tiền mặt, các cơ sở đổi ngoại tệ, đăng ký tàu biển và các công ty bình phong là những kênh cần phải chấm dứt ngay lập tức.
Ông Trump viết: “Đây sẽ là một ‘Ngày D’ về kinh tế và chúng tôi cần tất cả đồng minh sát cánh cùng Mỹ để cô lập và đánh bại mối đe dọa từ Iran”.
Trước đó cùng ngày, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã thông báo đình chỉ quan hệ kinh tế với Iran sau khi hai tên lửa đạn đạo được phóng vào lãnh thổ nước này. Tehran bác bỏ cáo buộc, cho rằng đây là “sự việc dàn dựng” do Israel tiến hành.
Iran từng phóng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào UAE cùng một số quốc gia Arab khác trong khu vực, nơi có các căn cứ quân sự của Mỹ, đồng thời cáo buộc những nước này cho phép lãnh thổ của họ được sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
