Hiện nay, miền Bắc đang trong giai đoạn giao mùa, nên thời tiết có sự xáo trộn mạnh. Sự giao thoa giữa nóng và lạnh dễ gây ra dông lốc và mưa đá. Gần đây nhất, chiều ngày 25/3, đã xảy ra mưa đá ở Điện Biên, Sơn La, gây nhiều thiệt hại.
Theo cơ quan khí tượng, mưa đá, dông lốc xảy ra do có sự bất ổn định trong khí quyển, sự tranh chấp giữa khối khí nóng và lạnh. Ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, thường có mưa đá khi xuất hiện vùng áp thấp nóng phía Tây và các đợt không khí lạnh đầu mùa, hoặc cuối mùa.
Không khí lạnh tràn xuống, gặp nền nhiệt cao sẵn có, sẽ đẩy khối khí nóng ẩm gần mặt đất bốc lên trên cao, hình thành các đám mây dông mạnh, phát triển theo hướng thẳng đứng và có hình dạng của cái đe. Ngoài ra, rãnh gió Tây trên độ cao 5.000 m cũng là hình thế dễ tạo ra mưa đá.
Khi nhiệt độ các tầng cao đủ lạnh, các tinh thể băng hình thành trong đám mây sẽ rơi xuống và tiếp tục va chạm kết dính tạo ra những hạt mưa đá có kích thước khác nhau. Vì vậy, đối lưu càng mạnh và kéo dài thì mưa đá càng có khả năng xảy ra trên diện rộng và cường độ mạnh hơn.
Ông Nguyễn Hữu Thành, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia cho biết, từ nay đến tháng 5, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông lốc, sét gió giật mạnh khả năng sẽ xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm và tập trung ở những khu vực vùng núi và ven biển là chính.
Theo chuyên gia, mưa đá là hiện tượng thời tiết nguy hiểm thường diễn ra nhanh trong vòng 10 đến 20 phút nên chỉ có thể cảnh báo chứ chưa thể dự báo được để phòng tránh thiệt hại. Người dân cần phải chú ý theo dõi các bản tin thời tiết để có những cái biện pháp phòng tránh kịp thời và hiệu quả.
Cách phòng tránh thiệt hại do mưa đá
Trước tiên, người dân cần phải nhận biết các dấu hiệu sắp xảy ra mưa đá như trời nổi dông gió, mây đen, tiếng ù ù ầm ầm liên tục; tiếp đó là sự xuất hiện của mưa rào và cảm thấy nhiệt độ không khí lạnh đi nhanh chóng, khả năng cao sẽ xảy ra mưa đá.
Nếu đang đi ngoài đường mà gặp mưa đá, người dân nên nhanh chóng tìm chỗ trú, trường hợp không kịp trú ẩn, cần tìm các vật cứng như mũ bảo hiểm, cặp sách để che đầu. Sau khi mưa đá qua, chờ đá trên đường tan hết mới tiếp tục đi, tránh bị trơn trượt.
Khi ở trong nhà mái lá, mái ngói, mái fibro xi măng, nên trú dưới gầm bàn, ghế, giường hoặc tìm vật cứng che đầu. Để phòng tránh thiệt hại do mưa đá gây ra với hoa màu và cây trồng, người dân có thể dựng lưới, dàn che dọc theo luống, nên làm dạng mái hình tam giác sẽ giúp giảm tác động của mưa đá khi va chạm.
