Nạn nhân được xác định là Renee Nicole Good, công dân Mỹ, thiệt mạng hôm 7/1 (giờ địa phương) tại giao lộ đường 34 và đại lộ Portland, khu Nam Minneapolis. Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết người phụ nữ này đã “cản trở và quấy rối hoạt động thực thi pháp luật”. Tuy nhiên, đoạn video do nhân chứng ghi lại cho thấy bà Good đang lái xe rời khỏi hiện trường thì bị bắn, làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội từ cộng đồng địa phương và các tổ chức nhân quyền.
Theo tờ The Guardian, vụ nổ súng xảy ra trong bối cảnh Minneapolis đang chứng kiến mật độ đặc vụ ICE dày đặc chưa từng có, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai chiến dịch tăng cường truy quét người nhập cư tại bang Minnesota, nơi có cộng đồng người Somali và Mỹ Latinh đông đảo.
Thành phố “bị bao vây” bởi lực lượng liên bang
Ông Edwin Torres DeSantiago, điều phối viên Mạng lưới Bảo vệ Người nhập cư, cho biết chỉ trong vài ngày gần đây, các nhóm giám sát cộng đồng đã ghi nhận hàng trăm phương tiện của ICE xuất hiện khắp Minneapolis và vùng phụ cận.
“Người dân gọi điện cầu cứu ngày càng nhiều, từ việc báo thấy ICE hoạt động cho đến xin hỗ trợ pháp lý, thực phẩm vì họ không dám ra khỏi nhà”, ông nói. Theo ông, nỗi sợ đang bao trùm mọi sinh hoạt thường ngày: đi làm, đưa con đi học hay đến bệnh viện đều trở thành rủi ro.
ICE cho biết chiến dịch tăng cường lực lượng này dự kiến kéo dài 30 ngày, và hiện mới chỉ bước sang tuần đầu tiên.
Theo thông tin từ DHS và các báo cáo của Quốc hội Mỹ, Minnesota trở thành trọng điểm sau khi chính quyền liên bang cáo buộc xảy ra nhiều vụ gian lận phúc lợi xã hội liên quan đến một số cá nhân gốc Somali. Truyền thông cánh hữu và các nhân vật thân chính quyền đã liên tục chỉ trích bang này, trong đó Thống đốc Tim Walz bị công kích gay gắt.
Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey tuyên bố thẳng thừng sau vụ nổ súng: “ICE phải rời khỏi Minneapolis”. Trong khi đó, Thống đốc Walz cho biết đang cân nhắc khả năng huy động Vệ binh Quốc gia bang Minnesota nhằm bảo vệ người dân trước các hoạt động thực thi luật liên bang bị cho là quá mức.
Cộng đồng tự tổ chức đối phó
Trước làn sóng truy quét, hàng nghìn tình nguyện viên đã được đào tạo làm “quan sát viên hiến pháp”, theo mô hình do các tổ chức xã hội dân sự Mỹ khởi xướng. Các nhóm này sử dụng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin để chia sẻ vị trí ICE xuất hiện, đồng thời hỗ trợ pháp lý, tài chính và tâm lý cho gia đình những người bị bắt giữ.
Ông Miguel Hernandez, thành viên Ủy ban Hành động Quyền Người nhập cư Minnesota (MIRAC), cho biết ông đã tận mắt chứng kiến các cuộc truy quét ngay trên đường Lake Street, khu vực đông người nhập cư. “Chúng tôi chưa từng thấy điều gì như thế này trước đây”, ông nói.
Theo các tổ chức bảo vệ quyền lao động, hơn 600 người đã bị ICE tạm giữ chỉ trong vài tuần, phần lớn là lao động chính trong gia đình, kéo theo nguy cơ khủng hoảng nhà ở và sinh kế. Trung tâm Quyền Lao động CTUL cho biết họ buộc phải chuyển trọng tâm từ các vấn đề tiền lương sang ứng phó các cuộc đột kích tại công trường, nhà hàng.
Vụ nổ súng đã làm gia tăng lo ngại về việc sử dụng vũ lực trong thực thi luật nhập cư. Ông Jaylani Hussein, Giám đốc Hội đồng Quan hệ Mỹ - Hồi giáo (CAIR) bang Minnesota, cảnh báo: “Tôi muốn mọi người nhớ rằng đây là cách các quốc gia bắt đầu sụp đổ, khi hàng xóm bị kích động quay lưng lại với nhau.”
Dù ICE rút khỏi hiện trường sau các cuộc biểu tình dữ dội, các nhóm giám sát cho biết lực lượng này nhanh chóng xuất hiện tại nhiều địa điểm khác trong thành phố. Chuỗi còi, tiếng huýt sáo và cảnh báo tiếp tục vang lên khắp Minneapolis, dấu hiệu cho thấy một cuộc đối đầu kéo dài giữa cộng đồng địa phương và chính quyền liên bang có thể vẫn chưa dừng lại.
