Bệnh nhân ung thư “xếp hàng” chờ lịch
Sau phẫu thuật ung thư cổ tử cung, chị Lê Tú Oanh (54 tuổi, ngụ phường An Khánh, Thành phố Hồ Chí Minh) được xếp lịch xạ trị. Tuy nhiên, theo lịch hẹn của bác sĩ, chị phải chờ 4 tuần mới đến lượt. Còn chị Thái Ngọc Lan (49 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) phải chờ đến 6 tuần mới được xạ trị sau phẫu thuật ung thư vú.
Theo lãnh đạo Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đơn vị có 11 máy xạ trị đang hoạt động, vận hành tối đa 3 ca mỗi ngày kéo dài từ 5 giờ sáng đến 23 giờ đêm. Mỗi ngày, bệnh viện thực hiện khoảng 700-800 lượt xạ trị, trung bình một bệnh nhân cần từ 15-35 lượt khiến đơn vị luôn quá tải và bệnh nhân phải chờ đợi lâu.
Tiến sĩ, bác sĩ Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, bệnh viện hiện là một trong những cơ sở chuyên khoa ung thư tuyến cuối lớn nhất khu vực phía Nam. Mỗi ngày, bệnh viện này tiếp nhận khoảng 4.800 - 5.000 lượt người bệnh đến khám và điều trị, trong đó hơn 75% người bệnh đến từ các tỉnh, thành khác.
Những con số này cho thấy nhu cầu rất lớn đối với một bệnh viện chuyên khoa đầu ngành, đồng thời đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, công nghệ, nguồn nhân lực và chất lượng quản trị bệnh viện.
Trước số lượng người bệnh cần xạ trị ngày càng tăng, bệnh viện đã tổ chức xạ trị ngoài giờ, vận hành các hệ thống từ 5 giờ sáng đến 23 giờ, đồng thời áp dụng các phác đồ xạ trị giảm phân liều, rút ngắn thời gian điều trị đối với những trường hợp có chỉ định phù hợp; ưu tiên các trường hợp cần xạ trị cấp cứu hoặc cần được điều trị sớm.
Không chỉ quá tải người bệnh, tình trạng thiếu thuốc đồng vị phóng xạ 18F-FDG phục vụ PET/CT tại Bệnh viện Ung bướu đã kéo dài nhiều năm qua, ảnh hưởng không nhỏ đến việc điều trị cho người bệnh ung thư. Hiện nay Bệnh viện Ung bướu có 2 hệ thống PET/CT nhưng chưa được trang bị lò Cyclotron sản xuất thuốc phóng xạ dùng cho việc ghi hình.
Trong khi đó, trung bình mỗi ngày có khoảng 70 trường hợp có nhu cầu chụp PET/CT tại đây. Thiếu thuốc phóng xạ, nhiều người bệnh ở khu vực phía Nam đã phải di chuyển ra Hà Nội để thực hiện kỹ thuật này trong khi máy PET/CT tại Bệnh viện Ung bướu lại “đắp chiếu”.
Để giải quyết tình trạng này, các bác sĩ của bệnh viện đã chủ động tư vấn, giải thích cho người bệnh và sử dụng các phương tiện chẩn đoán thay thế phù hợp như CT, MRI, xạ hình xương… theo chỉ định chuyên môn, bảo đảm không làm gián đoạn kế hoạch điều trị.
Đồng thời, chức năng CT của hệ thống PET/CT vẫn tiếp tục được khai thác phục vụ chẩn đoán hình ảnh, theo dõi và đánh giá đáp ứng điều trị, lập kế hoạch xạ trị và các chỉ định chuyên môn phù hợp, bảo đảm thiết bị được sử dụng hiệu quả, không để xảy ra lãng phí nguồn lực đã đầu tư.
Định hướng phát triển hệ thống y tế “đa tầng – đa cực – đa trung tâm”
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong giai đoạn 2026–2030, Ngành Y tế Thành phố đã đăng ký triển khai 5 dự án đầu tư công trọng điểm tại Bệnh viện Ung bướu với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 5.000 tỷ đồng từ ngân sách Thành phố.
Các dự án này nhằm đưa Bệnh viện Ung bướu trở thành cơ sở y tế chuyên khoa ung thư hiện đại nhất khu vực. Đó là các dự án: Xây dựng mới Khu tầm soát bệnh bằng công nghệ cao; Mua sắm thiết bị y tế chuyên môn; Mua sắm hệ thống Cyclotron và hệ thống máy gia tốc tuyến tính một mức năng lượng; Xây dựng mới Trung tâm xạ trị Proton; Xây dựng mới Khu phụ trợ phục vụ người bệnh của Bệnh viện Ung bướu.
“Đây không phải là những dự án đầu tư riêng lẻ, mà hướng đến hoàn thiện đồng bộ năng lực của một trung tâm ung thư tuyến cuối, từ tầm soát, chẩn đoán sớm đến điều trị đa mô thức, xạ trị kỹ thuật cao, y học hạt nhân và chăm sóc người bệnh trong suốt quá trình điều trị”, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh.
Đáng chú ý, Dự án Mua sắm hệ thống Cyclotron và máy gia tốc tuyến tính với tổng mức đầu tư 587 tỷ đồng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nguồn thuốc phóng xạ phục vụ PET/CT hiện còn hạn chế, lâu nay nhiều người bệnh vẫn phải đi đến các địa phương như Hà Nội, Đà Nẵng để thực hiện kỹ thuật chẩn đoán hiện đại này.
Theo lãnh đạo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, khi Dự án này hoàn thành, Bệnh viện Ung bướu có điều kiện chủ động hơn về nguồn thuốc phóng xạ cho hai hệ thống PET/CT; đồng thời bổ sung năng lực xạ trị cho số lượng người bệnh ngày càng tăng. Về lâu dài, hệ thống Cyclotron còn có thể góp phần cung ứng thuốc phóng xạ cho các cơ sở y tế khác của Thành phố và các tỉnh, thành lân cận.
Được biết, đến nay Dự án “Mua sắm thiết bị y tế chuyên môn của Bệnh viện Ung bướu” do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thành phố làm chủ đầu tư đã được lãnh đạo UBND Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt và dự kiến tổ chức đấu thầu chậm nhất trong quý I/2027. Các dự án còn lại đang được Sở Y tế phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn chỉnh hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét trong năm 2026–2027.
Theo ông Tăng Chí Thượng, Sở Y tế đã yêu cầu lãnh đạo Bệnh viện Ung bướu khởi động triển khai Tiêu chuẩn chất lượng quốc tế AACI và Chứng nhận Lâm sàng Xuất sắc chuyên khoa Ung bướu (CEC). Đây là bước tiếp theo trong quá trình chuẩn hóa hoạt động chuyên môn, quản trị chất lượng và an toàn người bệnh theo các chuẩn mực quốc tế; đồng thời tạo nền tảng để bệnh viện này phát triển thành một trung tâm ung thư chuyên sâu có khả năng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và dẫn dắt mạng lưới chuyên ngành ung bướu của khu vực.
Mặc dù vậy, nếu chỉ mở rộng Bệnh viện Ung bướu hiện hữu sẽ không thể đáp ứng nhu cầu của người bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam. Do đó, theo định hướng phát triển hệ thống y tế Thành phố “đa tầng – đa cực – đa trung tâm”, Sở Y tế đang đề xuất UBND Thành phố xây dựng Bệnh viện Ung bướu cơ sở Bà Rịa với quy mô dự kiến 700 giường bệnh.
Bên cạnh đó, Sở cũng đề xuất xây dựng Trung tâm tầm soát và chẩn đoán ung thư bằng công nghệ cao tại Cụm y tế Tân Kiên và Cụm y tế Thủ Đức. Ngoài ra, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030, Sở đã đăng ký Dự án xây dựng Bệnh viện Ung bướu cơ sở Bình Dương tại Cụm y tế Bình Dương.
Nếu được triển khai theo đúng định hướng, các dự án này sẽ góp phần từng bước hình thành các cực chuyên sâu về ung bướu, giảm áp lực tập trung người bệnh vào một cơ sở, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán và điều trị ung thư của người dân ở Thành phố và cả khu vực phía Nam.
