Mức xếp hạng tín nhiệm tốt, doanh nghiệp có cơ hội giảm chi phí huy động vốn

Tại Hội thảo “Thị trường xếp hạng tín nhiệm Việt Nam: Định hướng và tiềm năng phát triển” diễn ra ngày 12/11 do Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng phát triển Châu Á tổ chức, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, thị trường vốn Việt Nam đã có sự tăng trưởng nhanh chóng, đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn lực cho đầu tư phát triển. 

Song hành với sự phát triển của thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), dịch vụ xếp hạng tín nhiệm đã hình thành từ năm 2014 với sự ra đời của Nghị định số 88/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về dịch vụ xếp hạng tín nhiệm. 

Theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, qua hơn 10 năm, hoạt động XHTN đang đóng góp vai trò quan trọng vào việc tăng cường tính minh bạch của thị trường, qua đó thúc đẩy sự phát triển an toàn, bền vững và chuyên sâu của thị trường. Đối với nhà đầu tư, kết quả XHTN cung cấp đánh giá về năng lực tài chính và khả năng trả nợ của tổ chức phát hành, giúp nhà đầu tư có thêm công cụ hiệu quả để đánh giá, phân tích rủi ro trước khi ra quyết định đầu tư. 

“Để tiếp tục thúc đẩy lĩnh vực này, bước tiến quan trọng là việc áp dụng quy định về xếp hạng tín nhiệm bắt buộc, bắt đầu từ năm 2023 đối với TPDN phát hành ra công chúng và từ năm 2024 đối với trái phiếu phát hành riêng lẻ”, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) cho biết.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã tiếp tục tham mưu Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi Luật Chứng khoán và Luật Doanh nghiệp nhằm tăng cường trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ, nâng cao yêu cầu đối với các trái phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân, qua đó thúc đẩy thị trường hoạt động minh bạch hơn. Vừa qua, Nghị định số 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định bắt buộc phải xếp hạng tín nhiệm khi phát hành ra công chúng. 

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, thị trường vốn, thị trường TPDN đang có bước phát triển tích cực, đặc biệt sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong bối cảnh đó số lượng doanh nghiệp chủ động thực hiện xếp hạng tín nhiệm để công bố kết quả ra thị trường ngày càng tăng. 

Đến nay có hơn 140 doanh nghiệp trong các ngành bất động sản, chứng khoán, năng lượng sản xuất đã được xếp hạng tín nhiệm khi chào bán trái phiếu. Năm 2024, có 216,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu của 54 tổ chức phát hành đã được xếp hạng tín nhiệm, chiếm 46,3% tổng giá trị phát hành cả năm. 

Nhằm thúc đẩy phát triển dịch vụ XHTN, Bộ Tài chính đã và đang phối hợp tích cực với các đối tác tin cậy để triển khai các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, phổ biến pháp luật và đào tạo về dịch vụ xếp hạng tín nhiệm tại Việt Nam. 

Theo CRISIL (Credit Rating Information Services of India Limited), công ty XHTN hàng đầu tại Ấn Độ, đối với sự phát triển thị trường TPDN tại Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đã ưu tiên phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường TPDN theo thông lệ quốc tế tốt nhất.

“Theo kinh nghiệm quốc tế, cần thiết phải phát triển văn hoá xếp hạng tín nhiệm và hướng mục tiêu này. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 88/2014 NĐ-CP quy định về dịch vụ XHTN. Bộ Tài chính đã cấp phép cho 5 công ty cung cấp dịch vụ XHTN tại Việt Nam”, báo cáo CRISIL nêu.

Nghị định trên quy định chi tiết về phạm vi hoạt động; điều kiện, quy trình thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; quy trình hoạt động XHTN; quy trình nghiệp vụ; các trường hợp xung đột lợi ích, hệ thống kiểm soát nội bộ; chế độ báo cáo; công bố thông tin và trách nhiệm của doanh nghiệp XHTN.

“Nghị định số 88 mặc dù khá toàn diện nhưng cân nhắc để cập nhật, bổ sung cho phù hợp với sự phát triển của thị trường, những thay đổi các quy định của quốc tế và tập trung nhiều hơn vào điều kiện kinh doanh; quản trị nội bộ; tính minh bạch; bảo mật thông tin; quản lý xung đột; kiểm soát nội bộ; giám sát”, đại diện CRISIL nêu.