Mùa Sene Dolta, ghé chùa Rô xem hội đua bò

Mùa Sene Dolta, ghé chùa Rô xem hội đua bò

Thêm một mùa Sen Dolta lại về, đồng bào Khmer ở thị xã Tịnh Biên không chỉ háo hức đón lễ cúng ông bà truyền thống mà còn nô nức tham gia Hội đua bò Chùa Rô, nét sinh hoạt văn hóa và cũng là môn thể thao độc đáo ở vùng Bảy Núi, An Giang được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Tọa lạc tại xã An Cư, Chùa Rô không chỉ là một công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo mà còn là trung tâm văn hóa của cộng đồng Khmer địa phương, lưu giữ và truyền bá những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc Khmer.

Hội Đua Bò được tổ chức thường niên tại chùa Rô là một trong những hoạt động văn hóa đặc sắc nhất, thu hút sự quan tâm không chỉ của bà con Khmer mà còn của đông đảo du khách, đặc biệt khi lễ Sen Dolta đang đến gần.

Chia sẻ với Báo ảnh Dân tộc và Miền núi, Thượng toạ Chau Sóc Khonl, Trụ trì chùa Rô cho biết, đua bò đã được chùa tổ chức trong khuôn viên từ nhiều năm về trước, thể hiện sự gắn bó, chia sẻ và kết nối tình cảm anh em trong cộng đồng. Đây cũng là cách tưởng nhớ ông bà tổ tiên, tỏ lòng hiếu kính, tưởng nhớ đến công ơn sinh thành dưỡng dục của người thân đã khuất.

IMG_0156.jpg
Ông Chau Sok Ơn, ấp Vĩnh Thư, xã An Cư, Thị xã Tịnh Biên chuẩn bị nài bò trước cuộc đua... Ảnh: An Hiếu
IMG_0321.jpg
... và đôi bò đua được chủ bò chăm sóc kỹ càng từ việc ăn, uống, nghỉ ngơi. Ảnh: An Hiếu
IMG_0182.jpg
Nài bò được các người lái bò sử dụng để điều khiển các đôi bò. Ảnh: An Hiếu
IMG_0401.jpg
Từ sáng sớm, hàng chục đôi bò được người dân đưa đến sân chuẩn bị cho Hội đua bò. Ảnh: An Hiếu
IMG_0460.jpg
Các đội đua tập kết bò chuẩn bị vào sân đua. Ảnh: An Hiếu
IMG_0759.jpg
Hàng chục đôi bò được tập kết để chuẩn bị cho cuộc đua. Ảnh: An Hiếu
IMG_0530.jpg
Các đôi bò làm quen sân đua trước giờ thi đấu chính thức. Ảnh: An Hiếu

Theo nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Phúc Hậu, Chi hội trưởng Chi hội nhiếp ảnh tỉnh An Giang, Phó Trưởng ban tổ chức thì Hội đua bò năm nay có 24 đôi bò xuất sắc, được bà con Khmer trên địa bàn huyện Tri Tôn và thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang tuyển chọn kỹ càng.

Các đôi bò tham gia thi đấu được chủ bò đầu tư chăm sóc theo bí quyết riêng, các “nài bò” (người điều khiển bò) đã tập luyện từ nhiều tháng nay để có thể giành được giải thưởng cao nhất.

Với thể thức tranh tài loại trực tiếp 1 lần thua, trong mỗi trận đua, 2 đôi bò sẽ trải qua 1 vòng hô, 1 vòng thả trong không khí ngày càng nóng lên cùng tiếng nhạc ngũ âm rộn ràng và sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả.

Người dân ở đây luôn tự hào nếu đội của phum sóc mình giành giải cao trong hội đua bò, vì họ quan niệm nếu chiến thắng thì mùa màng sẽ bội thu. Đồng bào Khmer cũng sẽ không giết thịt đôi bò thắng cuộc mà sẽ giữ và chăm sóc như một tài sản của gia đình và phum sóc.

Kết quả chung cuộc, đôi bò mang số 02 của ông Chau Thi (xã Văn Giáo) đoạt cúp vô địch Hội đua bò chùa Rô lần thứ X; đôi bò số 22 của ông Nguyễn Ngọc Tiến (phường An Phú) đoạt giải nhì; đôi bò số 15 của ông Trần Quốc Kiệt (phường An Phú) đạt giải ba.

IMG_0844.jpg
Hàng chục đôi bò tập trung tại sân thi đấu. Ảnh: An Hiếu
DJI_20240906090757_0002_D_TTXVN.jpg
Quang cảnh Hội đua bò chùa Rô thu hút đông đảo bào con Khmer cùng với hàng trăm nhà nhiếp ảnh tham gia. Ảnh: An Hiếu
DJI_20240908082520_0130_D_TTXVN.jpg
Hội đua bò chùa Rô ,nét văn hóa dân gian đặc trưng của bà con Khmer vùng bảy núi An Giang. Ảnh: An Hiếu
IMG_0797.jpg
Dàn nhạc ngũ âm vang lên là lúc bắt đầu cuộc đua bò. Ảnh: An Hiếu
IMG_1260.jpg
Hội đua bò chùa Rô thu hút hàng trăm nhà nhiếp ảnh tham gia sáng tác. Ảnh: An Hiếu
cp1 3G0A4108.jpg
Bước vào tranh tài, hai đôi bò sẽ thi đấu theo thể thức một vòng hô và một vòng thả (“vòng hô” là vòng để cho các đôi bò làm quen với sân đua, thể hiện sự khéo léo của người điều khiển bò). Ảnh: Trọng Chính
IMG_1009.jpg
Các đôi bò làm quen với đường đua trước khi vào cuộc thi. Ảnh: An Hiếu
3G0A4326cp1.jpg
“Vòng thả” là khi có hiệu lệnh của trọng tài, người điều khiển bò dùng cây xà-lul (một khúc gỗ tròn vừa tay độ 3cm, đầu có tra cây đinh nhọn) kích vào mông 2 con bò của mình... Ảnh: Trọng Chính
3G0A4088 cp1.jpg
... để đôi bò vận hết sức lực để băng về đích. Ảnh: Trọng Chính
HIE_1918.jpg
Các đôi đua bò tranh tài sôi nổi. Ảnh: An Hiếu
HIE_1653.jpg
Các đội đua tranh tài tại hội thi đua bò chùa Rô. Ảnh: An Hiếu
HIE_1859.jpg
Các đội đua tranh tài tại hội thi đua bò chùa Rô. Ảnh: An Hiếu
CP1 3G0A4098.jpg
Các nài bò điều khiển "cục cưng" của mình vất vả như chính mình tham gia chạy đua. Ảnh: Trọng Chính
CP 1 IMG_2020.JPG
Đôi bò tăng tốc về đích. Ảnh: Trọng Chính
HIE_2241.jpg
Đôi bò của ông Nguyễn Ngọc Tiến, số 22, phường An Phú so kè với đôi bò của ông Chau Thi số 02, xã Văn Giáo (Tịnh Biên). Ảnh: An Hiếu
IMG_1414.jpg
Trao giải nhì cho chủ bò Nguyễn Văn Tiến đến từ phường An Phú. Ảnh: An Hiếu
IMG_1464.jpg
Ông Chau Thi, xã Văn Giáo, thị xã Tịnh Biên là chủ bò đạt Giải nhất Hội thi. Ảnh: An Hiếu
DJI_20240908150130_0166_D_TTXVN.jpg
Sư sãi Khmer cùng xuống đồng cấy mạ sau hội đua bò Chùa Rô. Ảnh: An Hiếu

Với quy mô ngày càng lớn, được nhiều người biết đến, Hội đua bò cũng là dịp để các anh em dân tộc Khmer và Kinh cùng vui chơi, thi đấu, tạo nên nét văn hoá độc đáo và gắn kết tình thân giữa các dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn vùng đất Thất Sơn.

"Lễ hội đua bò chùa Rô được UBND xã An Cư đứng ra tổ chức đã chỉn chu, chuyên nghiệp hơn. Đây chính là mô hình xã hội hóa rất thành công có sự kết hợp giữa 3 nhà là "Nhà nước - nhà chùa - nhà tài trợ" trong việc bảo tồn và lan tỏa những di sản văn hóa đến khắp mọi nơi. Lễ hội đua bò đã mở đầu cho tết Sen Dolta của đồng bào Khmer", ông Huỳnh Phúc Hậu, Phó Trưởng ban tổ chức thì Hội đua bò chùa Rô chia sẻ.

Trong khuôn khổ Hội Đua bò, còn có Hội Cấy mạ, là lúc các sư sãi của chùa cùng đồng bào cấy mạ tại khu vực sân đua, tạo không khí vui tươi, đoàn kết dân tộc trong ngày hội.

Thu Hương - An Hiếu - Trọng Chính

Thu Hương - An Hiếu - Trọng Chính ((Báo ảnh Dân tộc và Miền núi))