Theo Nhà Trắng, mức thuế 25% có hiệu lực từ ngày 15/1 và áp dụng đối với các loại chip “được trung chuyển qua Mỹ để xuất khẩu sang các quốc gia khác”. Sắc lệnh viện dẫn lý do an ninh quốc gia, cho rằng sự phụ thuộc lớn của Mỹ vào chuỗi cung ứng chip nước ngoài, khi Mỹ hiện chỉ tự sản xuất khoảng 10% lượng chip cần dùng, tiềm ẩn rủi ro kinh tế và chiến lược nghiêm trọng.
Động thái này được xem là bước đi cần thiết trong thỏa thuận mà Tổng thống Trump cho biết đã đạt được với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, theo đó cho phép tập đoàn Nvidia xuất khẩu chip H200 sang Trung Quốc, với điều kiện Chính phủ Mỹ sẽ thu 25% doanh thu từ các thương vụ này. Bộ Thương mại Mỹ đã xác nhận thỏa thuận trên trong ngày 13/1.
Theo các điều kiện mới, Nvidia được phép bán chip H200 cho khách hàng Trung Quốc nếu chứng minh nguồn cung tại thị trường Mỹ là “đủ đáp ứng”, trong khi các bộ xử lý AI tiên tiến nhất vẫn tiếp tục bị cấm xuất khẩu. Phát biểu trong một sự kiện cùng ngày, Tổng thống Trump nêu rõ: “Trung Quốc muốn những con chip này, các nước khác cũng vậy và chúng ta sẽ thu 25% từ việc bán chúng”.
Tuy nhiên, triển vọng nhu cầu từ phía Trung Quốc vẫn còn nhiều bất định, trong bối cảnh Bắc Kinh được cho là đang khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ trong nước sử dụng chip “cây nhà lá vườn” nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Quyết định mới đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong chính sách xuất khẩu chip AI của Mỹ, vốn bị siết chặt dưới thời chính quyền tiền nhiệm do lo ngại các ứng dụng quân sự. Động thái này đã vấp phải chỉ trích từ cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ, cho rằng việc nới lỏng hạn chế sẽ mang lại lợi ích cho kinh tế và năng lực quân sự của Trung Quốc.
Cùng ngày, Tổng thống Trump cũng chỉ đạo các cơ quan thương mại Mỹ tiếp tục đàm phán liên quan đến nhập khẩu chip và thiết bị sản xuất chip, trong khuôn khổ các cuộc điều tra theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại. Trước đó, chính quyền đã khởi động các cuộc điều tra tương tự đối với ngành dược phẩm và bán dẫn, mở đường cho khả năng áp đặt các mức thuế rộng hơn trong tương lai nhằm khuyến khích sản xuất trong nước.
Theo Nhà Trắng, mức thuế lần này được thiết kế khá hẹp và không áp dụng đối với chip nhập khẩu phục vụ các trung tâm dữ liệu tại Mỹ, các ứng dụng dân sự, công nghiệp phi dữ liệu, startup, cũng như khu vực công của Mỹ. Tuy vậy, Washington không loại trừ khả năng sẽ áp thuế cao hơn đối với các sản phẩm bán dẫn và dẫn xuất trong thời gian tới để giảm sự phụ thuộc vào các nhà sản xuất nước ngoài.
